ನಕಲು ಮಾಡಿ ಪಡೆದ ಅಂಕಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಅವು ತಮ್ಮವು ಅನಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಹೇಳುವುದುಂಟು.
ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ಮುದಿ ಎತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಚುಚ್ಚುವಂತಿದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಅಕೃತ್ವಾ ಪೌರುಷಂ ಯಾ ಶ್ರೀರ್ವಿಕಾಸಿನ್ಯಪಿ ಕಿಂ ತಯಾ
ಜರದ್ಗವೋಽಪಿ ಚಾಶ್ನಾತಿ ದೈವಾದುಪಗತಂ ತೃಣಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
अकृत्वा पौरुषं या श्रीर्विकासिन्यपि किं तया
जरद्गवोऽपि चाश्नाति दैवादुपगतं तृणम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
akṛtvā pauruṣaṃ yā śrīrvikāsinyapi kiṃ tayā
jaradgavo’pi cāśnāti daivādupagataṃ tṛṇam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಅಕೃತ್ವಾ (अकृत्वा, akṛtvā) = ಮಾಡದೆ (without doing)
- ಪೌರುಷಂ (पौरुषं, pauruṣaṃ) = ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು, ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು (one’s own manly effort)
- ಯಾ (या, yā) = ಯಾವುದು (which)
- ಶ್ರೀರ್ವಿಕಾಸಿನ್ಯಪಿ (श्रीर्विकासिन्यपि, śrīrvikāsinyapi) = ಸಂಪತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ (ಶ್ರೀಃ + ವಿಕಾಸಿನೀ + ಅಪಿ) (though prosperity be flourishing (shrih + vikasini + api))
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನು (what)
- ತಯಾ (तया, tayā) = ಅದರಿಂದ (by that)
- ಜರದ್ಗವೋಽಪಿ (जरद्गवोऽपि, jaradgavo’pi) = ಮುದಿ ಎತ್ತೂ ಕೂಡ (ಜರದ್ಗವಃ + ಅಪಿ) (even an old ox (jaradgavah + api))
- ಚಾಶ್ನಾತಿ (चाश्नाति, cāśnāti) = ಮತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ (ಚ + ಅಶ್ನಾತಿ) (and eats (ca + ashnati))
- ದೈವಾದುಪಗತಂ (दैवादुपगतं, daivādupagataṃ) = ದೈವವಶದಿಂದ ಬಂದುದನ್ನು (ದೈವಾತ್ + ಉಪಗತಂ) (what has come by fate (daivat + upagatam))
- ತೃಣಮ್ (तृणम्, tṛṇam) = ಹುಲ್ಲನ್ನು (the grass)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡದೆ ಬಂದ ಸಂಪತ್ತು ಎಷ್ಟು ಬೆಳೆದರೂ ಅದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ. ದೈವವಶದಿಂದ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮುದಿ ಎತ್ತು ಕೂಡ ತಿನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
What is the use of prosperity, however it may flourish, if it came without one’s own effort? Even an old ox eats the grass that chance puts in front of it.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಮುದಿ ಎತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರದ ಹರಿತ. ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿದ ಪ್ರಾಣಿಗೂ ಬಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಬಿದ್ದ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಯಾವ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಸಿಕ್ಕ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುವಂಥದ್ದು ಏನಿದೆ ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಪ್ರಶ್ನೆ.
The old ox is the edge of the picture. Even a creature whose strength has gone knows how to eat grass that falls in front of its mouth. The verse asks what there is to be proud of in wealth that came with no effort.
ಪೌರುಷ ಎಂದರೆ ಪುರುಷನ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಧೈರ್ಯ, ದುಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ದೈವ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಶ್ಲೋಕ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
Paurusha means a person’s own effort. Here it seems to cover courage, labour and valour together. By the word daiva the verse does not reject luck, but it does not call luck an achievement.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 158. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 158. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾಗುವುದು ಬೇರೆ, ಕಲಿತಿರುವುದು ಬೇರೆ. ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ ಕಲಿಯದೆ ಪಡೆದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಯಾವ ನೆರವನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.
In medical training, passing is one thing and having learnt is another. Standing before a patient on a night shift, a certificate gained without learning gives no help.
ಅದೃಷ್ಟದಿಂದ ಬಂದದ್ದೆಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ಬಂದ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಧನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
The verse does not say everything that comes by luck is bad. It says it is a mistake to take that luck for one’s own achievement.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ