ಕೆಲಸ ಹಂಚುವ ಹೊಣೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಚಿತ ಸನ್ನಿವೇಶ ಇದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬರೆಯಬಲ್ಲವನನ್ನು ಕೇವಲ ಕಡತ ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ತಪ್ಪಾದ ಜೋಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಹೊಳೆಯುವ ಚಿತ್ರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕನಕಭೂಷಣಸಂಗ್ರಹಣೋಚಿತೋ ಯದಿ ಮಣಿಸ್ತ್ರಪುಣಿ ಪ್ರಣಿಧೀಯತೇ
ನ ಸ ವಿರೌತಿ ನ ಚಾಪಿ ಹಿ ಶೋಭತೇ ಭವತಿ ಯೋಜಯಿತುರ್ವಚನೀಯತಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
कनकभूषणसङ्ग्रहणोचितो यदि मणिस्त्रपुणि प्रणिधीयते
न स विरौति न चापि हि शोभते भवति योजयितुर्वचनीयता
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kanakabhūṣaṇasaṅgrahaṇocito yadi maṇistrapuṇi praṇidhīyate
na sa virauti na cāpi hi śobhate bhavati yojayiturvacanīyatā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕನಕಭೂಷಣಸಂಗ್ರಹಣೋಚಿತೋ (कनकभूषणसङ्ग्रहणोचितो, kanakabhūṣaṇasaṅgrahaṇocito) = ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆಯ ಜೋಡಣೆಗೆ ತಕ್ಕದ್ದು (ಕನಕಭೂಷಣಸಂಗ್ರಹಣ + ಉಚಿತಃ) (fit to be gathered into a golden ornament (kanakabhushanasangrahana + ucitah))
- ಯದಿ (यदि, yadi) = ಒಂದು ವೇಳೆ (if)
- ಮಣಿಸ್ತ್ರಪುಣಿ (मणिस्त्रपुणि, maṇistrapuṇi) = ಮಣಿ, ತವರದಲ್ಲಿ (ಮಣಿಃ + ತ್ರಪುಣಿ) (the gem, in tin (manih + trapuni))
- ಪ್ರಣಿಧೀಯತೇ (प्रणिधीयते, praṇidhīyate) = ಇಡಲಾದರೆ, ಕೂರಿಸಿದರೆ (is set)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಸ (स, sa) = ಅದು (it)
- ವಿರೌತಿ (विरौति, virauti) = ಅಳುತ್ತದೆ, ಕೂಗುತ್ತದೆ (cries out)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಚಾಪಿ (चापि, cāpi) = ಮತ್ತು ಕೂಡ (ಚ + ಅಪಿ) (and also (ca + api))
- ಹಿ (हि, hi) = ಖಂಡಿತ (indeed)
- ಶೋಭತೇ (शोभते, śobhate) = ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ (shines)
- ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತದೆ (becomes)
- ಯೋಜಯಿತುರ್ವಚನೀಯತಾ (योजयितुर्वचनीयता, yojayiturvacanīyatā) = ಜೋಡಿಸಿದವನಿಗೆ ನಿಂದೆ (ಯೋಜಯಿತುಃ + ವಚನೀಯತಾ) (blame for the one who set it (yojayituh + vacaniyata))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಚಿನ್ನದ ಒಡವೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲು ತಕ್ಕ ಮಣಿಯನ್ನು ತವರದಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಶೋಭಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಜೋಡಿಸಿದವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
If a gem fit for a golden ornament is set in tin, it neither cries out nor shines. Only the one who set it earns the blame.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ತ್ರಪು ಎಂದರೆ ತವರ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೀಸ ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಲೋಹ. ಅಲ್ಲಿ ಮಣಿ ಕೂರಿಸಿದರೆ ಅದರ ಹೊಳಪು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರವೇ ಮಂದ.
Trapu means tin and sometimes lead, a cheap metal. A gem set there does not show its shine, because the setting around it is dull.
ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ತಿರುವು ನಿಂದೆ ಯಾರಿಗೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿದೆ. ಮಣಿ ಅಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದವನೇ ನಿಂದೆಗೆ ಪಾತ್ರ. ಮೌನವಾಗಿ ಸಹಿಸುವ ಮಣಿ ಮೂಕ, ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವರು ನಾವೇ.
The poet’s turn is in who gets the blame. Not the gem but the one who set it deserves it. The gem bears it silently, so it falls to us to speak on its behalf.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 175. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 175. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತಂಡ ಕಟ್ಟುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಕೆಲಸ ಕೊಡುವುದು ನಾಯಕನ ಹೊಣೆ. ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದು ಇದನ್ನೇ.
When building a team, it is the leader’s duty to give each person work that suits their ability. That is what the verse says.
ಬೋಧಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲಿಯುವವನಿಗೆ ಅವನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಅದು ಅವನ ಕೊರತೆಯಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಜೋಡಣೆಯ ದೋಷ.
It applies to teachers too. If a learner is not given responsibility fit for his level, it is no lack of his but a fault of our placing.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ