ಕೆಲವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಸ್ತುವೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಅತಿಥಿಗಳು ಹೋಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಶೆಯನ್ನು ಮನೆಯ ಒಡತಿಯರಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಹಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಕ್ಷುತ್ತೃಡಾಶಾಃ ಕುಟುಂಬಿನ್ಯೋ ಮಯಿ ಜೀವತಿ ನಾನ್ಯಗಾಃ
ತಾಸಾಮಾಶಾ ಮಹಾಸಾಧ್ವೀ ಕದಾಚಿನ್ಮಾಂ ನ ಮುಂಚತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
क्षुत्तृडाशाः कुटुम्बिन्यो मयि जीवति नान्यगाः
तासामाशा महासाध्वी कदाचिन्मां न मुञ्चति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
kṣuttṛḍāśāḥ kuṭumbinyo mayi jīvati nānyagāḥ
tāsāmāśā mahāsādhvī kadācinmāṃ na muñcati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಕ್ಷುತ್ತೃಡಾಶಾಃ (क्षुत्तृडाशाः, kṣuttṛḍāśāḥ) = ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ, ಆಶೆ (hunger, thirst and hope)
- ಕುಟುಂಬಿನ್ಯೋ (कुटुम्बिन्यो, kuṭumbinyo) = ಮನೆಯ ಒಡತಿಯರು (housewives)
- ಮಯಿ (मयि, mayi) = ಮಾತನಾಡುವವನಲ್ಲಿ (in the speaker)
- ಜೀವತಿ (जीवति, jīvati) = ಬದುಕಿರುವಾಗ (while he lives)
- ನಾನ್ಯಗಾಃ (नान्यगाः, nānyagāḥ) = ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಳಿ ಹೋಗದವರು (ನ + ಅನ್ಯಗಾಃ) (not going to another (na + anyagah))
- ತಾಸಾಮಾಶಾ (तासामाशा, tāsāmāśā) = ಅವರಲ್ಲಿ ಆಶೆ (ತಾಸಾಂ + ಆಶಾ) (among them, hope (tasam + asha))
- ಮಹಾಸಾಧ್ವೀ (महासाध्वी, mahāsādhvī) = ಮಹಾ ಪತಿವ್ರತೆ (a supremely faithful wife)
- ಕದಾಚಿನ್ಮಾಂ (कदाचिन्मां, kadācinmāṃ) = ಎಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡುವವನನ್ನು (ಕದಾಚಿತ್ + ಮಾಂ) (ever the speaker (kadachit + mam))
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಮುಂಚತಿ (मुञ्चति, muñcati) = ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ (leaves)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಶೆ ಎಂಬ ಮನೆಯ ಒಡತಿಯರು ಮಾತನಾಡುವವನು ಬದುಕಿರುವವರೆಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಳಿ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಲ್ಲಿ ಆಶೆ ಮಹಾಪತಿವ್ರತೆ, ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಅವನನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Hunger, thirst and hope are the housewives of the speaker, and while he lives they go to no one else. Of them hope is the great faithful wife, who never leaves him for a moment.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಕುಟುಂಬಿನೀ ಎಂದರೆ ಮನೆಯ ಒಡತಿ. ಹಸಿವು, ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಶೆ ಎಂಬ ಮೂರೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಪದಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಒಂದೇ ಮನೆಯ ಮೂವರು ಒಡತಿಯರಂತೆ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
Kutumbini means mistress of a household. Hunger, thirst and hope are all feminine words in Sanskrit, which is what lets the verse call them three housewives of one home.
ನಾನ್ಯಗಾಃ ಎಂದರೆ ಬೇರೆಯವರ ಬಳಿ ಹೋಗದವರು. ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ಜೀವ ಇರುವವರೆಗೆ ಜೊತೆಗಿರುವುದು ಸಹಜ. ಮೂರನೆಯವಳಾದ ಆಶೆಯನ್ನು ಮಹಾಸಾಧ್ವಿ ಎಂದು ಕರೆದು ಶ್ಲೋಕ ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಹೊಡೆತ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
Nanyagah means those who go to no one else. That the first two stay while life lasts is natural. By calling the third, hope, a great faithful wife, the verse delivers its ironic blow.
ಈ ಸಾಲಿನ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಸವೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಅನುಸ್ವಾರದ ಚುಕ್ಕೆ ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ಪಾಠ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು.
In this line of the print one or two letters are worn and an anusvara dot has dropped out. The reading follows the printed book and may be slightly uncertain.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿಕೆ ದೇಹದ ಅಗತ್ಯಗಳು, ನೀಗಿಸಿದರೆ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಶೆಗೆ ಹಾಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೇ ಶ್ಲೋಕ ತೋರಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭೇದ.
Hunger and thirst are bodily needs and settle when met. Hope does not settle so, and that is the subtle difference the verse shows.
ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು. ತಿನ್ನುವ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಬಯಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.
Telling need from wish is something that can be learned. In talking about eating habits, recognising that hunger and craving differ may help.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ