ಹಳ್ಳಿಯ ಮರದ ಮೇಲೆ ಹಗಲು ಕಾಗೆ ಕೂಗುತ್ತದೆ, ರಾತ್ರಿ ಗೂಬೆ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಕ್ಕಿಯ ಕಣ್ಣು ಹಗಲಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದರದು ರಾತ್ರಿಗೆ ಎಂದು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಂಬಿದ್ದರು.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದರ ಗುರಿ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಕುರುಡಾದ ಮನುಷ್ಯ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಿವಾ ಪಶ್ಯತಿ ನೋಲೂಕಃ ಕಾಕೋ ನಕ್ತಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ
ಅಪೂರ್ವಃ ಕೋಽಪಿ ಕಾಮಾಂಧೋ ದಿವಾ ನಕ್ತಂ ನ ಪಶ್ಯತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दिवा पश्यति नोलूकः काको नक्तं न पश्यति
अपूर्वः कोऽपि कामान्धो दिवा नक्तं न पश्यति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
divā paśyati nolūkaḥ kāko naktaṃ na paśyati
apūrvaḥ ko’pi kāmāndho divā naktaṃ na paśyati
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಿವಾ (दिवा, divā) = ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ (by day)
- ಪಶ್ಯತಿ (पश्यति, paśyati) = ನೋಡುತ್ತದೆ (sees)
- ನೋಲೂಕಃ (नोलूकः, nolūkaḥ) = ಗೂಬೆ ಅಲ್ಲ (ನ ಉಲೂಕಃ) (the owl does not (na ulukah))
- ಕಾಕೋ (काको, kāko) = ಕಾಗೆ (the crow)
- ನಕ್ತಂ (नक्तं, naktaṃ) = ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ (by night)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಪಶ್ಯತಿ (पश्यति, paśyati) = ನೋಡುತ್ತದೆ (sees)
- ಅಪೂರ್ವಃ (अपूर्वः, apūrvaḥ) = ಅಪೂರ್ವವಾದ, ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿಲ್ಲದ (unheard of, never before seen)
- ಕೋಽಪಿ (कोऽपि, ko’pi) = ಒಬ್ಬನು (ಕಃ ಅಪಿ) (someone (kah api))
- ಕಾಮಾಂಧೋ (कामान्धो, kāmāndho) = ಬಯಕೆಯಿಂದ ಕುರುಡಾದವನು (ಕಾಮಾಂಧಃ) (one blinded by desire)
- ದಿವಾ (दिवा, divā) = ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ (by day)
- ನಕ್ತಂ (नक्तं, naktaṃ) = ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ (by night)
- ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
- ಪಶ್ಯತಿ (पश्यति, paśyati) = ನೋಡುತ್ತಾನೆ (sees)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಗೂಬೆ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಕುರುಡಾದ ಒಬ್ಬನು ಅಪೂರ್ವ ಜೀವಿ, ಅವನಿಗೆ ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The owl does not see by day. The crow does not see by night. But one blinded by desire is a rare creature indeed, for he sees neither by day nor by night.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನೆಂದರೆ ಗೂಬೆಗೆ ರಾತ್ರಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಕಾಗೆಗೆ ಹಗಲು ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಲೋಕನಂಬಿಕೆ. ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದೊಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕುರುಡು. ಮೂರನೆಯವನು ಎರಡೂ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕುರುಡು ಎಂದು ಏರಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಮತ್ಕಾರ.
The background is the old popular belief that the owl sees only at night and the crow only by day. Each bird is blind at one hour. The turn is that the third is blind at both.
ಅಪೂರ್ವ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಪದ. ಇಲ್ಲಿ ಅದು ವ್ಯಂಗ್ಯ. ಕಾಮಾಂಧ ಎಂದರೆ ಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಕುರುಡಾದವನು. ಕಾಮ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಕೊಂಡ ಆಸೆಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
Apurva usually praises. Here it is irony. Kamandha means blinded by craving and infatuation. Kama is used here for a desire that has taken hold.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 159. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 159. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಬಯಕೆ ಹಿಡಿದರೆ ಎದುರಿನ ಸತ್ಯ ಕಾಣದು. ಒಂದು ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ವೈದ್ಯನೂ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಕಾಣದೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಬಯಕೆ ಹಣದ್ದು, ಹೆಸರಿನದು, ಅಥವಾ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ್ದು ಆಗಿರಬಹುದು.
Once a wish takes hold, the truth in front of us goes unseen. Even a physician who has fallen for one diagnosis may miss the evidence against it. The wish may be for money, for a name, or for one’s own opinion.
ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಕಣ್ಣು ಬೇಕು. ಒಬ್ಬ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಥವಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಒಪ್ಪದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
About our own wishes we need an outside pair of eyes. It helps to be ready to hear what a friend or colleague does not agree with.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ