ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ವೈದ್ಯರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನು ಮೊದಲು ನಂಬಬಹುದು ಎಂದು ಹಿರಿಯರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ, ಅವರು ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೆನೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸುವವನನ್ನು, ಹೆದರದವನನ್ನು, ಮಾಡಿದ ಸಹಾಯ ಮರೆಯದವನನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಏಳು ಗುಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅಂಥವನ ಬಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ವಾಸಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಉತ್ಸಾಹಸಂಪನ್ನಮದೀರ್ಘಸೂತ್ರಂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಜ್ಞಂ ವ್ಯಸನೇಷ್ವಸಕ್ತಮ್
ಶೂರಂ ಕೃತಜ್ಞಂ ದೃಢಸೌಹೃದಂ ಚ ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸ್ವಯಂ ಯಾತಿ ನಿವಾಸಹೇತೋಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
उत्साहसंपन्नमदीर्घसूत्रं क्रियाविधिज्ञं व्यसनेष्वसक्तम्
शूरं कृतज्ञं दृढसौहृदं च लक्ष्मीः स्वयं याति निवासहेतोः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
utsāhasaṃpannamadīrghasūtraṃ kriyāvidhijñaṃ vyasaneṣvasaktam
śūraṃ kṛtajñaṃ dṛḍhasauhṛdaṃ ca lakṣmīḥ svayaṃ yāti nivāsahetoḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಉತ್ಸಾಹಸಂಪನ್ನಮ್ (उत्साहसंपन्नम्, utsāhasaṃpannam) = ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿರುವವನನ್ನು (one full of zeal)
- ಅದೀರ್ಘಸೂತ್ರಮ್ (अदीर्घसूत्रम्, adīrghasūtram) = ಕೆಲಸ ಮುಂದೂಡದವನನ್ನು (one who does not delay)
- ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಜ್ಞಮ್ (क्रियाविधिज्ञम्, kriyāvidhijñam) = ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಬಲ್ಲವನನ್ನು (one who knows how to go about a task)
- ವ್ಯಸನೇಷು ಅಸಕ್ತಮ್ (व्यसनेषु असक्तम्, vyasaneṣu asaktam) = ದುರ್ವ್ಯಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟದವನನ್ನು (one not attached to vices)
- ಶೂರಮ್ (शूरम्, śūram) = ಶೂರನನ್ನು (the brave)
- ಕೃತಜ್ಞಮ್ (कृतज्ञम्, kṛtajñam) = ಉಪಕಾರ ಸ್ಮರಿಸುವವನನ್ನು (the grateful)
- ದೃಢಸೌಹೃದಮ್ (दृढसौहृदम्, dṛḍhasauhṛdam) = ಗಟ್ಟಿ ಸ್ನೇಹ ಉಳ್ಳವನನ್ನು (one firm in friendship)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ (लक्ष्मीः, lakṣmīḥ) = ಲಕ್ಷ್ಮಿ (Lakshmi)
- ಸ್ವಯಮ್ (स्वयम्, svayam) = ತಾನಾಗಿಯೇ (of her own accord)
- ಯಾತಿ (याति, yāti) = ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ (goes)
- ನಿವಾಸಹೇತೋಃ (निवासहेतोः, nivāsahetoḥ) = ವಾಸಿಸಲು (for the sake of dwelling)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿರುವ, ಕೆಲಸ ಮುಂದೂಡದ, ಕೆಲಸದ ರೀತಿ ಬಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟ ಚಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟದ, ಶೂರನಾದ, ಉಪಕಾರ ಸ್ಮರಿಸುವ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಸ್ನೇಹ ಉಳ್ಳವನ ಬಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತಾನಾಗಿಯೇ ವಾಸಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
To the man who is full of zeal, does not delay, knows how to go about a task, is not caught in vices, is brave, grateful and firm in friendship, Lakshmi goes of her own accord to make her home.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಅದೀರ್ಘಸೂತ್ರ ಎಂದರೆ ಉದ್ದ ದಾರ ಎಳೆಯದವನು, ಅಂದರೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಳೆದಾಡದೆ ಮುಗಿಸುವವನು. ಸೂತ್ರ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ದಾರ. ಕೆಲಸವನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕವಿ ದಾರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Adirghasutra means one who does not draw out a long thread, that is, one who finishes a task without dragging it. Sutra here means thread. The habit of stretching a task is compared to a thread.
ಇದೊಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ, ಅವಳು ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ. ಈ ವಿಭಾಗದ ಇತರ ಹಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅವಳನ್ನು ಚಂಚಲೆ ಎಂದರೆ, ಇದು ಅವಳ ಒಲವು ಯಾವ ಗುಣಗಳತ್ತ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
This verse is not about chasing Lakshmi but about drawing her. Many other verses of this section call her fickle, and this one says toward which qualities she leans.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 63. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 63. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಏಳು ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂ ಹಣದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ವಿಷಯ. ಸಂಪತ್ತು ಬರಲಿ ಬಿಡಲಿ, ಈ ಗುಣಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಬೆಲೆ ಇದೆ.
Not one of the seven is about money. All concern nature and conduct. Whether wealth comes or not, these qualities have a worth of their own.
ಶ್ಲೋಕ ಯಾವ ಫಲದ ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಗುಣಗಳು ಇದ್ದವರ ಬಳಿ ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅನುಭವದ ಮಾತಷ್ಟೇ ಇದು.
The verse promises no result. It voices the common experience that prosperity tends to stay with people who have such qualities.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ