ಮನೀಷಿಣಃ ಸಂತಿ: ತಿಳಿದವನೂ ಹಿತೈಷಿಯೂ ಆದ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಪರೂಪ

ಮನೀಷಿಣಃ ಸಂತಿ ಸುಭಾಷಿತ: ತಿಳಿದವರು ಹಿತೈಷಿಗಳಲ್ಲ, ಹಿತೈಷಿಗಳು ತಿಳಿದವರಲ್ಲ, ಎರಡೂ ಆದವನು ಅಪರೂಪ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಮನೀಷಿಣಃ ಸಂತಿ ನ ತೇ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ರುಚಿಯಾದ ಔಷಧ ಗುಣ ಕೊಡದಿರಬಹುದು, ಗುಣ ಕೊಡುವ ಔಷಧ ಕಹಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಮಾತು ಆಗಾಗ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಾತು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 902 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 902

ವಿಷಯ: ತಿಳಿವು ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿತನದ ಅಪರೂಪದ ಜೋಡಿ · The rare pairing of learning and goodwill

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 24 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 24 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಮನೀಷಿಣಃ ಸಂತಿ ನ ತೇ ಹಿತೈಷಿಣೋ ಹಿತೈಷಿಣಃ ಸಂತಿ ನ ತೇ ಮನೀಷಿಣಃ
ಸುಹೃಚ್ಚ ವಿದ್ವಾನಪಿ ದುರ್ಲಭೋ ನೃಣಾಂ ಯಥೌಷಧಂ ಸ್ವಾದು ಹಿತಂ ಚ ದುರ್ಲಭಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

मनीषिणः सन्ति न ते हितैषिणो हितैषिणः सन्ति न ते मनीषिणः
सुहृच्च विद्वानपि दुर्लभो नृणां यथौषधं स्वादु हितं च दुर्लभम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

manīṣiṇaḥ santi na te hitaiṣiṇo hitaiṣiṇaḥ santi na te manīṣiṇaḥ
suhṛcca vidvānapi durlabho nṛṇāṃ yathauṣadhaṃ svādu hitaṃ ca durlabham

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಮನೀಷಿಣಃ (मनीषिणः, manīṣiṇaḥ) = ತಿಳಿದವರು, ಮನೀಷಿಗಳು (the thoughtful, the learned)
  • ಸಂತಿ (सन्ति, santi) = ಇದ್ದಾರೆ (there are)
  • ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
  • ತೇ (ते, te) = ಅವರು (they)
  • ಹಿತೈಷಿಣೋ (हितैषिणो, hitaiṣiṇo) = ಹಿತ ಬಯಸುವವರು (ಹಿತೈಷಿಣಃ) (well-wishers)
  • ಹಿತೈಷಿಣಃ (हितैषिणः, hitaiṣiṇaḥ) = ಹಿತ ಬಯಸುವವರು (well-wishers)
  • ಸಂತಿ (सन्ति, santi) = ಇದ್ದಾರೆ (there are)
  • ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
  • ತೇ (ते, te) = ಅವರು (they)
  • ಮನೀಷಿಣಃ (मनीषिणः, manīṣiṇaḥ) = ತಿಳಿದವರು (the learned)
  • ಸುಹೃಚ್ಚ (सुहृच्च, suhṛcca) = ಸ್ನೇಹಿತನೂ (ಸುಹೃತ್ ಚ) (and a friend)
  • ವಿದ್ವಾನಪಿ (विद्वानपि, vidvānapi) = ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಆದವನು (ವಿದ್ವಾನ್ ಅಪಿ) (who is also learned)
  • ದುರ್ಲಭೋ (दुर्लभो, durlabho) = ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ (ದುರ್ಲಭಃ) (hard to find)
  • ನೃಣಾಂ (नृणां, nṛṇāṃ) = ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ (among men)
  • ಯಥೌಷಧಂ (यथौषधं, yathauṣadhaṃ) = ಹೇಗೆ ಔಷಧವೋ ಹಾಗೆ (ಯಥಾ ಔಷಧಂ) (as a medicine)
  • ಸ್ವಾದು (स्वादु, svādu) = ರುಚಿಯಾದ (tasty)
  • ಹಿತಂ (हितं, hitaṃ) = ಹಿತಕರವಾದ (wholesome)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ದುರ್ಲಭಮ್ (दुर्लभम्, durlabham) = ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ (is hard to find)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ತಿಳಿದವರು ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ಹಿತ ಬಯಸುವವರಲ್ಲ. ಹಿತ ಬಯಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಅವರು ತಿಳಿದವರಲ್ಲ. ಸ್ನೇಹಿತನೂ ಆಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸನೂ ಆಗಿರುವವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟ, ರುಚಿಯಾದ ಮತ್ತು ಹಿತಕರವಾದ ಔಷಧ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾದಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

There are learned people, but they are not well-wishers. There are well-wishers, but they are not learned. A friend who is also learned is hard to find among men, just as a medicine that is both tasty and wholesome is hard to find.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮನೀಷಿಣಃ ಮತ್ತು ಹಿತೈಷಿಣಃ ಪದಗಳು ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಸಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದ ಎರಡು ಅರ್ಧಗಳು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ ಇವೆ.

In the first line the words manishinah and hitaishinah swap places. The two halves of the sentence mirror each other.

ಔಷಧದ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿತ ಎಂಬ ಪದವೇ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಿತೈಷಿ ಎಂದರೆ ಹಿತ ಬಯಸುವವನು, ಔಷಧವೂ ಹಿತಕರವಾಗಿರಬೇಕು. ಸ್ವಾದು ಎಂದರೆ ರುಚಿ.

The medicine image reuses the word hita. A hitaishin wishes what is good, and a medicine too must be good for you. Svadu means tasty.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 174. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 174. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸಲಹೆ ಕೇಳುವಾಗ ಕೇಳುವವನು ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಇವರಿಗೆ ತಿಳಿವಿದೆಯೇ, ಇವರಿಗೆ ನನ್ನ ಹಿತದ ಕಾಳಜಿ ಇದೆಯೇ. ಒಂದೇ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಂದ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

When seeking advice one may ask two things: do they know, and do they care for my good? If only one holds, the other must be made up from someone else.

ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕಲಿಸುವವರಿಗೂ ಇದು ಒಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ. ತಪ್ಪನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ತೋರಿಸುವವನಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಇರಬಹುದು. ಮೃದುವಾಗಿ ಹೊಗಳುವವನಲ್ಲಿ ತಿಳಿವು ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು.

It is a caution for teachers too. Someone who points out a fault harshly may well care, and someone who praises gently may know less.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ