ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೊಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣ ಒಂದು ದಿನದ ಏರುಪೇರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆಯ ಆಟದ ಜೊತೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ದೃಢವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅರ್ಜುನೀಯತಿ ಯದರ್ಜನೇ ಜನೋ ವರ್ಜನೀಯಜನತರ್ಜನಾದಿಭಿಃ
ಮಂಕ್ಷು ನಶ್ಯತಿ ಚಿರಾಯ ಸಂಚಿತಾ ವಂಚಿತಾ ಜಗತಿ ಕೇ ನ ಸಂಪದಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अर्जुनीयति यदर्जने जनो वर्जनीयजनतर्जनादिभिः
मङ्क्षु नश्यति चिराय संचिता वञ्चिता जगति के न संपदा
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
arjunīyati yadarjane jano varjanīyajanatarjanādibhiḥ
maṅkṣu naśyati cirāya saṃcitā vañcitā jagati ke na saṃpadā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅರ್ಜುನೀಯತಿ (अर्जुनीयति, arjunīyati) = ಅರ್ಜುನನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (ಒಂದು ಓದು) (acts like Arjuna (one reading))
- ಯದರ್ಜನೇ (यदर्जने, yadarjane) = ಯಾವುದರ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಯತ್ ಅರ್ಜನೇ) (in the earning of which)
- ಜನೋ (जनो, jano) = ಮನುಷ್ಯ (a man)
- ವರ್ಜನೀಯಜನತರ್ಜನಾದಿಭಿಃ (वर्जनीयजनतर्जनादिभिः, varjanīyajanatarjanādibhiḥ) = ದೂರವಿಡಬೇಕಾದ ಜನರನ್ನು ಗದರಿಸುವುದು ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ (by such things as scolding people best kept away from)
- ಮಂಕ್ಷು (मङ्क्षु, maṅkṣu) = ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ (in an instant)
- ನಶ್ಯತಿ (नश्यति, naśyati) = ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ (is destroyed)
- ಚಿರಾಯ (चिराय, cirāya) = ಬಹುಕಾಲ (for a long time)
- ಸಂಚಿತಾ (संचिता, saṃcitā) = ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದು (hoarded)
- ವಂಚಿತಾ (वञ्चिता, vañcitā) = ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾದವರು (cheated)
- ಜಗತಿ (जगति, jagati) = ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ (in the world)
- ಕೇ (के, ke) = ಯಾರು (who)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಸಂಪದಾ (संपदा, saṃpadā) = ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ (by wealth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಯಾವ ಸಂಪತ್ತಿನ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಅರ್ಜುನನಂತೆ ಉಗ್ರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು, ದೂರವಿಡಬೇಕಾದ ಜನರನ್ನು ಗದರಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅದು ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟದ್ದಾದರೂ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ವಂಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದವರು ಯಾರು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The wealth for whose earning a man acts fiercely, like Arjuna, even scolding those he ought to keep away from, may have been hoarded for a long time, yet it is destroyed in an instant. Who in this world has not been cheated by wealth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅರ್ಜುನೀಯತಿ ಎಂಬುದು ಅಪರೂಪದ ಪದ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಜುನನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಹಾಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.
Arjuniyati is a rare word. We have read it as “acts like Arjuna”, but this reading is somewhat uncertain, so we give the sense of the first line with care.
ಅರ್ಜುನೀಯತಿ, ಯದರ್ಜನೇ, ವರ್ಜನೀಯ, ತರ್ಜನ ಎಂಬ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ರ್ಜ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಧ್ವನಿಯ ಆಟ. ಶ್ಲೋಕದ ಖಚಿತ ಭಾಗ ಎರಡನೇ ಸಾಲು: ಕೂಡಿಟ್ಟ ಸಂಪತ್ತು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೋಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
The sound rja returns again and again in arjuniyati, yadarjane, varjaniya and tarjana. It is a play on sound. The certain part of the verse is the second line: hoarded wealth goes in a moment and cheats everyone.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 64. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 64. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರ ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮೊದಲ ಪಾಠ.
The first lesson of the verse is the awareness that money hoarded for years can go in a moment.
ಗಳಿಸುವಾಗ ಜನರನ್ನು ಹೆದರಿಸಿ ಗದರಿಸಿದರೆ, ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೆಮ್ಮದಿಯೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
There is a hint that if one earns by frightening and scolding people, the peace of keeping it grows smaller too. This is not financial advice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ