ಅಂಗಡಿಯ ಬಾಕಿ ಕೊಡದೆ ಹೊಸ ಉಡುಗೆ ಕೊಂಡವನಿಗೆ ಆ ಉಡುಗೆ ಹಾಕುವಾಗ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಸುಖವನ್ನು ಜಿಗಣೆಯ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಭೋಗಃ ಪರೋಪತಾಪೇನ ಪುಂಸಾಂ ದುಃಖಾಯ ನ ಸ್ಥಿರಃ
ಪಾನಮಪ್ಯಸೃಜಃ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ಸ್ವಪೀಡಾಯೈ ಜಲೌಕಸಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
भोगः परोपतापेन पुंसां दुःखाय न स्थिरः
पानमप्यसृजः क्षिप्रं स्वपीडायै जलौकसाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
bhogaḥ paropatāpena puṃsāṃ duḥkhāya na sthiraḥ
pānamapyasṛjaḥ kṣipraṃ svapīḍāyai jalaukasām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಭೋಗಃ (भोगः, bhogaḥ) = ಸುಖಾನುಭವ (enjoyment)
- ಪರೋಪತಾಪೇನ (परोपतापेन, paropatāpena) = ಇತರರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಟ್ಟು (by causing pain to others)
- ಪುಂಸಾಂ (पुंसां, puṃsāṃ) = ಜನರ (of men)
- ದುಃಖಾಯ (दुःखाय, duḥkhāya) = ದುಃಖಕ್ಕೆ (for sorrow)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಸ್ಥಿರಃ (स्थिरः, sthiraḥ) = ಸ್ಥಿರವಾದದ್ದು (lasting)
- ಪಾನಮಪ್ಯಸೃಜಃ (पानमप्यसृजः, pānamapyasṛjaḥ) = ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದೂ (ಪಾನಂ ಅಪಿ ಅಸೃಜಃ) (even the drinking of blood (panam api asrijah))
- ಕ್ಷಿಪ್ರಂ (क्षिप्रं, kṣipraṃ) = ಬೇಗನೆ (soon)
- ಸ್ವಪೀಡಾಯೈ (स्वपीडायै, svapīḍāyai) = ತನಗೇ ಪೀಡೆಗಾಗಿ (for their own pain)
- ಜಲೌಕಸಾಮ್ (जलौकसाम्, jalaukasām) = ಜಿಗಣೆಗಳ (of leeches)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಇತರರಿಗೆ ನೋವು ಕೊಟ್ಟು ಪಡೆದ ಸುಖ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುತ್ತದೆ. ಜಿಗಣೆಗಳು ರಕ್ತ ಕುಡಿಯುವುದು ಕೂಡ ಬೇಗನೆ ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಪೀಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Enjoyment won by tormenting others does not last, and leads men to sorrow. Even the leeches’ drinking of blood soon turns into pain for themselves.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಜಲೌಕಸ್ ಎಂದರೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವು, ಅಂದರೆ ಜಿಗಣೆ. ರಕ್ತ ಹೀರಿ ಬದುಕುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ಶೋಷಕನ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕವಿ ಆರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Jalaukas means the one that lives in water, the leech. The poet picks a creature that lives on blood as the picture of an exploiter.
ಜಿಗಣೆಗೆ ತಾನು ಕುಡಿದದ್ದರಿಂದಲೇ ತೊಂದರೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಕಾರಣವನ್ನು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವರವಾಗಿ ನಾವು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಕವಿಯ ಉಪಮೆ ಮಾತ್ರ.
The verse says the leech suffers from what it drank. We do not offer this as a fact of biology. Here it is only the poet’s comparison.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 169. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 169. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ರೋಗಿಯ ಅಥವಾ ಕೆಳಗಿನವರ ಶ್ರಮದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಲಾಭ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವ ಸಂಸ್ಥೆಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಲಾಭ ಒಂದು ದಿನ ನಂಬಿಕೆಯ ನಷ್ಟವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ.
This applies to a person or an institution that counts its gain on the back of patients or juniors. It is not rare for that gain to return one day as a loss of trust.
ಸುಖ ಪಡೆಯುವುದೇ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸುಖದ ದಾರಿ ಬೇರೆಯವರ ನೋವಾಗಿರಬಾರದು ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಇದರ ಮಾತು.
The verse does not say that enjoying things is wrong. It says that the road to enjoyment should not be paid for by someone else’s pain.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ