ಪ್ರಭುರ್ವಿವೇಕೀ ಧನವಾಂಶ್ಚ ದಾತಾ: ಭೂಮಂಡಲದ ಐದು ಆಭರಣಗಳು

ಪ್ರಭುರ್ವಿವೇಕೀ ಧನವಾಂಶ್ಚ ದಾತಾ ಸುಭಾಷಿತ: ವಿವೇಕಿ ರಾಜ, ದಾನಿ ಶ್ರೀಮಂತ, ವಿರಕ್ತ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಶೀಲವತಿ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಧೀರ ಕುದುರೆ ಭೂಮಿಯ ಆಭರಣ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಪ್ರಭುರ್ವಿವೇಕೀ ಧನವಾಂಶ್ಚ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹೊಸ ಮನೆಗೆ ಹೋದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಅಲಂಕಾರ ನೋಡಿ ಮನೆಯವರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಒಂದು ನಾಡಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅಲಂಕಾರ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಐದು ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದೂ ಒಂದು ಗುಣದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಪದ್ಯ, ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 851 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 851

ವಿಷಯ: ಭೂಮಿಯ ಐದು ಆಭರಣಗಳು · The five ornaments of the earth

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 22 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಪ್ರಭುರ್ವಿವೇಕೀ ಧನವಾಂಶ್ಚ ದಾತಾ ವಿದ್ವಾನ್ವಿರಾಗೀ ಪ್ರಮದಾ ಸುಶೀಲಾ
ತುರಗಮಃ ಶಸ್ತ್ರನಿಪಾತಧೀರೋ ಭೂಮಂಡಲಸ್ಯಾಭರಣಾನಿ ಪಂಚ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

प्रभुर्विवेकी धनवांश्च दाता विद्वान्विरागी प्रमदा सुशीला
तुरगमः शस्त्रनिपातधीरो भूमण्डलस्याभरणानि पञ्च

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

prabhurvivekī dhanavāṃśca dātā vidvānvirāgī pramadā suśīlā
turagamaḥ śastranipātadhīro bhūmaṇḍalasyābharaṇāni pañca

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಪ್ರಭುರ್ವಿವೇಕೀ (प्रभुर्विवेकी, prabhurvivekī) = ವಿವೇಕವುಳ್ಳ ಪ್ರಭು (ಪ್ರಭುಃ + ವಿವೇಕೀ) (a discerning ruler)
  • ಧನವಾಂಶ್ಚ (धनवांश्च, dhanavāṃśca) = ಹಣವಂತನೂ (ಧನವಾನ್ + ಚ) (and a man of wealth)
  • ದಾತಾ (दाता, dātā) = ದಾನಿ (who gives)
  • ವಿದ್ವಾನ್ವಿರಾಗೀ (विद्वान्विरागी, vidvānvirāgī) = ವಿರಕ್ತನಾದ ವಿದ್ವಾಂಸ (ವಿದ್ವಾನ್ + ವಿರಾಗೀ) (a learned man who is unattached)
  • ಪ್ರಮದಾ (प्रमदा, pramadā) = ಮಹಿಳೆ (a woman)
  • ಸುಶೀಲಾ (सुशीला, suśīlā) = ಒಳ್ಳೆಯ ಶೀಲವುಳ್ಳವಳು (of good character)
  • ತುರಗಮಃ (तुरगमः, turagamaḥ) = ಕುದುರೆ (a horse)
  • ಶಸ್ತ್ರನಿಪಾತಧೀರೋ (शस्त्रनिपातधीरो, śastranipātadhīro) = ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಬೀಳುವಾಗಲೂ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ (ಶಸ್ತ್ರನಿಪಾತಧೀರಃ) (steady when weapons fall)
  • ಭೂಮಂಡಲಸ್ಯಾಭರಣಾನಿ (भूमण्डलस्याभरणानि, bhūmaṇḍalasyābharaṇāni) = ಭೂಮಂಡಲದ ಆಭರಣಗಳು (ಭೂಮಂಡಲಸ್ಯ + ಆಭರಣಾನಿ) (the ornaments of the earth)
  • ಪಂಚ (पञ्च, pañca) = ಐದು (five)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ವಿವೇಕವುಳ್ಳ ರಾಜ, ದಾನಿಯಾದ ಶ್ರೀಮಂತ, ವಿರಕ್ತನಾದ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಒಳ್ಳೆಯ ಶೀಲದ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಎರಗುವಾಗಲೂ ಧೈರ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕುದುರೆ. ಈ ಐದು ಭೂಮಂಡಲದ ಆಭರಣಗಳು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A ruler with discernment, a rich man who gives, a scholar who is unattached, a woman of good character, and a horse that stays steady when weapons fall. These five are the ornaments of the earth.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇಲ್ಲಿ ಆಭರಣ ಎಂದರೆ ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ರತ್ನವಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವ ಗುಣವನ್ನೇ ಅಲಂಕಾರ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ರಾಜನಿಗೆ ವಿವೇಕ, ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ದಾನ, ವಿದ್ವಾಂಸನಿಗೆ ವಿರಕ್ತಿ ಎಂಬಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಗುಣ ಜೊತೆಯಾಗಿದೆ.

Ornament here is not gold or jewels. The verse calls the fitting virtue of each station its adornment: discernment for the ruler, giving for the rich man, detachment for the scholar. Each of the five carries one quality.

ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲ ಪದ ತುರಗಮಃ ಎಂದಿದೆ. ಇದೇ ಪದವನ್ನು ತುರಂಗಮಃ ಎಂದು ಬರೆಯುವುದೂ ಇದೆ, ಅರ್ಥ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಪ್ರಮದಾ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಅರ್ಥ.

The printed book has the first word of the second line as turagamah. The same word is also written turangamah, and the sense does not change. We have followed the printed reading. Pramada here means simply a woman.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 173. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 173. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಅಧಿಕಾರ, ಹಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಅವುಗಳ ಜೊತೆ ವಿವೇಕ, ದಾನ ಮತ್ತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರ ಪದವಿಗಿಂತ ರೋಗಿಯ ಮುಂದೆ ಅವರು ತೋರುವ ವಿವೇಕವೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.

The verse says position, money and learning are not enough without discernment, giving and detachment. What stays longest in memory about a senior physician is the judgement shown in front of a patient, more than the degrees.

ಇದು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆದರ್ಶದ ಪಟ್ಟಿ. ಇಂದು ನಾವು ಬೇರೆ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಯೋಚಿಸಬಹುದು. ಪಟ್ಟಿಯ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

This is an old list of ideals. Today we might add other qualities as well. The five places in the list need not be taken as final.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ