ಅಜ್ಜನ ಕೋಲು ಬಾಗಿಲ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒರಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಹೋಗುವ ಅವರು ಮನೆಯ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಾಲುಗಳ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಾಸ ಕೇಳಲು ಸೊಗಸಾಗಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಂಗಂ ಗಲಿತಂ ಪಲಿತಂ ಮುಂಡಂ ದಶನವಿಹೀನಂ ಜಾತಂ ತುಂಡಮ್
ವೃದ್ಧೋ ಯಾತಿ ಗೃಹೀತ್ವಾ ದಂಡಂ ತದಪಿ ನ ಮುಂಚತ್ಯಾಶಾಪಿಂಡಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अङ्गं गलितं पलितं मुण्डं दशनविहीनं जातं तुण्डम्
वृद्धो याति गृहीत्वा दण्डं तदपि न मुञ्चत्याशापिण्डम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
aṅgaṃ galitaṃ palitaṃ muṇḍaṃ daśanavihīnaṃ jātaṃ tuṇḍam
vṛddho yāti gṛhītvā daṇḍaṃ tadapi na muñcatyāśāpiṇḍam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಂಗಂ (अङ्गं, aṅgaṃ) = ಅಂಗ (the limbs)
- ಗಲಿತಂ (गलितं, galitaṃ) = ಸೊರಗಿದೆ (have wasted)
- ಪಲಿತಂ (पलितं, palitaṃ) = ನರೆತಿದೆ (has turned grey)
- ಮುಂಡಂ (मुण्डं, muṇḍaṃ) = ತಲೆ (the head)
- ದಶನವಿಹೀನಂ (दशनविहीनं, daśanavihīnaṃ) = ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲದ (without teeth)
- ಜಾತಂ (जातं, jātaṃ) = ಆಗಿದೆ (has become)
- ತುಂಡಮ್ (तुण्डम्, tuṇḍam) = ಬಾಯಿ (the mouth)
- ವೃದ್ಧೋ (वृद्धो, vṛddho) = ಮುದುಕ (ವೃದ್ಧಃ) (the old man (vriddhah))
- ಯಾತಿ (याति, yāti) = ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ (walks)
- ಗೃಹೀತ್ವಾ (गृहीत्वा, gṛhītvā) = ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು (holding)
- ದಂಡಂ (दण्डं, daṇḍaṃ) = ಕೋಲನ್ನು (a stick)
- ತದಪಿ (तदपि, tadapi) = ಆದರೂ (even so)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಮುಂಚತ್ಯಾಶಾಪಿಂಡಮ್ (मुञ्चत्याशापिण्डम्, muñcatyāśāpiṇḍam) = ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಆಸೆಯ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು (ಮುಂಚತಿ ಆಶಾಪಿಂಡಂ) (does not let go the lump of hope (munchati ashapindam))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಅಂಗಗಳು ಸೊರಗಿವೆ, ತಲೆ ನರೆತಿದೆ, ಬಾಯಿ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಮುದುಕ ಕೋಲು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ ಆಸೆಯ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The limbs have wasted, the head has gone grey, the mouth has become toothless. The old man walks holding a stick. Even so he does not let go of his lump of hope.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮುಂಡಂ, ತುಂಡಂ, ದಂಡಂ, ಪಿಂಡಂ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಪದಗಳು ಒಂದೇ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅದು ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಡಿನ ಲಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಯ ಭಜ ಗೋವಿಂದಂ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
The four words mundam, tundam, dandam and pindam end in one sound. That gives the verse a song-like beat and fixes it in memory. It is widely known that this verse also appears in the hymn Bhaja Govindam.
ಆಶಾಪಿಂಡ ಎಂದರೆ ಆಸೆಯ ಮುದ್ದೆ, ಒಂದು ಚೀಲದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ವಸ್ತು. ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೈಯೇ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಹಿಡಿದಿದೆ ಎಂಬ ಹೋಲಿಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
Ashapinda means a lump of hope, something held tightly like a bundle. One hears the comparison that the hand holding the stick is also the hand holding the wish.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೃದ್ಧರ ಆಸೆಯನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದು ಕನ್ನಡಿ ಎಂದು ನೆನಪಿಡಬಹುದು. ವಯಸ್ಸು ಬೇರೆಯಾದರೂ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಭಾವ ಒಂದೇ.
Before laughing at the wishes of the old we may remember that this verse is a mirror for everyone. The ages differ but the nature of holding on is the same.
ವೃದ್ಧರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವಾಗ ದೇಹದ ಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವ ಬಯಕೆಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಗೌರವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಓದುಗರಿಗೆ ಹಾಗೊಂದು ಯೋಚನೆ ಬರಬಹುದು.
When caring for the elderly one has to respect together the limits of the body and the wishes the mind still holds. The verse does not say this, but a reader may be led to think so.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ