ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಮನೆಯ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮನೆಯವರ ಮನಸ್ಸು ಬೇರೆ ಯಾವುದರ ಕಡೆಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂತಹ ಚಿಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಮಂಕಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಎರಡು ಸಾಲಿನ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಘೃತಲವಣತೈಲತಂಡುಲಶಾಕೇಂಧನಚಿಂತಯಾನುದಿನಮ್
ವಿಪುಲಮತೇರಪಿ ಪುಂಸೋ ನಶ್ಯತಿ ಧೀರ್ಮಂದವಿಭವತ್ವಾತ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
घृतलवणतैलतण्डुलशाकेन्धनचिन्तयानुदिनम्
विपुलमतेरपि पुंसो नश्यति धीर्मन्दविभवत्वात्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ghṛtalavaṇatailataṇḍulaśākendhanacintayānudinam
vipulamaterapi puṃso naśyati dhīrmandavibhavatvāt
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಘೃತಲವಣತೈಲತಂಡುಲ (घृतलवणतैलतण्डुल, ghṛtalavaṇatailataṇḍula) = ತುಪ್ಪ, ಉಪ್ಪು, ಎಣ್ಣೆ, ಅಕ್ಕಿ (ghee, salt, oil, rice)
- ಶಾಕೇಂಧನ (शाकेन्धन, śākendhana) = ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸೌದೆ (ಶಾಕ + ಇಂಧನ) (greens and firewood)
- ಚಿಂತಯಾನುದಿನಮ್ (चिन्तयानुदिनम्, cintayānudinam) = ಚಿಂತೆಯಿಂದ, ದಿನದಿನವೂ (ಚಿಂತಯಾ + ಅನುದಿನಂ) (by the worry, day after day)
- ವಿಪುಲಮತೇರಪಿ (विपुलमतेरपि, vipulamaterapi) = ವಿಶಾಲ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನದೂ ಕೂಡ (ವಿಪುಲಮತೇಃ + ಅಪಿ) (even of one of wide understanding)
- ಪುಂಸೋ (पुंसो, puṃso) = ಮನುಷ್ಯನ (ಪುಂಸಃ) (of a man)
- ನಶ್ಯತಿ (नश्यति, naśyati) = ಕುಂದುತ್ತದೆ (is lost)
- ಧೀರ್ಮಂದವಿಭವತ್ವಾತ್ (धीर्मन्दविभवत्वात्, dhīrmandavibhavatvāt) = ಬುದ್ಧಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಪತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ (ಧೀಃ + ಮಂದವಿಭವತ್ವಾತ್) (the mind, because of meagre means)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ತುಪ್ಪ, ಉಪ್ಪು, ಎಣ್ಣೆ, ಅಕ್ಕಿ, ಸೊಪ್ಪು ಮತ್ತು ಸೌದೆಯ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲೇ ದಿನ ಕಳೆಯುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ, ಎಷ್ಟೇ ವಿಶಾಲ ಬುದ್ಧಿ ಇದ್ದರೂ, ಬುದ್ಧಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಂದುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
A man may have a wide understanding. Yet if his days go in worrying over ghee, salt, oil, rice, greens and firewood, his mind slowly wastes away, because his means are small.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮಂದವಿಭವ ಎಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸ್ಥಿತಿ. ಬುದ್ಧಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ, ಚಿಂತೆಯ ಭಾರದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.
Mandavibhava means a state of small wealth. The mind being lost need not mean that it ceases to exist. It can be taken to mean that it is buried under the weight of worry.
ಆರು ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರ. ಇವು ಯಾವ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಮನೆಯಲ್ಲೂ ಇರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು. ಕವಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಪತ್ತನ್ನಲ್ಲ, ಪುಟ್ಟ ದೈನಂದಿನ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
The picture here is simply a list of six things, found in any household kitchen. The poet has chosen not a great calamity but the small daily worry.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಬ್ಬ ಯುವ ವೈದ್ಯರು ಸಾಲದ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಸೋಮಾರಿತನ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಮ್ಮೆ ಕಾರಣ ಕೇಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
A young doctor weighed down by debt may find it hard to concentrate. Before calling that laziness, it is better to ask the reason first.
ಹಾಗೆಂದು ಬಡತನ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೆಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಚಿಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಯೋಚನೆಗೆ ಜಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
The verse does not say that poverty always ruins the mind. It only notes that when worry grows, there is less room left for thought.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ