ಶಮಯತಿ ಗಜಾನನ್ಯಾನ್: ವಯಸ್ಸಲ್ಲ, ಸ್ವಭಾವವೇ ಬಲ

ಶಮಯತಿ ಗಜಾನನ್ಯಾನ್ ಸುಭಾಷಿತ: ಆನೆಮರಿ, ಹಾವಿನ ಮರಿ ಮತ್ತು ಬಾಲ ರಾಜ, ಇವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವಯಸ್ಸಿನದಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಶಮಯತಿ ಗಜಾನನ್ಯಾನ್, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸ ವೈದ್ಯನಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸು ಎಂದು ಕೆಲವು ರೋಗಿಗಳು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಕೈ ಹಿಡಿದು ನಾಡಿ ನೋಡಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಸಿಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೂ ತೇಜಸ್ವಿಗಳ ಪ್ರಶಂಸೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ತೇಜಸ್ವಿಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 23 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of the Radiant, verse 23

ವಿಷಯ: ವಯಸ್ಸಲ್ಲ, ಸ್ವಭಾವವೇ ಬಲ · Nature, not age, is the strength

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 34 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶಮಯತಿ ಗಜಾನನ್ಯಾನ್ಗಂಧದ್ವಿಪಃ ಕಲಭೋಽಪಿ ಸನ್ಭವತಿ ಸುತರಾಂ ವೇಗೋದಗ್ರಂ ಭುಜಂಗಶಿಶೋರ್ವಿಷಮ್
ಭುವಮಧಿಪತಿರ್ಬಾಲಾವಸ್ಥೋಽಪ್ಯಲಂ ಪರಿರಕ್ಷಿತುಂ ನ ಖಲು ವಯಸಾ ಜಾತ್ಯೈವಾಯಂ ಸ್ವಕಾರ್ಯಸಹೋ ಭರಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

शमयति गजानन्यान्गन्धद्विपः कलभोऽपि सन्भवति सुतरां वेगोदग्रं भुजंगशिशोर्विषम्
भुवमधिपतिर्बालावस्थोऽप्यलं परिरक्षितुं न खलु वयसा जात्यैवायं स्वकार्यसहो भरः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

śamayati gajānanyāngandhadvipaḥ kalabho’pi sanbhavati sutarāṃ vegodagraṃ bhujaṃgaśiśorviṣam
bhuvamadhipatirbālāvastho’pyalaṃ parirakṣituṃ na khalu vayasā jātyaivāyaṃ svakāryasaho bharaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಶಮಯತಿ (शमयति, śamayati) = ಅಡಗಿಸುತ್ತದೆ (subdues)
  • ಗಜಾನನ್ಯಾನ್ (गजानन्यान्, gajānanyān) = ಬೇರೆ ಆನೆಗಳನ್ನು (ಗಜಾನ್ ಅನ್ಯಾನ್) (the other elephants)
  • ಗಂಧದ್ವಿಪಃ (गन्धद्विपः, gandhadvipaḥ) = ಮದಗಜ (a rutting elephant)
  • ಕಲಭೋಽಪಿ (कलभोऽपि, kalabho’pi) = ಮರಿಯಾದರೂ (ಕಲಭಃ ಅಪಿ) (though only a calf)
  • ಸನ್ಭವತಿ (सन्भवति, sanbhavati) = ಆಗಿದ್ದರೂ (ಸನ್ ಭವತಿ) (being one, it is)
  • ಸುತರಾಂ (सुतरां, sutarāṃ) = ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ (all the more)
  • ವೇಗೋದಗ್ರಂ (वेगोदग्रं, vegodagraṃ) = ವೇಗದಿಂದ ಉಗ್ರವಾದ (fierce in its swiftness)
  • ಭುಜಂಗಶಿಶೋರ್ವಿಷಮ್ (भुजंगशिशोर्विषम्, bhujaṃgaśiśorviṣam) = ಹಾವಿನ ಮರಿಯ ವಿಷ (ಭುಜಂಗಶಿಶೋಃ ವಿಷಮ್) (the venom of a baby snake)
  • ಭುವಮಧಿಪತಿರ್ಬಾಲಾವಸ್ಥೋಽಪ್ಯಲಂ (भुवमधिपतिर्बालावस्थोऽप्यलं, bhuvamadhipatirbālāvastho’pyalaṃ) = ಭೂಮಿಯನ್ನು, ರಾಜ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಮರ್ಥ (ಭುವಮ್ ಅಧಿಪತಿಃ ಬಾಲಾವಸ್ಥಃ ಅಪಿ ಅಲಮ್) (the earth, a king, even in childhood, is fully able)
  • ಪರಿರಕ್ಷಿತುಂ (परिरक्षितुं, parirakṣituṃ) = ಕಾಯಲು (to protect)
  • ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
  • ಖಲು (खलु, khalu) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
  • ವಯಸಾ (वयसा, vayasā) = ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ (by age)
  • ಜಾತ್ಯೈವಾಯಂ (जात्यैवायं, jātyaivāyaṃ) = ಜಾತಿಯಿಂದಲೇ ಇದು (ಜಾತ್ಯಾ ಏವ ಅಯಮ್) (by birth alone is this)
  • ಸ್ವಕಾರ್ಯಸಹೋ (स्वकार्यसहो, svakāryasaho) = ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೊರಬಲ್ಲ (ಸ್ವಕಾರ್ಯಸಹಃ) (able to bear its own task)
  • ಭರ (भर, bhara) = ಭಾರ (ಭರಃ) (load)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮದಗಜದ ಮರಿ ಕೂಡ ಬೇರೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹಾವಿನ ಮರಿಯ ವಿಷ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಗ್ರ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಯಲು ಸಮರ್ಥನೇ. ಈ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊರುವ ಶಕ್ತಿ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಬರುವುದಲ್ಲ, ಹುಟ್ಟಿನ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪದ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Even the calf of a rutting elephant subdues other elephants. The venom of a baby snake is, if anything, fiercer in its swiftness. A king who is still a child is quite able to protect the earth. The power to carry such a charge, the verse says, comes from inborn nature and not from age.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಒಂದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಬರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು, ಮೂರನೆಯದು ಮನುಷ್ಯಲೋಕದ್ದು. ಕೊನೆಯ ಪಾದ ಮೂರಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಕಾರಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

Three examples come one after another. The first two are from nature and the third from the human world. The last line gives one reason for all three.

ಜಾತ್ಯಾ ಎಂಬ ಪದ ಹುಟ್ಟು ಅಥವಾ ಜಾತಿಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ವರ್ಗ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಒಬ್ಬನ ಜನ್ಮಜಾತ ಗುಣ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಸರ್ಗಗಳು ಮಸುಕಾಗಿವೆ, ಓದು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.

The word jatya means by birth or by kind. Here it seems to fit the sense of an inborn quality better than that of a social class. In the print a few visargas are faint, and the reading follows the printed book.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 79. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 79. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕವನು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನ ಮಾತನ್ನು ತೂಗದೆ ತಳ್ಳಿಬಿಡುವುದು ಸುಲಭ. ಬೋಧಕರಾಗಿ ನಾವು ಮೊದಲು ಅವನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ವಯಸ್ಸನ್ನಲ್ಲ.

It is easy to wave off a young student without weighing what he says. As teachers we should first look at his understanding and not at his age.

ಆದರೆ ಪದ್ಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹುಟ್ಟಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವ ಸೇರಿದಾಗಲೇ ಅದು ಪೂರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

One need not read the verse as saying experience is worthless. One may say that inborn ability is complete only when learning and experience are added to it.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ