ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಕಡ್ಡಿ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು, ಆದರೆ ಅದು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಬೆಂಕಿ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ದೊಡ್ಡದು. ಕಡ್ಡಿಯ ಗಾತ್ರ ಅದರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ತೀವ್ರೋಷ್ಣದುರ್ವಿಷಹವೀರ್ಯಭೃತಃ ಪರೇಷಾಂ ತೇಜಸ್ವಿನೋ ನ ಗಣಯಂತಿ ವಪುರ್ಮಹತ್ತ್ವಮ್
ಯತ್ಪದ್ಮರಾಗಶಕಲಾಕೃತಿರದ್ರಿತುಂಗಂ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಭಸ್ಮಯತಿ ಕಾಷ್ಠಚಯಂ ಸ್ಫುಲಿಂಗಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
तीव्रोष्णदुर्विषहवीर्यभृतः परेषां तेजस्विनो न गणयन्ति वपुर्महत्त्वम्
यत्पद्मरागशकलाकृतिरद्रितुङ्गं कार्त्स्न्येन भस्मयति काष्ठचयं स्फुलिङ्गः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
tīvroṣṇadurviṣahavīryabhṛtaḥ pareṣāṃ tejasvino na gaṇayanti vapurmahattvam
yatpadmarāgaśakalākṛtiradrituṅgaṃ kārtsnyena bhasmayati kāṣṭhacayaṃ sphuliṅgaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ತೀವ್ರೋಷ್ಣದುರ್ವಿಷಹವೀರ್ಯಭೃತಃ (तीव्रोष्णदुर्विषहवीर्यभृतः, tīvroṣṇadurviṣahavīryabhṛtaḥ) = ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾದ, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವರು (those who carry a fierce, burning, unbearable might)
- ಪರೇಷಾಂ (परेषां, pareṣāṃ) = ಬೇರೆಯವರ (of others)
- ತೇಜಸ್ವಿನೋ (तेजस्विनो, tejasvino) = ತೇಜಸ್ವಿಗಳು (the spirited)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಗಣಯಂತಿ (गणयन्ति, gaṇayanti) = ಲೆಕ್ಕಿಸುತ್ತಾರೆ (count)
- ವಪುರ್ಮಹತ್ತ್ವಮ್ (वपुर्महत्त्वम्, vapurmahattvam) = ವಪುಃ ಮಹತ್ತ್ವಂ: ದೇಹದ ದೊಡ್ಡತನ (the bigness of the body)
- ಯತ್ಪದ್ಮರಾಗಶಕಲಾಕೃತಿರದ್ರಿತುಂಗಂ (यत्पद्मरागशकलाकृतिरद्रितुङ्गं, yatpadmarāgaśakalākṛtiradrituṅgaṃ) = ಯತ್ ಪದ್ಮರಾಗ ಶಕಲ ಆಕೃತಿಃ ಅದ್ರಿ ತುಂಗಂ: ಏಕೆಂದರೆ ಪದ್ಮರಾಗ ಮಣಿಯ ತುಂಡಿನ ಆಕಾರದ (ಕಿಡಿ), ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾದ (ರಾಶಿಯನ್ನು) (since a spark shaped like a fragment of ruby, a pile tall as a mountain)
- ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ (कार्त्स्न्येन, kārtsnyena) = ಪೂರ್ಣವಾಗಿ (completely)
- ಭಸ್ಮಯತಿ (भस्मयति, bhasmayati) = ಬೂದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ (reduces to ashes)
- ಕಾಷ್ಠಚಯಂ (काष्ठचयं, kāṣṭhacayaṃ) = ಕಟ್ಟಿಗೆ ರಾಶಿಯನ್ನು (the heap of wood)
- ಸ್ಫುಲಿಂಗಃ (स्फुलिङ्गः, sphuliṅgaḥ) = ಕಿಡಿ (a spark)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತೀವ್ರವಾದ, ಸಹಿಸಲಾಗದ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ತೇಜಸ್ವಿಗಳು ಬೇರೆಯವರ ದೇಹದ ದೊಡ್ಡತನವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಪದ್ಮರಾಗ ಮಣಿಯ ತುಂಡಿನಂತಿರುವ ಒಂದು ಕಿಡಿ, ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಿಗೆ ರಾಶಿಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ಬೂದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Spirited people who carry a fierce and unbearable might take no account of the bulk of other bodies. For a single spark, shaped like a chip of ruby, reduces a heap of wood tall as a mountain wholly to ashes.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪದ್ಮರಾಗ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಮಣಿ, ಅಂದರೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಂಪಾದ ಕಿಡಿಯನ್ನು ಅದರ ತುಂಡಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿರುವುದು ಕವಿಯ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರ.
Padmaraga is taken to mean a red gem, a ruby. Comparing a red spark to a chip of it is the poet’s neat image.
ಹೋಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಕಿಡಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದಂತಹ ರಾಶಿ ಇದೆ. ಇದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ, ಅಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಸೊಗಸು. ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತ್ಸ್ನ್ಯೇನ ಎಂಬ ಪದದ ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಸುಕಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪದ ಇದೇ ಎಂದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
On one side of the comparison is a tiny spark and on the other a heap like a mountain. This is exaggeration, a poetic device. In the printed page the conjunct of the word kartsnyena is a little blurred, but we take it to be that word.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 79. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 79. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆ ನೋಡಿ ಒಬ್ಬರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಳೆಯಬಾರದು. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬೆಂಚಿನ ಸಾಧಾರಣ ಕಾಣುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೇ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತಾನೆ.
Size or rank should not be the measure of a person’s ability. The modest-looking student on the last bench sometimes outdoes everyone.
ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಇತರರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅದು ಹೊಗಳುತ್ತದೆ.
But the verse is not permission to look down on others. It praises confidence in the strength one actually has.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ