ವೀರಾಣಾಂ ವಿಷಮೈರ್ಘೋಷೈಃ: ಅಂಕುಶ ಕೊಡವಿ ಓಡಿದ ಆನೆಗಳು

ವೀರಾಣಾಂ ವಿಷಮೈರ್ಘೋಷೈಃ ಸುಭಾಷಿತ: ವೀರರ ಭೀಕರ ಕೂಗಿಗೆ ಬೆದರಿದ ಆನೆಗಳು ಅಂಕುಶವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾದವು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ವೀರಾಣಾಂ ವಿಷಮೈರ್ಘೋಷೈಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿದರೆ ಬೆದರಿದ ದನ ಹಗ್ಗ ಹರಿದುಕೊಂಡು ಓಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಎಷ್ಟು ಕರೆದರೂ ಅದು ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಭಯವನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಯಂಕರ ಕೂಗು ಕೇಳಿ ಆನೆಗಳು ಅಂಕುಶದ ಶಿಸ್ತನ್ನೂ ಕೊಡವಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿದವು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ರಣವರ್ಣನಂ, ಶ್ಲೋಕ 9 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, Scenes of Battle, verse 9

ವಿಷಯ: ಭಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿದ ಆನೆಗಳು · War elephants scattered by fear

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವೀರಾಣಾಂ ವಿಷಮೈರ್ಘೋಷೈರ್ವಿದ್ರುತಾ ವಾರಣಾ ರಣೇ
ಶಾಸ್ಯಮಾನಾ ಅಪಿ ತ್ರಾಸಾದ್ಭೇಜುರ್ಧೂತಾಂಕುಶಾ ದಿಶಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

वीराणां विषमैर्घोषैर्विद्रुता वारणा रणे
शास्यमाना अपि त्रासाद्भेजुर्धूताङ्कुशा दिशः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vīrāṇāṃ viṣamairghoṣairvidrutā vāraṇā raṇe
śāsyamānā api trāsādbhejurdhūtāṅkuśā diśaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ವೀರಾಣಾಂ (वीराणां, vīrāṇāṃ) = ವೀರರ (of the heroes)
  • ವಿಷಮೈರ್ಘೋಷೈರ್ವಿದ್ರುತಾ (विषमैर्घोषैर्विद्रुता, viṣamairghoṣairvidrutā) = ಭಯಂಕರ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಬೆದರಿ ಓಡಿದ (ವಿಷಮೈಃ + ಘೋಷೈಃ + ವಿದ್ರುತಾಃ) (fled by the dreadful shouts (vishamaih + ghoshaih + vidrutah))
  • ವಾರಣಾ (वारणा, vāraṇā) = ಆನೆಗಳು (the elephants)
  • ರಣೇ (रणे, raṇe) = ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (in battle)
  • ಶಾಸ್ಯಮಾನಾ (शास्यमाना, śāsyamānā) = ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ (though being kept in check)
  • ಅಪಿ (अपि, api) = ಕೂಡ (even)
  • ತ್ರಾಸಾದ್ಭೇಜುರ್ಧೂತಾಂಕುಶಾ (त्रासाद्भेजुर्धूताङ्कुशा, trāsādbhejurdhūtāṅkuśā) = ಭಯದಿಂದ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಕೊಡವಿ ಓಡಿದವು (ತ್ರಾಸಾತ್ + ಭೇಜುಃ + ಧೂತಾಂಕುಶಾಃ) (from fear, shaking off the goads, they took to (trasat + bhejuh + dhutankushah))
  • ದಿಶಃ (दिशः, diśaḥ) = ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ (the directions)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರರ ಭಯಂಕರ ಕೂಗುಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿದ ಆನೆಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ, ಅವು ಭಯದಿಂದ ಅಂಕುಶವನ್ನು ಕೊಡವಿ ದಿಕ್ಕುದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿದವು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Frightened in the battle by the dreadful shouts of the heroes, the elephants, though men tried to hold them in check, shook off the goads in terror and ran off in every direction.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಅಂಕುಶ ಎಂದರೆ ಆನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕೊಕ್ಕೆಯ ಕೋಲು. ಶ್ಲೋಕ ಮಾವುತನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಶಾಸ್ಯಮಾನ ಎಂಬ ಪದದಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಡಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

Ankusha is the hooked staff that guides an elephant. The verse does not name the mahout. We take him to be hidden in the word shasyamana, being kept in check.

ವಿಷಮ ಎಂದರೆ ಅಸಮ, ಒರಟು, ಭಯಂಕರ. ಇಲ್ಲಿ ಕೂಗು ಒರಟಾಗಿ ಹೆದರಿಸುವಂತಿದೆ. ಶ್ಲೋಕ ಯುದ್ಧದ ಗದ್ದಲವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ, ಆನೆಯ ಭಯವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ವಾಸ್ತವ ವರ್ಣನೆಗೆ ಹತ್ತಿರ.

Vishama means uneven, harsh, dreadful. The shout here is harsh and frightening. The verse describes the din of battle and tells of the elephants’ fear in some detail. It is close to a plain description.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 128. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 128. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಭಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಅಭ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಹಠಾತ್ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಪಾಠ ಮರೆಯಬಹುದು. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ವೈದ್ಯರು ಪದೇ ಪದೇ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದು ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.

Fear can overpower training. Even with years of practice, the earlier lesson may be forgotten under sudden pressure. This is why doctors rehearse emergency drills again and again.

ಅಂಕೆ ಇಲ್ಲದ ಬಲ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಪತ್ತು. ಆನೆಯ ಬಲ ಅಂಕುಶದ ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Strength without restraint is a danger to all. The verse suggests that an elephant’s strength is useful only while held within the goad’s control.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ