ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಉಡುಗೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಸಮವಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಬಿಳಿ ಕೋಟು, ಆದರೆ ಅದರೊಳಗೆ ಇರುವ ಗುಣವೇ ಅವರನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಶ್ಲೋಕ ಆರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜನರಿಗೆ ಯಾವ ಗುಣ ನಿಜವಾದ ಆಭರಣ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಜವೋ ಹಿ ಸಪ್ತೇಃ ಪರಮಂ ವಿಭೂಷಣಂ ತ್ರಪಾಂಗನಾಯಾಃ ಕೃಶತಾ ತಪಸ್ವಿನಃ
ದ್ವಿಜಸ್ಯ ವಿದ್ಯಾ ನೃಪತೇರಪಿ ಕ್ಷಮಾ ಪರಾಕ್ರಮಃ ಶಸ್ತ್ರಬಲೋಪಜೀವಿನಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
जवो हि सप्तेः परमं विभूषणं त्रपाङ्गनायाः कृशता तपस्विनः
द्विजस्य विद्या नृपतेरपि क्षमा पराक्रमः शस्त्रबलोपजीविनाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
javo hi sapteḥ paramaṃ vibhūṣaṇaṃ trapāṅganāyāḥ kṛśatā tapasvinaḥ
dvijasya vidyā nṛpaterapi kṣamā parākramaḥ śastrabalopajīvinām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಜವೋ (जवो, javo) = ವೇಗ (ಜವಃ) (speed (javah))
- ಹಿ (हि, hi) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
- ಸಪ್ತೇಃ (सप्तेः, sapteḥ) = ಕುದುರೆಗೆ (of a horse)
- ಪರಮಂ ವಿಭೂಷಣಂ (परमं विभूषणं, paramaṃ vibhūṣaṇaṃ) = ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣ (the finest ornament)
- ತ್ರಪಾಂಗನಾಯಾಃ (त्रपाङ्गनायाः, trapāṅganāyāḥ) = ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ (ತ್ರಪಾ + ಅಂಗನಾಯಾಃ) (modesty is the ornament of a woman (trapa + anganayah))
- ಕೃಶತಾ (कृशता, kṛśatā) = ತೆಳ್ಳಗಾಗಿರುವಿಕೆ, ಕೃಶತೆ (leanness)
- ತಪಸ್ವಿನಃ (तपस्विनः, tapasvinaḥ) = ತಪಸ್ವಿಗೆ (of an ascetic)
- ದ್ವಿಜಸ್ಯ (द्विजस्य, dvijasya) = ದ್ವಿಜನಿಗೆ, ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ (of a twice-born, that is, a Brahmin)
- ವಿದ್ಯಾ (विद्या, vidyā) = ವಿದ್ಯೆ (learning)
- ನೃಪತೇರಪಿ (नृपतेरपि, nṛpaterapi) = ರಾಜನಿಗೂ (ನೃಪತೇಃ + ಅಪಿ) (for a king too (nrpateh + api))
- ಕ್ಷಮಾ (क्षमा, kṣamā) = ಕ್ಷಮೆ (forbearance)
- ಪರಾಕ್ರಮಃ (पराक्रमः, parākramaḥ) = ಪರಾಕ್ರಮ (valour)
- ಶಸ್ತ್ರಬಲೋಪಜೀವಿನಾಮ್ (शस्त्रबलोपजीविनाम्, śastrabalopajīvinām) = ಶಸ್ತ್ರಬಲದಿಂದ ಬದುಕುವವರಿಗೆ (ಶಸ್ತ್ರಬಲ + ಉಪಜೀವಿನಾಂ) (of those who live by the strength of weapons (sastrabala + upajivinam))
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕುದುರೆಗೆ ವೇಗವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಭರಣ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ನಾಚಿಕೆ, ತಪಸ್ವಿಗೆ ಕೃಶತೆ, ದ್ವಿಜನಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ, ರಾಜನಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ. ಶಸ್ತ್ರಬಲದಿಂದ ಬದುಕುವವರಿಗೆ ಪರಾಕ್ರಮವೇ ಆಭರಣ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Speed is the finest ornament of a horse. Modesty is a woman’s, leanness an ascetic’s, learning a Brahmin’s, and forbearance a king’s. For those who live by the strength of weapons, valour is the ornament.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಆಭರಣ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಅಲ್ಲ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಶೋಭೆ ಕೊಡುವ ಗುಣ. ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಯಿಂದ ತಪಸ್ವಿಯವರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಈ ಪಟ್ಟಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಬೆಲೆ ಎಂಬ ನೋಟ.
Ornament here does not mean gold. It means the quality that gives grace to that person or creature. The list runs from a horse to an ascetic, a way of saying each has its own worth.
ರಾಜನಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಆಭರಣ ಎಂಬ ಮಾತಿನ ಚುರುಕು ಅದರಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವವನು ಕ್ಷಮಿಸಿದಾಗಲೇ ಕ್ಷಮೆಗೆ ಬೆಲೆ. ಕೃಶತಾ ಎಂಬುದು ತಪಸ್ಸಿನ ಶ್ರಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದ ಗುರುತು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತೇಃ ಪದಕ್ಕೆ ಅಶ್ವ ಎಂದು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ ಇದೆ.
The sting lies in forbearance being a king’s ornament, for it is worth something only when one with the power to punish forgives. Krsata appears here as the mark that an ascetic’s effort leaves on the body. The book gives a footnote glossing sapteh as horse.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 174. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 174. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯ ಶೋಭೆ ಅದರ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಅದರ ಗುಣದಲ್ಲಿ. ವೈದ್ಯನ ಆಭರಣ ಎಂದರೆ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಆಲಿಸುವುದು ಎಂದು ನಾವು ಕಲಿಸುತ್ತೇವೆ.
The grace of a profession lies in its quality, not its dress. We teach that a doctor’s ornament is patient listening.
ಅದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಭರಣವನ್ನು ನಮ್ಮದೆಂದು ತೊಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಗುಣ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
Nor does another’s ornament fit us when we put it on as our own. It is good to ask now and then which quality suits our own role.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ