ಪದವಿಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ ಮುಗಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅಂತರವನ್ನು ಪಂಡಿತರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೂರು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟು, ಕೊನೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಬಿರುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಮೀಮಾಂಸಾ ಪಠಿತಾ ನ ಯೈರುಪನಿಷನ್ನೈವ ಶ್ರುತಾ ತತ್ತ್ವತಃ
ಶ್ರೀಮಚ್ಛಂಕರಭಾಷ್ಯತೋ ಭಗವತೀ ಗೀತಾಪ್ಯಧೀತಾ ನ ಯೈಃ ।
ಸಿದ್ಧಾನ್ತಾಪಗತಂ ಶಿರೋಮಣಿಮತಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾಪಿ ಕಿಂಚಿತ್ತತೋ
ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯಪದಂ ಗತಾಃ ಕಥಮಹೋ ಲಜ್ಜಾಂ ಲಭನ್ತೇ ನ ತೇ ॥
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
मीमांसा पठिता न यैरुपनिषन्नैव श्रुता तत्त्वतः
श्रीमच्छंकरभाष्यतो भगवती गीताप्यधीता न यैः ।
सिद्धान्तापगतं शिरोमणिमतं ज्ञात्वापि किंचित्ततो
भट्टाचार्यपदं गताः कथमहो लज्जां लभन्ते न ते ॥
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
mīmāṃsā paṭhitā na yairupaniṣannaiva śrutā tattvataḥ
śrīmacchaṃkarabhāṣyato bhagavatī gītāpyadhītā na yaiḥ |
siddhāntāpagataṃ śiromaṇimataṃ jñātvāpi kiṃcittato
bhaṭṭācāryapadaṃ gatāḥ kathamaho lajjāṃ labhante na te ||
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮೀಮಾಂಸಾ (मीमांसा, mīmāṃsā) = ಮೀಮಾಂಸಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು (the Mimamsa)
- ಪಠಿತಾ ನ (पठिता न, paṭhitā na) = ಓದಿಲ್ಲ (has not been read)
- ಯೈಃ (यैः, yaiḥ) = ಯಾರಿಂದ (by whom)
- ಉಪನಿಷತ್ (उपनिषत्, upaniṣat) = ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು (the Upanishad)
- ನ ಏವ ಶ್ರುತಾ (न एव श्रुता, na eva śrutā) = ಕೇಳಿಯೇ ಇಲ್ಲ (has not been heard at all)
- ತತ್ತ್ವತಃ (तत्त्वतः, tattvataḥ) = ತಿರುಳಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ (in its true sense)
- ಶ್ರೀಮತ್ ಶಂಕರಭಾಷ್ಯತಃ (श्रीमत् शंकरभाष्यतः, śrīmat śaṃkarabhāṣyataḥ) = ಶ್ರೀಮತ್ ಶಂಕರಭಾಷ್ಯದ ಮೂಲಕ (by way of the venerable Shankara commentary)
- ಭಗವತೀ ಗೀತಾ ಅಪಿ (भगवती गीता अपि, bhagavatī gītā api) = ಭಗವತಿಯಾದ ಗೀತೆಯನ್ನೂ (even the blessed Gita)
- ಅಧೀತಾ ನ ಯೈಃ (अधीता न यैः, adhītā na yaiḥ) = ಯಾರಿಂದ ಓದಿಲ್ಲ (by whom it has not been studied)
- ಸಿದ್ಧಾನ್ತಾಪಗತಂ (सिद्धान्तापगतं, siddhāntāpagataṃ) = ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದ (strayed from the settled conclusion)
- ಶಿರೋಮಣಿಮತಂ (शिरोमणिमतं, śiromaṇimataṃ) = ಶಿರೋಮಣಿಯ ಮತವನ್ನು (the Shiromani doctrine)
- ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಅಪಿ ಕಿಂಚಿತ್ ತತಃ (ज्ञात्वा अपि किंचित् ततः, jñātvā api kiṃcit tataḥ) = ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನಷ್ಟೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು (having learnt only a little of it)
- ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯಪದಂ ಗತಾಃ (भट्टाचार्यपदं गताः, bhaṭṭācāryapadaṃ gatāḥ) = ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಪದವಿಗೆ ಏರಿದವರು (who have risen to the title of Bhattacharya)
- ಕಥಮ್ ಅಹೋ (कथम् अहो, katham aho) = ಹೇಗೆ, ಅಯ್ಯೋ (how, alas)
- ಲಜ್ಜಾಂ ಲಭನ್ತೇ ನ ತೇ (लज्जां लभन्ते न ते, lajjāṃ labhante na te) = ಅವರಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ (they come by no shame)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಓದಿಲ್ಲ, ಉಪನಿಷತ್ತನ್ನು ತಿರುಳಿನ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೇಳಿಯೇ ಇಲ್ಲ, ಶ್ರೀಶಂಕರರ ಭಾಷ್ಯದ ಮೂಲಕ ಗೀತೆಯನ್ನೂ ಓದಿಲ್ಲ. ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದ ಶಿರೋಮಣಿಯ ಮತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವನ್ನಷ್ಟೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬ ಪದವಿಗೆ ಏರಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ ಆಗದಿರುವುದೇ ಅಚ್ಚರಿ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
They have not read the Mimamsa. They have not truly heard the Upanishad. They have not studied even the blessed Gita by way of Shri Shankara’s commentary. Knowing just a little of the Shiromani doctrine, which has itself strayed from the settled conclusion, they have risen to the title of Bhattacharya. That they come by no shame is the wonder of it.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪಟ್ಟಿಯ ಕ್ರಮವನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಮೀಮಾಂಸೆ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಭಾಷ್ಯದ ಜೊತೆಯ ಗೀತೆ. ಇವು ಪಂಡಿತನ ಪಾಠಕ್ರಮದ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳು. ಒಂದೂ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಂತರ ಬಿರುದನ್ನು ಹೇಳುವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ಜಾಡು.
The order of the list is worth noting: Mimamsa, then the Upanishad, then the Gita with its commentary. These are the base texts of a pandit’s training. The verse says not one of them has been done, and only then names the title.
ಶಿರೋಮಣಿಮತ ಎಂದರೆ ನವ್ಯನ್ಯಾಯದ ಶಿರೋಮಣಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಪರಂಪರೆಯ ನಿಲುವು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತಾಪಗತ ಎಂಬ ಪದ ಆ ನಿಲುವಿನ ಮೇಲೂ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಓದಿದ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸರಿಯಾದ ಕಡೆಯಿಂದ ಬಂದಿಲ್ಲ.
Shiromanimata is usually taken as the position of the Shiromani line of navya nyaya texts. The word siddhantapagata puts a criticism on that position as well. Even the little they read did not come from the right quarter.
ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಎಂಬುದು ಶಾಸ್ತ್ರಪಂಡಿತರಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಿರುದು. ಬಿರುದು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಸಡಿಲವಾದಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶ್ಲೋಕ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದೆ.
Bhattacharya was a title conferred on scholars of the shastras. What the verse records is what happens when the granting of titles itself grows loose.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 41. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 41. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಒಂದನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಓದು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾತ್ರ ಕೊಡುತ್ತವೆ.
In any profession a degree and real learning are two different things. An institution gives the first. Only reading and practice give the second.
ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಬೀಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮದೇ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ. ನಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಾವ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ನಾವು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಓದಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಾಕು.
It is more useful to write out one’s own list than to swing this verse’s whip at other people. One question does the work: which foundational book in our own field have we read from beginning to end.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ