ನ ರಮ್ಯಂ ನಾರಮ್ಯಂ: ಒಳ್ಳೆಯದು ಕೆಟ್ಟದು ನೋಡುವವನಲ್ಲಿದೆ

ನ ರಮ್ಯಂ ನಾರಮ್ಯಂ ಸುಭಾಷಿತ: ಯಾವ ವಸ್ತುವೂ ಸ್ವತಃ ಚಂದವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಂದಗೇಡೂ ಅಲ್ಲ, ಅದು ಪಡೆಯುವವನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿಟ್ಟದ್ದು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ನ ರಮ್ಯಂ ನಾರಮ್ಯಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಒಂದೇ ಮಳೆ ರೈತನಿಗೆ ವರ, ಚಪ್ಪರದ ಕೆಳಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಕಷ್ಟ. ಮಳೆ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ, ನೋಡುವವರು ಬೇರೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಮೊದಲ ಸಾಲು ತತ್ವವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಸಾಲು ಅದರ ದೃಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 989 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 989

ವಿಷಯ: ನೋಡುವ ನೋಟದ ಮಾತು · It lies in the beholder

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 34 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನ ರಮ್ಯಂ ನಾರಮ್ಯಂ ಪ್ರಕೃತಿಗುಣತೋ ವಸ್ತು ಕಿಮಪಿ ಪ್ರಿಯತ್ವಂ ಯತ್ರ ಸ್ಯಾದಿತರದಪಿ ತದ್ಗ್ರಾಹಕವಶಾತ್
ರಥಾಂಗಾಹ್ವಾನಾನಾಂ ಭವತಿ ವಿಧುರಂಗಾರಶಕಟೀ ಪಟೀರಾಂಭಃಕುಂಭಃ ಸ ಭವತಿ ಚಕೋರೀನಯನಯೋಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

न रम्यं नारम्यं प्रकृतिगुणतो वस्तु किमपि प्रियत्वं यत्र स्यादितरदपि तद्ग्राहकवशात्
रथाङ्गाह्वानानां भवति विधुरङ्गारशकटी पटीराम्भःकुम्भः स भवति चकोरीनयनयोः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

na ramyaṃ nāramyaṃ prakṛtiguṇato vastu kimapi priyatvaṃ yatra syāditaradapi tadgrāhakavaśāt
rathāṅgāhvānānāṃ bhavati vidhuraṅgāraśakaṭī paṭīrāmbhaḥkumbhaḥ sa bhavati cakorīnayanayoḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ನ ರಮ್ಯಂ (न रम्यं, na ramyaṃ) = ಚಂದವಲ್ಲ (not charming)
  • ನಾರಮ್ಯಂ (नारम्यं, nāramyaṃ) = ಅಂದಗೇಡೂ ಅಲ್ಲ (ನ ಅರಮ್ಯಂ) (nor ugly)
  • ಪ್ರಕೃತಿಗುಣತೋ (प्रकृतिगुणतो, prakṛtiguṇato) = ಸ್ವಭಾವದ ಗುಣದಿಂದ (by its natural quality)
  • ವಸ್ತು (वस्तु, vastu) = ವಸ್ತು (a thing)
  • ಕಿಮಪಿ (किमपि, kimapi) = ಯಾವುದೂ (any at all)
  • ಪ್ರಿಯತ್ವಂ (प्रियत्वं, priyatvaṃ) = ಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದು (dearness)
  • ಯತ್ರ (यत्र, yatra) = ಎಲ್ಲಿ (wherever)
  • ಸ್ಯಾದಿತರದಪಿ (स्यादितरदपि, syāditaradapi) = ಇರಬಹುದು, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವೂ (ಸ್ಯಾತ್ ಇತರತ್ ಅಪಿ) (there may be, or its opposite too)
  • ತದ್ಗ್ರಾಹಕವಶಾತ್ (तद्ग्राहकवशात्, tadgrāhakavaśāt) = ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವವನ ಅಧೀನದಿಂದ (ತತ್ ಗ್ರಾಹಕ ವಶಾತ್) (by the leave of the one who takes it)
  • ರಥಾಂಗಾಹ್ವಾನಾನಾಂ (रथाङ्गाह्वानानां, rathāṅgāhvānānāṃ) = ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ (to the chakravaka birds)
  • ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತಾನೆ (becomes)
  • ವಿಧುರಂಗಾರಶಕಟೀ (विधुरङ्गारशकटी, vidhuraṅgāraśakaṭī) = ಚಂದ್ರ ಕೆಂಡದ ಗಾಡಿ (ವಿಧುಃ ಅಂಗಾರಶಕಟೀ) (the moon, a cart of embers)
  • ಪಟೀರಾಂಭಃಕುಂಭಃ (पटीराम्भःकुम्भः, paṭīrāmbhaḥkumbhaḥ) = ಶ್ರೀಗಂಧದ ನೀರಿನ ಕೊಡ (a pitcher of sandalwood water)
  • ಸ (स, sa) = ಅವನೇ (he)
  • ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತಾನೆ (becomes)
  • ಚಕೋರೀನಯನಯೋಃ (चकोरीनयनयोः, cakorīnayanayoḥ) = ಚಕೋರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ (to the eyes of the chakori)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಯಾವ ವಸ್ತುವೂ ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದ ಗುಣದಿಂದ ಚಂದವೂ ಅಲ್ಲ, ಅಂದಗೇಡೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಪ್ರಿಯವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಆಗದಿರುವುದು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವವನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಚಂದ್ರ ಕೆಂಡದ ಗಾಡಿಯಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಚಂದ್ರ ಚಕೋರಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ನೀರಿನ ಕೊಡದಂತೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

No thing is, by its own nature, either charming or ugly. Whether it is dear or not depends on the one who receives it. To the chakravaka birds the moon becomes a cart of burning embers. The same moon becomes a pitcher of sandalwood water to the eyes of the chakori.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕವಿಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಾಕ ಜೋಡಿ ರಾತ್ರಿ ಅಗಲಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ತರುವ ಚಂದ್ರ ಅವಕ್ಕೆ ಕೆಂಡದಂತೆ ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಚಕೋರ ಚಂದ್ರನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕುಡಿದು ಬದುಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದೇ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಅದೇ ಚಂದ್ರ ತಂಪು.

In the poets’ convention the chakravaka pair must part at night, so the moon that brings the night burns them like embers. The same convention says the chakora lives on moonbeams, so to it the same moon is cool.

ರಥಾಂಗಾಹ್ವಾನ ಎಂದರೆ ಚಕ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳದ್ದು, ಅಂದರೆ ಚಕ್ರವಾಕ. ಪಟೀರ ಎಂದರೆ ಶ್ರೀಗಂಧ. ಶ್ಲೋಕ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ತತ್ವವನ್ನು ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಎರಡು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

Rathangahvana means those named after the wheel, that is the chakravaka. Patira means sandalwood. The second line shows the principle of the first through two faces of one object.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 177. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 177. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದೇ ರೋಗದ ವಿವರಣೆ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಗೆ ಧೈರ್ಯ, ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಭಯ ತರುತ್ತದೆ. ಹೇಳುವ ಮುನ್ನ ಕೇಳುವವರು ಯಾರು ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು.

The same explanation of an illness brings courage to one patient and fear to another. Before speaking one should see who is listening.

ಎಲ್ಲವೂ ನೋಡುವ ನೋಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಎಂದು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ವಿಷ ಯಾರಿಗೂ ವಿಷವೇ. ಶ್ಲೋಕ ಇಷ್ಟ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ, ಸತ್ಯ ಅಸತ್ಯಗಳದ್ದಲ್ಲ.

It is not right to conclude that everything depends on the viewpoint. Poison is poison to everyone. The verse speaks of liking and disliking, not of truth and falsehood.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ