ವೈದ್ಯಾ ವದಂತಿ ಕಫಪಿತ್ತ: ಒಂದೇ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಿವರಣೆ

ವೈದ್ಯಾ ವದಂತಿ ಕಫಪಿತ್ತ ಸುಭಾಷಿತ: ವೈದ್ಯ, ಜ್ಯೋತಿಷಿ, ಭೂತವಿದ ಮತ್ತು ಮುನಿ ಒಂದೇ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ವೈದ್ಯಾ ವದಂತಿ ಕಫಪಿತ್ತ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಅನಾರೋಗ್ಯವಾದರೆ ಸುತ್ತಲಿನವರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ಒಂದೊಂದು ಕಾರಣ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೈದ್ಯರದು ಒಂದು, ಹಿರಿಯರದು ಇನ್ನೊಂದು.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ನಾಲ್ಕು ಜನರ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮುನಿಗಳ ಮಾತನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ಬಲವಾದದ್ದು ಎಂದು ಮುಗಿಸುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 957 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 957

ವಿಷಯ: ಒಂದೇ ದುಃಖ, ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣ · One affliction, four explanations

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 28 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವೈದ್ಯಾ ವದಂತಿ ಕಫಪಿತ್ತಮರುದ್ವಿಕಾರಾಂಜ್ಯೋತಿರ್ವಿದೋ ಗ್ರಹಗತಿಂ ಪರಿವರ್ತಯಂತಿ
ಭೂತಾಭಿಷಂಗ ಇತಿ ಭೂತವಿದೋ ವದಂತಿ ಪ್ರಾಚೀನಕರ್ಮ ಬಲವನ್ಮುನಯೋ ವದಂತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

वैद्या वदन्ति कफपित्तमरुद्विकाराञ्ज्योतिर्विदो ग्रहगतिं परिवर्तयन्ति
भूताभिषङ्ग इति भूतविदो वदन्ति प्राचीनकर्म बलवन्मुनयो वदन्ति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vaidyā vadanti kaphapittamarudvikārāñjyotirvido grahagatiṃ parivartayanti
bhūtābhiṣaṅga iti bhūtavido vadanti prācīnakarma balavanmunayo vadanti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ವೈದ್ಯಾ (वैद्या, vaidyā) = ವೈದ್ಯರು (ವೈದ್ಯಾಃ) (physicians)
  • ವದಂತಿ (वदन्ति, vadanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (say)
  • ಕಫಪಿತ್ತಮರುದ್ವಿಕಾರಾಂಜ್ಯೋತಿರ್ವಿದೋ (कफपित्तमरुद्विकाराञ्ज्योतिर्विदो, kaphapittamarudvikārāñjyotirvido) = ಕಫ, ಪಿತ್ತ, ವಾತದ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು. ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು (ಕಫ ಪಿತ್ತ ಮರುತ್ ವಿಕಾರಾನ್, ಜ್ಯೋತಿರ್ವಿದಃ) (disorders of phlegm, bile and wind. The astrologers (kapha pitta marut vikaran, jyotirvidah))
  • ಗ್ರಹಗತಿಂ (ग्रहगतिं, grahagatiṃ) = ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು (the course of the planets)
  • ಪರಿವರ್ತಯಂತಿ (परिवर्तयन्ति, parivartayanti) = ತಿರುಗಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (turn about, speak of the shifting)
  • ಭೂತಾಭಿಷಂಗ (भूताभिषङ्ग, bhūtābhiṣaṅga) = ಭೂತದ ಆವೇಶ (ಭೂತ ಅಭಿಷಂಗ) (seizure by a spirit)
  • ಇತಿ (इति, iti) = ಎಂದು (so)
  • ಭೂತವಿದೋ (भूतविदो, bhūtavido) = ಭೂತಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು (ಭೂತವಿದಃ) (those versed in spirits)
  • ವದಂತಿ (वदन्ति, vadanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (say)
  • ಪ್ರಾಚೀನಕರ್ಮ (प्राचीनकर्म, prācīnakarma) = ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ (past deeds)
  • ಬಲವನ್ಮುನಯೋ (बलवन्मुनयो, balavanmunayo) = ಬಲವಾದದ್ದು, ಮುನಿಗಳು (ಬಲವತ್ ಮುನಯಃ) (is strong, the sages (balavat munayah))
  • ವದಂತಿ (वदन्ति, vadanti) = ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (say)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ವೈದ್ಯರು ಕಫ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ವಾತಗಳ ವಿಕಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಯೋತಿಷಿಗಳು ಗ್ರಹಗತಿಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭೂತಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರು ಭೂತದ ಆವೇಶ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮುನಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮ ಬಲವಾದದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Physicians speak of disorders of phlegm, bile and wind. Astrologers speak of the shifting course of the planets. Those versed in spirits say it is seizure by a spirit. The sages say that past deeds are strong.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕಫ, ಪಿತ್ತ ಮತ್ತು ಮರುತ್ ಎಂದರೆ ಆಯುರ್ವೇದದ ಮೂರು ದೋಷಗಳು. ಮರುತ್ ಎಂದರೆ ಗಾಳಿ, ಅಂದರೆ ವಾತ. ಶ್ಲೋಕ ಇವನ್ನು ವೈದ್ಯರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸಿದೆ.

Kapha, pitta and marut are the three doshas of Ayurveda. Marut means wind, that is vata. The verse names them only as the language of physicians.

ಪರಿವರ್ತಯಂತಿ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಕಾರಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಪದದ ನಿಖರ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ.

The verb parivartayanti literally means they turn about. We have read it as they cite a shift in the planets’ course as the cause. The exact sense of this word is slightly uncertain.

ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ವದಂತಿ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯೆ ಮೂರು ಸಲ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯೆಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.

The verb vadanti, they say, recurs three times. The repetition gives the sense that each speaks in the language of his own discipline.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 176. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 176. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಂದೇ ಸಂಗತಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಯವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣ ಹೇಳುವುದು ಇಂದಿಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಇದು ಪರಿಚಿತ ದೃಶ್ಯ.

Different people explaining the same thing, each in his own language, still happens. For a physician talking with a patient’s family it is a familiar scene.

ಇದು ಹಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ದಾಖಲೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ. ಅನಾರೋಗ್ಯ ಬಂದಾಗ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಹೇಳುವ ವೈದ್ಯರ ಮಾತನ್ನೇ ಆಧರಿಸುವುದು ಸರಿ.

This is a record of old beliefs and not health advice. When illness comes, it is right to rely on the physician who examines and then advises.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ