ಹಬ್ಬದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಬಾವುಟಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡ ಹರಡಿ ಹೊಳೆಯುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅದೊಂದು ಸಂಭ್ರಮದ ಗೆರೆ.
ಈ ಪದ್ಯ ಅಂಥದೇ ಗೆರೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಕಾಲಾಳುಗಳು ಬೀಸುವ ಕತ್ತಿಯ ಹೊಳಪನ್ನು ವಿಜಯದ ಪತಾಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ರೋಷಾವೇಶಾದ್ಗಚ್ಛತಾಂ ಪ್ರತ್ಯಮಿತ್ರಂ ದೂರೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಸ್ಥೂಲಬಾಹುಧ್ವಜಾನಾಮ್
ದೀರ್ಘಾಸ್ತಿರ್ಯಗ್ವೈಜಯಂತೀಸದೃಶ್ಯಃ ಪಾದಾತಾನಾಂ ಭ್ರೇಜಿರೇ ಖಡ್ಗಲೇಖಾಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
रोषावेशाद्गच्छतां प्रत्यमित्रं दूरोत्क्षिप्तस्थूलबाहुध्वजानाम्
दीर्घास्तिर्यग्वैजयन्तीसदृश्यः पादातानां भ्रेजिरे खड्गलेखाः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
roṣāveśādgacchatāṃ pratyamitraṃ dūrotkṣiptasthūlabāhudhvajānām
dīrghāstiryagvaijayantīsadṛśyaḥ pādātānāṃ bhrejire khaḍgalekhāḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ರೋಷಾವೇಶಾದ್ಗಚ್ಛತಾಂ (रोषावेशाद्गच्छतां, roṣāveśādgacchatāṃ) = ಕೋಪದ ಆವೇಶದಿಂದ ಹೋಗುವವರ (ರೋಷಾವೇಶಾತ್ + ಗಚ್ಛತಾಂ) (of those going in the surge of anger (rosavesat + gacchatam))
- ಪ್ರತ್ಯಮಿತ್ರಂ (प्रत्यमित्रं, pratyamitraṃ) = ಶತ್ರುವಿನ ಕಡೆಗೆ (towards the enemy)
- ದೂರೋತ್ಕ್ಷಿಪ್ತಸ್ಥೂಲಬಾಹುಧ್ವಜಾನಾಮ್ (दूरोत्क्षिप्तस्थूलबाहुध्वजानाम्, dūrotkṣiptasthūlabāhudhvajānām) = ದೂರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ ದಪ್ಪ ತೋಳುಗಳೇ ಧ್ವಜಗಳಾಗಿರುವವರ (whose thick arms, flung up far, are like flagstaffs)
- ದೀರ್ಘಾಸ್ತಿರ್ಯಗ್ವೈಜಯಂತೀಸದೃಶ್ಯಃ (दीर्घास्तिर्यग्वैजयन्तीसदृश्यः, dīrghāstiryagvaijayantīsadṛśyaḥ) = ಉದ್ದವಾಗಿ, ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಡಿದ ವಿಜಯಪತಾಕೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುವ (ದೀರ್ಘಾಃ + ತಿರ್ಯಕ್ + ವೈಜಯಂತೀ + ಸದೃಶ್ಯಃ) (long, slanting, looking like victory banners (dirghah + tiryak + vaijayanti + sadrsyah))
- ಪಾದಾತಾನಾಂ (पादातानां, pādātānāṃ) = ಕಾಲಾಳುಗಳ (of the foot-soldiers)
- ಭ್ರೇಜಿರೇ (भ्रेजिरे, bhrejire) = ಹೊಳೆದವು (shone)
- ಖಡ್ಗಲೇಖಾಃ (खड्गलेखाः, khaḍgalekhāḥ) = ಕತ್ತಿಯ ಗೆರೆಗಳು (the lines of the swords)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕೋಪದ ಆವೇಶದಿಂದ ಶತ್ರುವಿನ ಕಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಕಾಲಾಳುಗಳು ದಪ್ಪ ತೋಳುಗಳನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕತ್ತಿಗಳ ಉದ್ದ ಅಡ್ಡ ಗೆರೆಗಳು ವಿಜಯಪತಾಕೆಗಳಂತೆ ಹೊಳೆದವು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Foot-soldiers rush at the enemy in a surge of anger, their thick arms flung far up. The long slanting lines of their swords shone like banners of victory.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವೈಜಯಂತಿ ಎಂದರೆ ವಿಜಯದ ಪತಾಕೆ ಅಥವಾ ವಿಜಯಮಾಲೆ. ಬೀಸಿದ ಕತ್ತಿಯ ಹೊಳಪು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಪತಾಕೆಗಳಂತೆ ಕಂಡಿತು ಎಂಬುದು ಹೋಲಿಕೆ.
Vaijayanti means a banner or garland of victory. The comparison is that the flash of a swung sword looked like banners spread slantwise.
ಧ್ವಜದಂತೆ ಎತ್ತಿದ ತೋಳುಗಳು ಮತ್ತು ಪತಾಕೆಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಕತ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವನ್ನು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಬಿಡಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಸಾರಾಂಶ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
We read the long compound as arms raised like flagstaffs and swords flashing like pennants. It can be split in other ways, but the gist would not change.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 129. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 129. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದೇ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಲೆಯಾಗಿಯೂ ನೋವಾಗಿಯೂ ನೋಡಬಹುದು. ಕತ್ತಿಯ ಹೊಳಪಿಗೆ ವಿಜಯದ ಪತಾಕೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡುವುದು ನೋಡುವವನ ದೃಷ್ಟಿ.
The same scene can be seen as art or as pain. Calling a sword’s flash a banner of victory is the viewer’s way of looking.
ಅದಲ್ಲದೆ ಈ ವರ್ಣನೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಓದುವಾಗ ಹೊಳಪಿನ ಹಿಂದಿರುವ ಹೊಡೆತವನ್ನೂ ಮರೆಯದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
This description also beautifies war. While reading it, it is good not to forget the blow behind the gleam.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ