ಮನ್ನಿಂದಯಾ ಯದಿ ಜನಃ: ನನ್ನ ನಿಂದೆಯಿಂದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಂತೋಷ ಸಿಕ್ಕರೆ

ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಾರಿಡಾರಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ನಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ಗೊಣಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಿವಿಗೆ ಬಿದ್ದರೆ ಮೊದಲು ಕೋಪ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನನಗೇನು ನಷ್ಟ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ನಿಂದೆಯನ್ನು ಒಂದು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೋಡುವ ಮಾತು ಇಲ್ಲಿದೆ, ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಂತೋಷಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 16 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Contentment, verse 16

ವಿಷಯ: ನಿಂದೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುಗೆ ಎನ್ನುವುದು · Taking criticism as a gift

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 28 syllables a line (exact metre name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಮನ್ನಿಂದಯಾ ಯದಿ ಜನಃ ಪರಿತೋಷಮೇತಿ ನನ್ವಪ್ರಯತ್ನಸುಲಭೋಽಯಮನುಗ್ರಹೋ ಮೇ
ಶ್ರೇಯೋರ್ಥಿನೋಽಪಿ ಪುರುಷಾಃ ಪರತುಷ್ಟಿಹೇತೋರ್ದುಃಖಾರ್ಜಿತಾನ್ಯಪಿ ಧನಾನಿ ಪರಿತ್ಯಜಂತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

मन्निन्दया यदि जनः परितोषमेति नन्वप्रयत्नसुलभोऽयमनुग्रहो मे
श्रेयोर्थिनोऽपि पुरुषाः परतुष्टिहेतोर्दुःखार्जितान्यपि धनानि परित्यजन्ति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

mannindayā yadi janaḥ paritoṣameti nanvaprayatnasulabho’yamanugraho me
śreyorthino’pi puruṣāḥ paratuṣṭihetorduḥkhārjitānyapi dhanāni parityajanti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಮನ್ನಿಂದಯಾ (मन्निन्दया, mannindayā) = ನನ್ನ ನಿಂದೆಯಿಂದ (by blaming me)
ಯದಿ (यदि, yadi) = ಒಂದು ವೇಳೆ (if)
ಜನಃ (जनः, janaḥ) = ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ (a person)
ಪರಿತೋಷಮೇತಿ (परितोषमेति, paritoṣameti) = ಸಂತೋಷವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (finds satisfaction)
ನನ್ವಪ್ರಯತ್ನಸುಲಭೋಽಯಮನುಗ್ರಹೋ ಮೇ (नन्वप्रयत्नसुलभोऽयमनुग್ರहो मे, nanvaprayatnasulabho’yamanuga್ರho me) = ನನು ಅಪ್ರಯತ್ನಸುಲಭಃ ಅಯಂ ಅನುಗ್ರಹಃ, ಇದು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಅನುಗ್ರಹವಲ್ಲವೇ (is this not a favour won without effort)
ಮೇ (मे, me) = ನನಗೆ (for me)
ಶ್ರೇಯೋರ್ಥಿನೋಽಪಿ (श्रेयोर्थिनोऽपि, śreyorthino’pi) = ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ (even those who seek the good)
ಪುರುಷಾಃ (पुरुषाः, puruṣāḥ) = ಜನರು (people)
ಪರತುಷ್ಟಿಹೇತೋರ್ದುಃಖಾರ್ಜಿತಾನ್ಯಪಿ (परतुष्टिहेतोर्दुःखार्जितान्यपि, paratuṣṭihetorduḥkhārjitānyapi) = ಪರತುಷ್ಟಿಹೇತೋಃ ದುಃಖಾರ್ಜಿತಾನಿ ಅಪಿ, ಬೇರೆಯವರ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಸಿದವನ್ನೂ (even what was earned with toil, for another’s satisfaction)
ಧನಾನಿ (धनानि, dhanāni) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
ಪರಿತ್ಯಜಂತಿ (परित्यजन्ति, parityajanti) = ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ (give up)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಸಂತೋಷ ಸಿಕ್ಕರೆ, ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಕ್ಕ ಈ ಅನುಗ್ರಹ ನನಗೆ ಸಂದ ಭಾಗ್ಯವಲ್ಲವೇ. ಒಳಿತನ್ನು ಬಯಸುವ ಜನರೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಗಳಿಸಿದ ಹಣವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

If someone finds satisfaction in blaming me, is that not a favour I grant him without any effort? Even people who seek their own good give up wealth, earned with toil, to please another.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿನ ತರ್ಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ್ದು. ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಒಬ್ಬರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಜನ ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿರುವಾಗ ಏನೂ ಖರ್ಚಿಲ್ಲದೆ ಅದೇ ಸಂತೋಷ ಕೊಡುವುದು ಅಗ್ಗದ ವ್ಯವಹಾರ ಎಂದು ಕವಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾಸ್ಯವೂ ಇದೆ.

The argument is one of accounts. People will spend money to please someone. Giving the same pleasure at no cost, the poet says, is a cheap bargain. There is a touch of dry humour too.

ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಪದ ಅವಗ್ರಹ ಚಿಹ್ನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶ್ರೇಯೋರ್ಥಿನಃ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪಾಠ ಮುದ್ರಣದ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಓದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಧಕ್ಕೆಯಿಲ್ಲ.

In the print, the first word of the second line appears without the avagraha sign. The text follows the print, so that reading may be slightly uncertain. The sense is unaffected.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 75. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 75. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಲಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆ ಬಂದೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಟೀಕಿಸಿದವರಿಗೆ ಆಗ ಸಿಕ್ಕ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬಿಟ್ಟು, ಅದರಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರುವುದೇನಾದರೂ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು.

Teaching invites criticism. We can leave the critic his satisfaction and look to see if anything in it is of use.

ಇದು ಎಲ್ಲ ನಿಂದೆಗೂ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡುವ ಮಾತಲ್ಲ. ಅನ್ಯಾಯದ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಬೇಕಾದ್ದೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಕೇಳುವುದು ಮನಸ್ಸಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು.

This is not a licence for every slur. Some accusations do need an answer. The verse asks for balance of mind.