ಎಲ್ಲರೂ ಗೌರವಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಸೆಗೆ ಮಣಿದು ತಮ್ಮ ಮಾತನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ. ಆಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಬೇಸರವೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪರ್ವತದಂತಹ ಮನುಷ್ಯ ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಪಿ ಮೇರೂಪಮಂ ಪ್ರಾಜ್ಞಮಪಿ ಶೂರಮಪಿ ಸ್ಥಿರಮ್
ತೃಣೀಕರೋತಿ ತೃಷ್ಣೈಕಾ ನಿಮೇಷೇಣ ನರೋತ್ತಮಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अपि मेरूपमं प्राज्ञमपि शूरमपि स्थिरम्
तृणीकरोति तृष्णैका निमेषेण नरोत्तमम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
api merūpamaṃ prājñamapi śūramapi sthiram
tṛṇīkaroti tṛṣṇaikā nimeṣeṇa narottamam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
- ಮೇರೂಪಮಂ (मेरूपमं, merūpamaṃ) = ಮೇರು ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ (like Mount Meru)
- ಪ್ರಾಜ್ಞಮಪಿ (प्राज्ञमपि, prājñamapi) = ಜ್ಞಾನಿಯನ್ನೂ (the wise one too)
- ಶೂರಮಪಿ (शूरमपि, śūramapi) = ಶೂರನನ್ನೂ (the brave one too)
- ಸ್ಥಿರಮ್ (स्थिरम्, sthiram) = ಸ್ಥಿರವಾದವನನ್ನು (the steady one)
- ತೃಣೀಕರೋತಿ (तृणीकरोति, tṛṇīkaroti) = ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (makes like a blade of grass)
- ತೃಷ್ಣೈಕಾ (तृष्णैका, tṛṣṇaikā) = ತೃಷ್ಣೆ ಒಂದೇ (ತೃಷ್ಣಾ + ಏಕಾ) (craving alone (trishna + eka))
- ನಿಮೇಷೇಣ (निमेषेण, nimeṣeṇa) = ರೆಪ್ಪೆ ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ (in the blink of an eye)
- ನರೋತ್ತಮಮ್ (नरोत्तमम्, narottamam) = ನರರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನನ್ನು (the best of men)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮೇರು ಪರ್ವತದಂತಿರುವ, ಜ್ಞಾನಿಯಾದ, ಶೂರನಾದ, ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನುಷ್ಯನನ್ನೂ ತೃಷ್ಣೆ ಒಂದೇ ರೆಪ್ಪೆ ಮಿಟುಕಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Even the best of men, steady as Mount Meru, wise and brave and firm, is made as small as a blade of grass by craving alone in the blink of an eye.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮೇರು ಪರ್ವತ ಅಲುಗದ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಹೋಲಿಕೆ. ಅದನ್ನು ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯ ಪಕ್ಕ ಇಡುವುದರಿಂದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗುವ ತೀವ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುತ್ತದೆ.
Mount Meru is the old image of unshakable steadiness. Setting it beside a blade of grass shows the sharp drop from the greatest to the smallest.
ತೃಷ್ಣೈಕಾ ಎಂದರೆ ತೃಷ್ಣೆ ಒಂದೇ. ಬುದ್ಧಿ, ಶೌರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ ಈ ಮೂರೂ ಇದ್ದರೂ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಯಕೆ ಸಾಕು ಎಂಬ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Trishnaika means craving alone. The exaggeration is that wit, courage and steadiness together can fall to a single desire.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಅರ್ಹತೆ, ಅನುಭವ, ಧೈರ್ಯ ಇವು ಇದ್ದರೂ ಬಯಕೆ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಅಲುಗಿಸಬಹುದು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಎಚ್ಚರ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೇ ತಾನಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
Qualification, experience and courage may all be present and desire can still shake a decision. The vigilance needed does not come automatically with them.
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಬಹುದಾದ ಮಾತಿದು. ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ಇದ್ದರೂ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಲಾಭದ ಆಸೆ ವೃತ್ತಿಧರ್ಮವನ್ನು ಬಾಗಿಸಬಹುದು.
This can be said to postgraduate students. Even with knowledge and skill, the wish for name or gain can bend professional duty.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ