ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೇಳುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಏನು ಬೇಕು ಎಂಬುದು. ಅದರ ಉತ್ತರ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಾವು ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೇ ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದರಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಈ ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳಿಗೇ ಒಂದು ಚುಚ್ಚು ಇದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಚೀರಾಣಿ ಕಿಂ ಪಥಿ ನ ಸಂತಿ ದಿಶಂತಿ ಭಿಕ್ಷಾಂ ನೈವಾಂಘ್ರಿಪಾಃ ಫಲಭೃತಃ ಸರಿತೋಽಪ್ಯಶುಷ್ಯನ್
ರುದ್ಧಾ ಗುಹಾಃ ಕಿಮಜಿತೋಽವತಿ ನೋಪಪನ್ನಾನ್ಕಸ್ಮಾದ್ಭಜಂತಿ ಕವಯೋ ಧನದುರ್ಮದಾಂಧಾನ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
चीराणि किं पथि न सन्ति दिशन्ति भिक्षां नैवाङ्घ्रिपाः फलभृतः सरितोऽप्यशुष्यन्
रुद्धा गुहाः किमजितोऽवति नोपपन्नान्कस्माद्भजन्ति कवयो धनदुर्मदान्धान्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
cīrāṇi kiṃ pathi na santi diśanti bhikṣāṃ naivāṅghripāḥ phalabhṛtaḥ sarito’pyaśuṣyan
ruddhā guhāḥ kimajito’vati nopapannānkasmādbhajanti kavayo dhanadurmadāndhān
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಚೀರಾಣಿ (चीराणि, cīrāṇi) = ಚಿಂದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ನಾರುಬಟ್ಟೆಗಳು (rags, strips of cloth)
- ಕಿಂ ಪಥಿ ನ ಸಂತಿ (किं पथि न सन्ति, kiṃ pathi na santi) = ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೇ ಏನು (are there none on the road)
- ದಿಶಂತಿ (दिशन्ति, diśanti) = ಕೊಡುತ್ತವೆ (give)
- ಭಿಕ್ಷಾಂ (भिक्षां, bhikṣāṃ) = ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು (alms)
- ನೈವಾಂಘ್ರಿಪಾಃ (नैवाङ्घ्रिपाः, naivāṅghripāḥ) = ನ ಏವ ಅಂಘ್ರಿಪಾಃ, ಮರಗಳು ಕೊಡುವುದೇ ಇಲ್ಲವೇ ಏನು (do the trees not (na eva anghripah))
- ಫಲಭೃತಃ (फलभृतः, phalabhṛtaḥ) = ಹಣ್ಣು ತುಂಬಿರುವವು (laden with fruit)
- ಸರಿತೋಽಪ್ಯಶುಷ್ಯನ್ (सरितोऽप्यशुष्यन्, sarito’pyaśuṣyan) = ನದಿಗಳೂ ಬತ್ತಿಹೋದವೇ (have even the rivers dried up)
- ರುದ್ಧಾ ಗುಹಾಃ (रुद्धा गुहाः, ruddhā guhāḥ) = ಮುಚ್ಚಿಹೋದ ಗುಹೆಗಳು (are the caves blocked)
- ಕಿಮಜಿತೋಽವತಿ (किमजितोऽवति, kimajito’vati) = ಕಿಂ ಅಜಿತಃ ಅವತಿ, ಅಜೇಯನಾದ ಪ್ರಭು ಕಾಪಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ ಏನು (does the Unconquered Lord not protect (kim ajitah avati))
- ನೋಪಪನ್ನಾನ್ಕಸ್ಮಾದ್ಭಜಂತಿ (नोपपन्नान्कस्माद्भजन्ति, nopapannānkasmādbhajanti) = ನ ಉಪಪನ್ನಾನ್ ಕಸ್ಮಾತ್ ಭಜಂತಿ, ಶರಣು ಬಂದವರನ್ನು ಏಕೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ (those who have come to him, why do they wait upon)
- ಕವಯಃ (कवयः, kavayaḥ) = ಕವಿಗಳು (poets)
- ಧನದುರ್ಮದಾಂಧಾನ್ (धनदुर्मदान्धान्, dhanadurmadāndhān) = ಹಣದ ಕೆಟ್ಟ ಮದದಿಂದ ಕುರುಡಾದವರನ್ನು (those blinded by the bad pride of wealth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಇಲ್ಲವೇ. ಹಣ್ಣು ತುಂಬಿದ ಮರಗಳು ಭಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೇ. ನದಿಗಳು ಬತ್ತಿಹೋದವೇ. ಗುಹೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋದವೇ. ಅಜೇಯನಾದ ಪ್ರಭು ಶರಣು ಬಂದವರನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಿಲ್ಲವೇ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಕವಿಗಳು ಹಣದ ಮದದಿಂದ ಕುರುಡಾದವರನ್ನು ಏಕೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Are there no rags lying on the road? Do the fruit-laden trees not give alms? Have the rivers dried up? Are the caves shut? Does the Unconquered Lord not protect those who come to him? Then why do poets wait upon men blinded by the pride of wealth?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಒಂದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಐದು ಬಾರಿ ಕೇಳುವ ರಚನೆ. ಬಟ್ಟೆ, ಆಹಾರ, ನೀರು, ವಾಸ, ರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಐದು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಕವಿ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತೆಗೆದು ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಅವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
The verse asks one question five times. Clothing, food, water, shelter and protection are taken one by one, and nature is said to supply each. Only the last question is left without an answer.
ಇಲ್ಲಿನ ಚಮತ್ಕಾರ ಕವಿಗಳನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದ್ದು. ಹಣದ ಮದದಿಂದ ಕುರುಡಾದವರ ಹೊಗಳಿಕೆ ಮಾಡುವವರು ಬಹಳ ಬಾರಿ ಕವಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಈ ಪದ್ಯದ ಕರ್ತೃವನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚುಕ್ಕೆ ಗುರುತುಗಳು ಮಸುಕಾಗಿವೆ, ಅಕ್ಷರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ.
The sting is aimed at poets themselves, who were often the ones praising the wealthy and proud. The book names no author, and some dots in the print are faint, though the letters are clear.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 75. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 75. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕುಳಿತು ನಿಜವಾದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದರೆ, ಅದೆಷ್ಟೋ ಬಾರಿ ನಾವು ಯಾರ ಮುಂದೆಯೂ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
Our list of needs keeps growing even today. Written down honestly, it often shows that we need bow to no one.
ಶ್ಲೋಕ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೇಳುವುದು ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ಅದಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣ ಏನು ಎಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆ ನಮ್ಮದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
The verse does not deny hardship. It says that before serving anyone, it is worth asking why. Then the choice remains our own.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ