ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ಕೊಂಡ ದಿನ ಇರುವ ಖುಷಿ ಎಷ್ಟು ದಿನ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಿ. ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಮಾದರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಣ್ಣು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಬಯಕೆ ತೀರಿದ ಸುಖ ಹೀಗೆ ಬೇಗ ಮಾಸುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸುಖವನ್ನು, ಅಂದರೆ ಬಯಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು, ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅದು ಕೊಡುವ ಅಳತೆ ಹದಿನಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಯಚ್ಚ ಕಾಮಸುಖಂ ಲೋಕೇ ಯಚ್ಚ ದಿವ್ಯಂ ಮಹತ್ಸುಖಮ್
ತೃಷ್ಣಾಕ್ಷಯಸುಖಸ್ಯೈತೇ ನಾರ್ಹತಃ ಷೋಡಶೀಂ ಕಲಾಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
यच्च कामसुखं लोके यच्च दिव्यं महत्सुखम्
तृष्णाक्षयसुखस्यैते नार्हतः षोडशीं कलाम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
yacca kāmasukhaṃ loke yacca divyaṃ mahatsukham
tṛṣṇākṣayasukhasyaite nārhataḥ ṣoḍaśīṃ kalām
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಯಚ್ಚ (यच्च, yacca) = ಮತ್ತು ಯಾವುದು (ಯತ್ ಚ) (and whatever)
- ಕಾಮಸುಖಂ (कामसुखं, kāmasukhaṃ) = ಬಯಕೆಯನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಖ (the pleasure of satisfying desires)
- ಲೋಕೇ (लोके, loke) = ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (in this world)
- ಯಚ್ಚ (यच्च, yacca) = ಮತ್ತು ಯಾವುದು (and whatever)
- ದಿವ್ಯಂ (दिव्यं, divyaṃ) = ದಿವ್ಯವಾದ, ಸ್ವರ್ಗದ (divine, heavenly)
- ಮಹತ್ಸುಖಮ್ (महत्सुखम्, mahatsukham) = ದೊಡ್ಡ ಸುಖ (great pleasure)
- ತೃಷ್ಣಾಕ್ಷಯಸುಖಸ್ಯೈತೇ (तृष्णाक्षयसुखस्यैते, tṛṣṇākṣayasukhasyaite) = ತೃಷ್ಣೆ ಅಳಿದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಸುಖಕ್ಕೆ, ಇವು (ತೃಷ್ಣಾಕ್ಷಯಸುಖಸ್ಯ ಏತೇ) (to the joy that comes of craving ending, these two)
- ನಾರ್ಹತಃ (नार्हतः, nārhataḥ) = ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ (ನ ಅರ್ಹತಃ) (are not worth)
- ಷೋಡಶೀಂ (षोडशीं, ṣoḍaśīṃ) = ಹದಿನಾರನೆಯ (the sixteenth)
- ಕಲಾಮ್ (कलाम्, kalām) = ಭಾಗವನ್ನು (part)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಯಕೆ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸುಖ ಯಾವುದಿದೆಯೋ, ಸ್ವರ್ಗದ ದೊಡ್ಡ ಸುಖ ಯಾವುದಿದೆಯೋ, ಆ ಎರಡೂ ತೃಷ್ಣೆ ಅಳಿದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಸುಖದ ಹದಿನಾರನೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Whatever pleasure there is in satisfying desire in this world, and whatever great heavenly pleasure there is, neither is worth even the sixteenth part of the joy that comes when craving comes to an end.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹದಿನಾರನೆಯ ಕಲೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಹೋಲಿಕೆಯ ಪರಿ. ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹದಿನಾರು ಕಲೆ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆ ಕಾರಣ ಹದಿನಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದರೆ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಅಂಶ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಳತೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
The sixteenth part is a figure of comparison. Tradition gives the moon sixteen parts, so one sixteenth suggests a very small share. Here it is used as a way of measuring.
ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಲೋಕದ ಸುಖವನ್ನು ಅಲ್ಲ, ಸ್ವರ್ಗದ ಸುಖವನ್ನೂ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಎಳೆದಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಎಲ್ಲ ಆಸೆಯ ತುದಿ ಸ್ವರ್ಗ. ಅದನ್ನೂ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಆಸೆ ಅಳಿದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮೇಲಿಡುವುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು.
The poet pulls in not only worldly pleasure but heaven too. Heaven is usually the summit of every human wish. Putting even that below the state where wishing has ended is the turn of the verse.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 76. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 76. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಬಯಕೆ ತೀರಿದ ಕೂಡಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಯಾವ ಬಯಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಬೇಕು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಕುಳಿತು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುವುದು ಶ್ಲೋಕದ ಮಾತಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಅಭ್ಯಾಸ.
We have all seen one wish arise the moment another is met. Sitting down once to count which wishes we really need is a habit close to what the verse says.
ಬಯಕೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಯಾರಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಹದಿನಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂಬ ಅಳತೆ ಕವಿಯ ಹೇಳಿಕೆ, ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ತೂಗಿ ನೋಡಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುವ ಮಾತಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರಿ.
A life without wishing is easy for no one. The figure of one sixteenth is the poet’s claim and nobody has weighed it. It is fair to take it as a pointer to a direction.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ