ಕಲ್ಯಾಣಂ ಭವತಾಂ: ದಾನಿ ರಾಜನಿಗೆ ಹತ್ತು ಹಾರೈಕೆಗಳು

ಕಲ್ಯಾಣಂ ಭವತಾಂ ಸುಭಾಷಿತ: ರಾಜನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮ, ಕೀರ್ತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದ ಹಾರೈಕೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಕಲ್ಯಾಣಂ ಭವತಾಂ ಯಶಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹಿರಿಯರು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಹಾರೈಸುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಒಂದು ಸಂತೋಷ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥದೇ ಹಾರೈಕೆಗಳ ಸರಣಿ. ರಾಜನಿಗೆ ಕ್ಷೇಮ, ಕೀರ್ತಿ, ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು ಮೊದಲಾದವು ಬೆಳೆಯಲಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕೊನೆಗೆ ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೂರು ವರ್ಷ ಬದುಕಲಿ ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 263 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 263

ವಿಷಯ: ರಾಜನಿಗೆ ಹಾರೈಕೆ · Blessings for a king

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 38 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 38 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕಲ್ಯಾಣಂ ಭವತಾಂ ಯಶಃ ಪ್ರಸರತಾಂ ಧರ್ಮಃ ಸದಾ ವರ್ಧತಾಂ ಸಂಪತ್ತಿಃ ಪ್ರಥತಾಂ ಪ್ರಜಾ ಪ್ರಣಮತಾಂ ಶತ್ರುಕ್ಷಯೋ ಜಾಯತಾಮ್
ವಾಕ್ಯಂ ಸಮ್ವದತಾಂ ವಪುಃ ಪ್ರಭವತಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಃ ಪ್ರೀಯತಾಮಾಯುಸ್ತೇ ಶರದಾಂ ಶತಂ ವಿಜಯತಾಂ ದಾನಾಯ ದೀರ್ಘಾಯುಷೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

कल्याणं भवतां यशः प्रसरतां धर्मः सदा वर्धतां सम्पत्तिः प्रथतां प्रजा प्रणमतां शत्रुक्षयो जायताम्
वाक्यं सम्वदतां वपुः प्रभवतां लक्ष्मीपतिः प्रीयतामायुस्ते शरदां शतं विजयतां दानाय दीर्घायुषे

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

kalyāṇaṃ bhavatāṃ yaśaḥ prasaratāṃ dharmaḥ sadā vardhatāṃ sampattiḥ prathatāṃ prajā praṇamatāṃ śatrukṣayo jāyatām
vākyaṃ samvadatāṃ vapuḥ prabhavatāṃ lakṣmīpatiḥ prīyatāmāyuste śaradāṃ śataṃ vijayatāṃ dānāya dīrghāyuṣe

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಕಲ್ಯಾಣಂ (कल्याणं, kalyāṇaṃ) = ಮಂಗಳ (welfare)
  • ಭವತಾಂ (भवतां, bhavatāṃ) = ಇರಲಿ (let there be)
  • ಯಶಃ (यशः, yaśaḥ) = ಕೀರ್ತಿ (fame)
  • ಪ್ರಸರತಾಂ (प्रसरतां, prasaratāṃ) = ಹರಡಲಿ (let it spread)
  • ಧರ್ಮಃ (धर्मः, dharmaḥ) = ಧರ್ಮ (dharma)
  • ಸದಾ (सदा, sadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
  • ವರ್ಧತಾಂ (वर्धतां, vardhatāṃ) = ಬೆಳೆಯಲಿ (let it grow)
  • ಸಂಪತ್ತಿಃ (सम्पत्तिः, sampattiḥ) = ಸಂಪತ್ತು (wealth)
  • ಪ್ರಥತಾಂ (प्रथतां, prathatāṃ) = ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ (let it widen)
  • ಪ್ರಜಾ (प्रजा, prajā) = ಪ್ರಜೆಗಳು (the subjects)
  • ಪ್ರಣಮತಾಂ (प्रणमतां, praṇamatāṃ) = ನಮಿಸಲಿ (let them bow)
  • ಶತ್ರುಕ್ಷಯೋ (शत्रुक्षयो, śatrukṣayo) = ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶ (the ruin of enemies)
  • ಜಾಯತಾಮ್ (जायताम्, jāyatām) = ಆಗಲಿ (let it come about)
  • ವಾಕ್ಯಂ (वाक्यं, vākyaṃ) = ಮಾತು (the word)
  • ಸಮ್ವದತಾಂ (सम्वदतां, samvadatāṃ) = ಸರಿಹೊಂದಲಿ, ಸತ್ಯವಾಗಲಿ (let it hold true)
  • ವಪುಃ (वपुः, vapuḥ) = ದೇಹ (the body)
  • ಪ್ರಭವತಾಂ (प्रभवतां, prabhavatāṃ) = ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಲಿ (let it be strong)
  • ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿಃ (लक्ष्मीपतिः, lakṣmīpatiḥ) = ವಿಷ್ಣು (Vishnu, lord of Lakshmi)
  • ಪ್ರೀಯತಾಮಾಯುಸ್ತೇ (प्रीयतामायुस्ते, prīyatāmāyuste) = ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ, ನಿನ್ನ ಆಯುಸ್ಸು (ಪ್ರೀಯತಾಮ್ + ಆಯುಃ + ತೇ) (let him be pleased, your life (priyatam + ayuh + te))
  • ಶರದಾಂ (शरदां, śaradāṃ) = ಶರತ್ಕಾಲಗಳ (of autumns)
  • ಶತಂ (शतं, śataṃ) = ನೂರು (a hundred)
  • ವಿಜಯತಾಂ (विजयतां, vijayatāṃ) = ಜಯಿಸಲಿ (let it prevail)
  • ದಾನಾಯ (दानाय, dānāya) = ದಾನಕ್ಕಾಗಿ (for the sake of giving)
  • ದೀರ್ಘಾಯುಷೇ (दीर्घायुषे, dīrghāyuṣe) = ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವನಿಗೆ (to the long-lived one)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಕೀರ್ತಿ ಹರಡಲಿ. ಧರ್ಮ ಸದಾ ಬೆಳೆಯಲಿ. ಸಂಪತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಲಿ. ಪ್ರಜೆಗಳು ನಮಿಸಲಿ. ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶವಾಗಲಿ. ನಿನ್ನ ಮಾತು ಸರಿಹೊಂದಲಿ, ದೇಹ ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಲಿ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಲಿ. ನೂರು ಶರತ್ಕಾಲಗಳ ನಿನ್ನ ಆಯುಸ್ಸು ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ಜಯಿಸಲಿ, ದೀರ್ಘಾಯುವೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

May welfare be yours. May your fame spread. May dharma always grow. May your wealth widen. May your subjects bow. May your enemies come to ruin. May your word hold true and your body be strong. May Vishnu, lord of Lakshmi, be pleased. May your life of a hundred autumns prevail for the sake of giving, O long-lived one.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಹತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾರೈಕೆಗಳು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕ್ರಿಯಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಮಾತೂ ಲಿ ಎಂಬ ಹಾರೈಕೆಯ ಪ್ರತ್ಯಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಓದುವಾಗ ಒಂದು ಲಯ ಬರುತ್ತದೆ.

More than ten wishes come in one verb form, each ending in the same wishing ending. That gives the verse a rhythm when it is read aloud.

ಶರದಾಂ ಶತಂ ಎಂದರೆ ನೂರು ಶರತ್ಕಾಲ, ಅಂದರೆ ನೂರು ವರ್ಷ. ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿವೆ. ದಾನಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವುಳ್ಳವನಿಗೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ.

Sharadam shatam means a hundred autumns, that is, a hundred years. The closing words are compact. We have read them as for the long-lived one, for the sake of giving.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 111. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 111. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಾರೈಕೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಜೋಡಿಸಿದೆ, ಅದು ದಾನ. ಬದುಕಿನ ಉದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ರೀತಿ ಮುಖ್ಯ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇದೆ.

In the list of wishes, long life comes last and has a purpose attached to it, which is giving. There is an undertone that how a life is used matters more than how long it is.

ಇಂತಹ ಹಾರೈಕೆ ಕೇಳಲು ಹಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಇದು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಾತು. ವೈದ್ಯರಾದ ನಮಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ಯಾರಿಗೂ ಖಾತರಿಯಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾರೈಕೆ ಮಾತ್ರ.

Such a wish is pleasant to hear, but it is a convention of praise. As doctors we know that long life is guaranteed to no one. Here it is only a wish.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ