ನಿರ್ವಾಣದೀಪೇ ಕಿಮು ತೈಲದಾನಂ: ತಡವಾದ ಮೇಲೆ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ

ನಿರ್ವಾಣದೀಪೇ ಕಿಮು ತೈಲದಾನಂ ಸುಭಾಷಿತ: ದೀಪ ಆರಿದ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆ, ಕಳ್ಳ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರ ವ್ಯರ್ಥ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ನಿರ್ವಾಣದೀಪೇ ಕಿಮು ತೈಲದಾನಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆಯುವ ಅನುಭವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ. ತೆರೆದಾಗ ಇಡೀ ವರ್ಷ ಕಣ್ಣ ಮುಂದೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪದ್ಯ ಅಂಥ ತಡವಾದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ, ಒಂದೊಂದೂ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 874 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 874

ವಿಷಯ: ತಡವಾದ ಪ್ರಯತ್ನದ ವ್ಯರ್ಥತೆ · The futility of belated effort

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 22 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನಿರ್ವಾಣದೀಪೇ ಕಿಮು ತೈಲದಾನಂ ಚೌರೇ ಗತೇ ವಾ ಕಿಮು ಸಾವಧಾನಮ್
ವಯೋಗತೇ ಕಿಂ ವನಿತಾವಿಲಾಸಃ ಪಯೋಗತೇ ಕಿಂ ಖಲು ಸೇತುಬಂಧಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

निर्वाणदीपे किमु तैलदानं चौरे गते वा किमु सावधानम्
वयोगते किं वनिताविलासः पयोगते किं खलु सेतुबन्धः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

nirvāṇadīpe kimu tailadānaṃ caure gate vā kimu sāvadhānam
vayogate kiṃ vanitāvilāsaḥ payogate kiṃ khalu setubandhaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ನಿರ್ವಾಣದೀಪೇ (निर्वाणदीपे, nirvāṇadīpe) = ದೀಪ ಆರಿಹೋದ ಮೇಲೆ (when the lamp has gone out)
  • ಕಿಮು (किमु, kimu) = ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ (what use)
  • ತೈಲದಾನಂ (तैलदानं, tailadānaṃ) = ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕುವುದರಿಂದ (in giving oil)
  • ಚೌರೇ (चौरे, caure) = ಕಳ್ಳ (when the thief)
  • ಗತೇ (गते, gate) = ಹೊರಟುಹೋದ ಮೇಲೆ (has gone)
  • ವಾ (वा, vā) = ಅಥವಾ (or)
  • ಕಿಮು (किमु, kimu) = ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ (what use)
  • ಸಾವಧಾನಮ್ (सावधानम्, sāvadhānam) = ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವುದರಿಂದ (in being watchful)
  • ವಯೋಗತೇ (वयोगते, vayogate) = ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ (when the years have gone)
  • ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
  • ವನಿತಾವಿಲಾಸಃ (वनिताविलासः, vanitāvilāsaḥ) = ವಿಲಾಸ, ಸರಸ ವಿನೋದ (pleasures and play)
  • ಪಯೋಗತೇ (पयोगते, payogate) = ನೀರು ಹರಿದುಹೋದ ಮೇಲೆ (when the water has gone)
  • ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
  • ಖಲು (खलु, khalu) = ನಿಜವಾಗಿ (indeed)
  • ಸೇತುಬಂಧಃ (सेतुबन्धः, setubandhaḥ) = ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟುವುದು (building a dam)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ದೀಪ ಆರಿದ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ. ಕಳ್ಳ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿದ್ದು ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ವಿಲಾಸದಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ. ನೀರು ಹರಿದುಹೋದ ಮೇಲೆ ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟಿ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

What use is pouring oil once the lamp has gone out? What use is watchfulness once the thief has gone? What use is revelry once the years have gone? What use is building a dam once the water has run away?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ವಯೋಗತೇ ಮತ್ತು ಪಯೋಗತೇ ಎಂಬ ಎರಡು ಪದಗಳ ಧ್ವನಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇದೆ. ವಯಸ್ಸು ಹೋಯಿತು, ನೀರು ಹೋಯಿತು ಎಂಬ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಸದಿಂದ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಿಗಿಯಾಗಿವೆ.

The words vayogate and payogate sound alike. The rhyme binds the two pictures together, years gone and water gone.

ವನಿತಾವಿಲಾಸ ಎಂದರೆ ಯೌವನದ ಸರಸ ವಿನೋದ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದೆ. ಪದ್ಯ ಅದನ್ನು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ, ಕಳೆದುಹೋದ ಕಾಲದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿದೆ.

Vanitavilasa is taken here as the play and revelry of youth. The verse does not dwell on it, and uses it only as an example of a season that has passed.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 173. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 173. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಲಿಕೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಸಂಬಂಧ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಕುವುದು ಮುಖ್ಯ. ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳುವುದೂ ಇದೇ, ಕೇಸ್ ಓದುವುದು ರೌಂಡ್ಸ್‌ಗೆ ಮೊದಲು, ನಂತರ ಅಲ್ಲ.

Whether it is learning, health or a relationship, a little oil at the right time matters. We tell our residents the same: read the case before rounds, not after.

ಪದ್ಯ ತಡವಾದವರನ್ನು ಹೆದರಿಸಲು ಇರುವುದಲ್ಲ. ಇಂದು ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ದೀಪಗಳಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.

The verse is not meant to frighten those who are late. It can be read as asking us to check whether the lamps still burning today have oil.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ