ಕಾಡಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಆನೆ ಎದುರಾದರೆ ಯಾರೂ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಳ್ಳು ಕೂಡ ಜೀವಕ್ಕೆ ಭಾರ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಜೀವಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಅಪಾಯಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅಪಾಯ ಎಂದು ತೋರುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ಪೃಶನ್ನಪಿ ಗಜೋ ಹಂತಿ ಜಿಘ್ರನ್ನಪಿ ಭುಜಂಗಮಃ
ಹಸನ್ನಪಿ ನೃಪೋ ಹಂತಿ ಮಾನಯನ್ನಪಿ ದುರ್ಜನಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
स्पृशन्नपि गजो हन्ति जिघ्रन्नपि भुजङ्गमः
हसन्नपि नृपो हन्ति मानयन्नपि दुर्जनः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
spṛśannapi gajo hanti jighrannapi bhujaṅgamaḥ
hasannapi nṛpo hanti mānayannapi durjanaḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸ್ಪೃಶನ್ನಪಿ (स्पृशन्नपि, spṛśannapi) = ಮುಟ್ಟುತ್ತಲೂ (ಸ್ಪೃಶನ್ + ಅಪಿ) (even while touching)
- ಗಜೋ (गजो, gajo) = ಆನೆ (the elephant)
- ಹಂತಿ (हन्ति, hanti) = ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ (kills)
- ಜಿಘ್ರನ್ನಪಿ (जिघ्रन्नपि, jighrannapi) = ಮೂಸುತ್ತಲೂ (ಜಿಘ್ರನ್ + ಅಪಿ) (even while sniffing)
- ಭುಜಂಗಮಃ (भुजङ्गमः, bhujaṅgamaḥ) = ಹಾವು (the serpent)
- ಹಸನ್ನಪಿ (हसन्नपि, hasannapi) = ನಗುತ್ತಲೂ (ಹಸನ್ + ಅಪಿ) (even while smiling)
- ನೃಪೋ (नृपो, nṛpo) = ರಾಜ (the king)
- ಹಂತಿ (हन्ति, hanti) = ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ, ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (destroys)
- ಮಾನಯನ್ನಪಿ (मानयन्नपि, mānayannapi) = ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೂ (ಮಾನಯನ್ + ಅಪಿ) (even while honouring)
- ದುರ್ಜನಃ (दुर्जनः, durjanaḥ) = ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ (the wicked person)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಆನೆ ಮುಟ್ಟಿದರೂ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲದು. ಹಾವು ಮೂಸಿದರೂ ಕೊಲ್ಲಬಲ್ಲದು. ರಾಜ ನಗುತ್ತಲೇ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ. ದುಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಲೇ ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
An elephant can kill even by touching. A serpent can kill even by sniffing. A king can ruin you even while smiling. A wicked person can destroy you even while honouring you.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಹಾವು ಮೂಸುವುದರಿಂದಲೇ ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹಳೆಯ ಜನನಂಬಿಕೆಯ ಚಿತ್ರ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಅಕ್ಷರಶಃ ಸತ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ಸಣ್ಣ ಸಂಪರ್ಕವೂ ಸಾಕು ಎಂಬ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
The serpent killing merely by sniffing seems to be an old popular belief. Here it works less as literal fact than as exaggeration, saying even slight contact is enough.
ಮೊದಲ ಎರಡು ಜೀವಿಗಳ ಅಪಾಯ ಅವುಗಳ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಕೊನೆಯ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ನಗು ಮತ್ತು ಗೌರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ಲೋಕದ ಕುಟುಕು ಇದೆ.
The danger of the first two lies openly in their nature. In the last two it arrives dressed as a smile and as honour, and there lies the verse’s sting.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುಂಬಾ ಹೊಗಳುವವರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಹತ್ತಿರ ನಗುತ್ತ ನಿಲ್ಲುವವರು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
We tend to miss, more than the aggressive, those who flatter heavily or smile close to power. A little watchfulness does no harm.
ಇದು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಅನುಮಾನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಮತ್ತು ಗೌರವ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಬರುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶ ಏನೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಿ ನೋಡಲು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
It does not ask us to suspect everyone. It asks only that where smiles and honours come in excess, we pause once to wonder what the purpose is.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ