ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸುಮ್ಮನಿರುವುದು ಲೇಸು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಅದು ಹೇಳಲು ಸುಲಭ, ಆದರೆ ಬೇಕಾದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜೋಡಿಗಳಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಒಂದು ತಪ್ಪು ಇದೆ, ಶ್ಲೋಕ ಕಷ್ಟವನ್ನೇ ಆರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ವರಂ ಮೌನಂ ಕಾರ್ಯಂ ನ ಚ ವಚನಮುಕ್ತಂ ಯದನೃತಂ ವರಂ ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ ಪುಂಸಾಂ ನ ಚ ಪರಕಲತ್ರಾಭಿಗಮನಮ್
ವರಂ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗೋ ನ ಚ ಪಿಶುನವಾಕ್ಯೇಷ್ವಭಿರುಚಿರ್ವರಂ ಭಿಕ್ಷಾಶಿತ್ವಂ ನ ಚ ಪರಧನಾಸ್ವಾದನಸುಖಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
वरं मौनं कार्यं न च वचनमुक्तं यदनृतं वरं क्लैब्यं पुंसां न च परकलत्राभिगमनम्
वरं प्राणत्यागो न च पिशुनवाक्येष्वभिरुचिर्वरं भिक्षाशित्वं न च परधनास्वादनसुखम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
varaṃ maunaṃ kāryaṃ na ca vacanamuktaṃ yadanṛtaṃ varaṃ klaibyaṃ puṃsāṃ na ca parakalatrābhigamanam
varaṃ prāṇatyāgo na ca piśunavākyeṣvabhirucirvaraṃ bhikṣāśitvaṃ na ca paradhanāsvādanasukham
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ವರಂ (वरं, varaṃ) = ಲೇಸು, ವಾಸಿ (better)
- ಮೌನಂ (मौनं, maunaṃ) = ಮೌನ (silence)
- ಕಾರ್ಯಂ (कार्यं, kāryaṃ) = ಮಾಡುವುದು (to be kept)
- ನ ಚ (न च, na ca) = ಆದರೆ ಅಲ್ಲ (and not)
- ವಚನಮುಕ್ತಂ (वचनमुक्तं, vacanamuktaṃ) = ಹೇಳಿದ ಮಾತು (ವಚನಂ ಉಕ್ತಂ) (a word spoken)
- ಯದನೃತಂ (यदनृतं, yadanṛtaṃ) = ಯಾವುದು ಸುಳ್ಳೋ (ಯತ್ ಅನೃತಂ) (which is untrue)
- ವರಂ (वरं, varaṃ) = ಲೇಸು (better)
- ಕ್ಲೈಬ್ಯಂ (क्लैब्यं, klaibyaṃ) = ನಪುಂಸಕತ್ವ, ಪುರುಷತ್ವದ ಕೊರತೆ (want of manhood)
- ಪುಂಸಾಂ (पुंसां, puṃsāṃ) = ಪುರುಷರಿಗೆ (for men)
- ನ ಚ (न च, na ca) = ಆದರೆ ಅಲ್ಲ (and not)
- ಪರಕಲತ್ರಾಭಿಗಮನಮ್ (परकलत्राभिगमनम्, parakalatrābhigamanam) = ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದು (going to another man’s wife)
- ವರಂ (वरं, varaṃ) = ಲೇಸು (better)
- ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗೋ (प्राणत्यागो, prāṇatyāgo) = ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವುದು (giving up life)
- ನ ಚ (न च, na ca) = ಆದರೆ ಅಲ್ಲ (and not)
- ಪಿಶುನವಾಕ್ಯೇಷ್ವಭಿರುಚಿರ್ವರಂ (पिशुनवाक्येष्वभिरुचिर्वरं, piśunavākyeṣvabhirucirvaraṃ) = ಚಾಡಿಕೋರರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಲೇಸು (ಪಿಶುನವಾಕ್ಯೇಷು ಅಭಿರುಚಿಃ ವರಂ) (liking for the words of slanderers; better)
- ಭಿಕ್ಷಾಶಿತ್ವಂ (भिक्षाशित्वं, bhikṣāśitvaṃ) = ಭಿಕ್ಷೆಯ ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವುದು (living on alms)
- ನ ಚ (न च, na ca) = ಆದರೆ ಅಲ್ಲ (and not)
- ಪರಧನಾಸ್ವಾದನಸುಖಮ್ (परधनास्वादनसुखम्, paradhanāsvādanasukham) = ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹಣವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಸುಖ (the pleasure of enjoying another’s wealth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸುಳ್ಳು ಮಾತನಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೌನವಾಗಿರುವುದು ಲೇಸು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪುರುಷತ್ವದ ಕೊರತೆಯೇ ಲೇಸು. ಚಾಡಿಕೋರರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಾಣ ಬಿಡುವುದೇ ಲೇಸು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹಣದ ಸುಖ ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಿಕ್ಷೆಯ ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವುದೇ ಲೇಸು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Better to keep silent than to speak an untruth. Better to lack manhood than to go to another man’s wife. Better to give up life than to take a liking to the words of slanderers. Better to live on alms than to enjoy the pleasure of another’s wealth.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವರಂ … ನ ಚ ಎಂಬ ರಚನೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಇದು ವಾಸಿ, ಅದು ಬೇಡ. ಮೌನ, ಕೊರತೆ, ಸಾವು, ಭಿಕ್ಷೆ ಇವು ಯಾರೂ ಬಯಸದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಆದರೂ ಕೆಟ್ಟ ನಡತೆಗಿಂತ ಇವೇ ಮೇಲು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
The pattern varam … na ca comes four times: this is better, that is not to be done. Silence, want, death and begging are states nobody wishes for, yet the verse says they are better than wrong conduct.
ಕ್ಲೈಬ್ಯ ಎಂದರೆ ಪುರುಷತ್ವದ ಕೊರತೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಹೋಲಿಕೆ. ಅಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯಾರನ್ನೂ ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಲು ನಾವು ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಹೆಂಡತಿಯ ಬಳಿ ಹೋಗುವ ತಪ್ಪು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಬಂದ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ.
Klaibya means a want of manhood. It is a comparison of an earlier age, and we do not use it to look down on anyone in such a condition. Here it serves as an exaggeration to show how grave it is to go to another man’s wife.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 177. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 177. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ತಿಳಿಯದ್ದನ್ನು ಊಹೆಯಿಂದ ಹೇಳುವ ಬದಲು ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಲಿ ಎನ್ನುವುದು ಮೌನದ ಒಂದು ರೂಪ. ರೋಗಿಯ ಮನೆಯವರ ಮುಂದೆ ಅದು ಸುಳ್ಳಿನ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಂಬಿಕೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Saying we do not know yet, let the test result come, is one form of silence. Before a patient’s family it earns more trust than the comfort of a lie.
ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ. ಪ್ರಾಣ ಬಿಡಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅಂಥ ಕೆಲಸಗಳು ಎಷ್ಟು ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಂದು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಮನಸ್ಸು ತುಂಬ ಕುಗ್ಗಿದಾಗ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅಂಥ ಯೋಚನೆ ಬಂದರೆ ವೈದ್ಯರೊಡನೆ ಅಥವಾ ಆಪ್ತರೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
The comparisons are exaggeration. The verse does not advise giving up life, it stresses how much such deeds are to be avoided. If anyone feels such a thought when the mind is very low, it is good to talk to a doctor or someone close.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ