ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಊರನ್ನು ಹುಡುಕುವಾಗ ಅದು ಎಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯೇ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಈ ಪದ್ಯ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಇದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪದ್ಯ. ಮಹಿಮೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡು ಎಂದು ಕವಿ ಕೇಳುಗನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹಿಮ್ನಾಮಂತರಂ ಪಶ್ಯ ಶೇಷಾಹೇಃ ಸಾಬ್ಧಿಭೂಧರಾ
ಫಣಾಸಹಸ್ರಸ್ರಗ್ದಾಮ್ನಿ ಭ್ರಮರೀವ ವಿಭಾತಿ ಭೂಃ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
महिम्नामन्तरं पश्य शेषाहेः साब्धिभूधरा
फणासहस्रस्रग्दाम्नि भ्रमरीव विभाति भूः
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
mahimnāmantaraṃ paśya śeṣāheḥ sābdhibhūdharā
phaṇāsahasrasragdāmni bhramarīva vibhāti bhūḥ
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಮಹಿಮ್ನಾಮಂತರಂ (महिम्नामन्तरं, mahimnāmantaraṃ) = ಮಹಿಮೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು (ಮಹಿಮ್ನಾಂ ಅಂತರಂ) (the difference between greatnesses (mahimnam antaram))
- ಪಶ್ಯ (पश्य, paśya) = ನೋಡು (look)
- ಶೇಷಾಹೇಃ (शेषाहेः, śeṣāheḥ) = ಶೇಷನೆಂಬ ಹಾವಿನ (ಶೇಷ ಅಹೇಃ) (of the serpent Shesha (shesha aheh))
- ಸಾಬ್ಧಿಭೂಧರಾ (साब्धिभूधरा, sābdhibhūdharā) = ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ (ಸ ಅಬ್ಧಿ ಭೂಧರಾ) (together with its oceans and mountains (sa abdhi bhudhara))
- ಫಣಾಸಹಸ್ರಸ್ರಗ್ದಾಮ್ನಿ (फणासहस्रस्रग्दाम्नि, phaṇāsahasrasragdāmni) = ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಗಳೆಂಬ ಹೂಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ (on the garland of a thousand hoods)
- ಭ್ರಮರೀವ (भ्रमरीव, bhramarīva) = ಹೆಣ್ಣುದುಂಬಿಯಂತೆ (ಭ್ರಮರೀ ಇವ) (like a bee (bhramari iva))
- ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ (shines)
- ಭೂಃ (भूः, bhūḥ) = ಭೂಮಿ (the earth)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಮಹಿಮೆಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ನೋಡು. ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿ, ಶೇಷನೆಂಬ ಹಾವಿನ ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಗಳೆಂಬ ಹೂಮಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದುಂಬಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Look at the difference between greatnesses. The earth, with its oceans and mountains, shows on the garland of the thousand hoods of the serpent Shesha like a single bee.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಪುರಾಣಗಳ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಗಳ ಶೇಷನಾಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪದ್ಯ ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಭೂಮಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನೇ ಚಿಕ್ಕದು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
In Puranic belief the thousand-hooded serpent Shesha bears the earth on his heads. The verse uses that picture to show even the earth as small.
ಹೆಡೆಗಳು ಹೂಮಾಲೆ, ಭೂಮಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ದುಂಬಿ ಎಂದು ಕವಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಪಮೆ ಎರಡೂ. ಭ್ರಮರೀ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣು ದುಂಬಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.
The poet imagines the hoods as a flower garland and the earth as a bee sitting on it. It is both exaggeration and comparison. We have taken bhramari to mean a female bee.
ಈ ಪದ್ಯ ವೀರಪ್ರಶಂಸಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ವೀರನ ಹೆಸರೂ ಇಲ್ಲ. ಮಹಿಮೆಯ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಪದ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಾನ ನಮಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ.
This verse is in the section in praise of the brave, yet it names no hero. We have read it as a verse about the measure of greatness. Its place in this section is not wholly clear to us.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 78. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 78. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ನಮ್ಮ ಸಾಧನೆ ನಮಗೆ ಎಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿದರೂ ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ನೋಡುವುದು ವಿನಯ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಯನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜ್ಞಾನದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನಿ ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುವುದುಂಟು.
However large our achievement seems to us, placing it in a still larger frame teaches humility. One tells students that a new study is a drop in the ocean of medical knowledge.
ಆದರೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕಾಣುವುದು ಎಂದರೆ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದಲ್ಲ. ದುಂಬಿಗೂ ತನ್ನ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
But looking small does not mean having no worth. Even the bee has a place on its garland.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ