ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದು ಅಪಾಯ ಎಂದು ಮೊದಲು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಮನೆಯ ಹಸು ಕಟ್ಟಿಹಾಕದೆ ದೂರ ಹೋದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹಳ್ಳಿಯವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ನಾಲ್ಕು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ಒಂದೊಂದು ಅಪಾಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ತ್ರೀ ವಿನಶ್ಯತಿ ರೂಪೇಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ರಾಜಸೇವಯಾ
ಗಾವೋ ದೂರಪ್ರಚಾರೇಣ ಹಿರಣ್ಯಂ ಲೋಭಲಿಪ್ಸಯಾ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
स्त्री विनश्यति रूपेण ब्राह्मणो राजसेवया
गावो दूरप्रचारेण हिरण्यं लोभलिप्सया
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
strī vinaśyati rūpeṇa brāhmaṇo rājasevayā
gāvo dūrapracāreṇa hiraṇyaṃ lobhalipsayā
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಸ್ತ್ರೀ (स्त्री, strī) = ಹೆಣ್ಣು (a woman)
- ವಿನಶ್ಯತಿ (विनश्यति, vinaśyati) = ನಾಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ (is ruined)
- ರೂಪೇಣ (रूपेण, rūpeṇa) = ರೂಪದಿಂದ (by beauty)
- ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ (ब्राह्मणो, brāhmaṇo) = ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ) (a brahmin)
- ರಾಜಸೇವಯಾ (राजसेवया, rājasevayā) = ರಾಜನ ಸೇವೆಯಿಂದ (by service to a king)
- ಗಾವೋ (गावो, gāvo) = ಹಸುಗಳು (ಗಾವಃ) (cows)
- ದೂರಪ್ರಚಾರೇಣ (दूरप्रचारेण, dūrapracāreṇa) = ದೂರ ಅಲೆದಾಡುವುದರಿಂದ (by roaming far)
- ಹಿರಣ್ಯಂ (हिरण्यं, hiraṇyaṃ) = ಚಿನ್ನ (gold)
- ಲೋಭಲಿಪ್ಸಯಾ (लोभलिप्सया, lobhalipsayā) = ಲೋಭದ ಆಸೆಯಿಂದ (by the hunger of greed)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹೆಣ್ಣು ರೂಪದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಜನ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹಸುಗಳು ದೂರ ಅಲೆದಾಡುವುದರಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಚಿನ್ನ ಲೋಭದ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A woman is ruined by beauty, a brahmin by service to a king, cows by roaming far, and gold by the hunger of greed.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ವಿನಶ್ಯತಿ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯಾಪದ ನಾಲ್ಕೂ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ್ಯಗಳ ಬಿಗಿ.
The single verb vinashyati serves all four subjects. Sharing one word like this is part of the compactness of Sanskrit verse.
ಹೆಣ್ಣಿನ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿರುವುದು ಅಂದಿನ ಲೋಕದ ಅನುಭವದ ಮಾತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ರೂಪ ಅವಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಗಮನ ಮತ್ತು ಅಪಾಯ ತರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು. ಅದು ಅವಳ ತಪ್ಪು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
What the verse says of a woman’s beauty seems to speak from the experience of its own world. The poet may mean that beauty can bring her unwanted attention and danger. We do not say the verse blames her.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 153. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 153. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಸೇವೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಸ್ಥರ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದರಿಂದ ಲಾಭ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ವಿವೇಕ ಕರಗುವ ಅಪಾಯವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
One who serves gains from being near those in power, but risks his own work and judgement melting away. This is visible in workplaces today too.
ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಹಣ ಕರಗುವುದು ಕಳ್ಳನಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಹೂಡುವ ಅಪಾಯದ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದಲೂ. ಇದು ಲೆಕ್ಕ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೇ ಹೊರತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ.
Gold or money is lost not only to thieves but also to risky ventures born of wanting more. This is a caution to keep our accounts, not financial advice.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ