ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೋಜ್ಝಿತಸ್ಯ: ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ವ್ಯರ್ಥ ಬದುಕು

ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೋಜ್ಝಿತಸ್ಯ ಸುಭಾಷಿತ: ಕಲಿಕೆ, ಪ್ರಯತ್ನ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವರ ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೋಜ್ಝಿತಸ್ಯ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕಲಿಕೆ ನಿಂತ ದಿನದಿಂದ ಬದುಕು ಒಣಗತೊಡಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಕೇಳಿರುತ್ತೇವೆ.

ಆ ಮಾತನ್ನು ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ಬೇರೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 871 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 871

ವಿಷಯ: ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ವ್ಯರ್ಥ ಬದುಕು · Four kinds of wasted life

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 22 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೋಜ್ಝಿತಸ್ಯ ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಚೋದ್ಯಮವರ್ಜಿತಸ್ಯ
ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ವ್ಯರ್ಥಮನೋರಥಸ್ಯ ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ ಜ್ಞಾತಿಪರಾಜಿತಸ್ಯ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

धिग्जीवितं शास्त्रकलोज्झितस्य धिग्जीवितं चोद्यमवर्जितस्य
धिग्जीवितं व्यर्थमनोरथस्य धिग्जीवितं ज्ञातिपराजितस्य

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dhigjīvitaṃ śāstrakalojjhitasya dhigjīvitaṃ codyamavarjitasya
dhigjīvitaṃ vyarthamanorathasya dhigjīvitaṃ jñātiparājitasya

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ (धिग्जीवितं, dhigjīvitaṃ) = ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ [ಧಿಕ್ + ಜೀವಿತಂ] (fie upon the life)
  • ಶಾಸ್ತ್ರಕಲೋಜ್ಝಿತಸ್ಯ (शास्त्रकलोज्झितस्य, śāstrakalojjhitasya) = ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದವನ [ಶಾಸ್ತ್ರ + ಕಲಾ + ಉಜ್ಝಿತಸ್ಯ] (of one who has abandoned learning and the arts)
  • ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ (धिग्जीवितं, dhigjīvitaṃ) = ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ (fie upon the life)
  • ಚೋದ್ಯಮವರ್ಜಿತಸ್ಯ (चोद्यमवर्जितस्य, codyamavarjitasya) = ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದವನ [ಚ + ಉದ್ಯಮ + ವರ್ಜಿತಸ್ಯ] (and of one without effort)
  • ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ (धिग्जीवितं, dhigjīvitaṃ) = ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ (fie upon the life)
  • ವ್ಯರ್ಥಮನೋರಥಸ್ಯ (व्यर्थमनोरथस्य, vyarthamanorathasya) = ವ್ಯರ್ಥವಾದ ಬಯಕೆಗಳುಳ್ಳವನ (of one whose wishes are in vain)
  • ಧಿಗ್ಜೀವಿತಂ (धिग्जीवितं, dhigjīvitaṃ) = ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ (fie upon the life)
  • ಜ್ಞಾತಿಪರಾಜಿತಸ್ಯ (ज्ञातिपराजितस्य, jñātiparājitasya) = ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಸೋತವನ (of one defeated by his own kin)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನ ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟವನ ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ವ್ಯರ್ಥ ಬಯಕೆಗಳನ್ನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವನ ಬದುಕಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ. ಬಂಧುಗಳ ಎದುರು ಸೋತವನ ಬದುಕಿಗೂ ಧಿಕ್ಕಾರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Fie upon the life of one who has let go of learning and the arts. Fie upon the life of one without effort. Fie upon the life of one whose wishes come to nothing. Fie upon the life of one defeated by his own kinsmen.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಧಿಕ್ ಎಂದರೆ ಛೀ, ಧಿಕ್ಕಾರ. ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಲಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಓದುವವನಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಹೊಸದೊಂದು ಕೊರತೆ ತಟ್ಟುತ್ತದೆ.

Dhik means fie, shame upon. Saying the one word four times gives the verse a hard beat, and each time a fresh lack is named.

ಜ್ಞಾತಿ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ವಂಶದ ಬಂಧುಗಳು. ಹೊರಗಿನ ವೈರಿಗಿಂತ ಮನೆಯವರ ಎದುರು ಸೋಲುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನೋವು ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.

Jnati means kinsmen of the same family. The sting is that losing before one’s own people hurts more than losing to an outsider.

ಈ ಪದದ ರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಜ್ಞಾತಿ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಅದು ಬೇರೆ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು.

We took this word as jnati, as in the printed book. The digital text had a different form.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 173. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 173. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕಲಿತದ್ದು ಬೇಗನೆ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲಿಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ವೈದ್ಯನ ಬದುಕು ಈ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿಗೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತದೆ.

In medicine what we learn today dates quickly. A doctor who stops learning draws closer to the first line of this verse with each passing day.

ಪದ್ಯ ಕಠೋರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಬದುಕು ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು ಎಂಬ ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಓದಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೊರತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಇಂದಿನಿಂದಲೇ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಓದಬಹುದು.

The verse is harsh. But it need not be read as a final judgement that a life is wasted. It can also be read as a warning that the lack, once seen, can be mended from today.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ