ಷಡ್ದೋಷಾಃ ಪುರುಷೇಣೇಹ: ಬಿಡಬೇಕಾದ ಆರು ದೋಷಗಳು

ಷಡ್ದೋಷಾಃ ಪುರುಷೇಣೇಹ ಸುಭಾಷಿತ: ಏಳಿಗೆ ಬಯಸುವವನು ನಿದ್ರೆ, ತೂಕಡಿಕೆ, ಭಯ, ಕೋಪ, ಆಲಸ್ಯ, ಮುಂದೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಷಡ್ದೋಷಾಃ ಪುರುಷೇಣೇಹ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಪರೀಕ್ಷೆ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ಓದಬೇಕಾದವನು ಮೊದಲು ಮೇಜು ಒರೆಸುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಒಂದು ಚಹಾ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಆಮೇಲೆ ನಾಳೆಯಿಂದ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರುವ ಕತೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಆರು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಉಸಿರಿನಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 441 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 441

ವಿಷಯ: ಬಿಡಬೇಕಾದ ಆರು ದೋಷ · Six faults to give up

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಷಡ್ದೋಷಾಃ ಪುರುಷೇಣೇಹ ಹಾತವ್ಯಾ ಭೂತಿಮಿಚ್ಛತಾ
ನಿದ್ರಾ ತಂದ್ರಾ ಭಯಂ ಕ್ರೋಧ ಆಲಸ್ಯಂ ದೀರ್ಘಸೂತ್ರತಾ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

षड्दोषाः पुरुषेणेह हातव्या भूतिमिच्छता
निद्रा तन्द्रा भयं क्रोध आलस्यं दीर्घसूत्रता

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

ṣaḍdoṣāḥ puruṣeṇeha hātavyā bhūtimicchatā
nidrā tandrā bhayaṃ krodha ālasyaṃ dīrghasūtratā

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಷಡ್ದೋಷಾಃ (षड्दोषाः, ṣaḍdoṣāḥ) = ಆರು ದೋಷಗಳು (ಷಟ್ ದೋಷಾಃ) (six faults)
  • ಪುರುಷೇಣೇಹ (पुरुषेणेह, puruṣeṇeha) = ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ (ಪುರುಷೇಣ ಇಹ) (by a person here in this world)
  • ಹಾತವ್ಯಾ (हातव्या, hātavyā) = ಬಿಡಬೇಕಾದವು (are to be given up)
  • ಭೂತಿಮಿಚ್ಛತಾ (भूतिमिच्छता, bhūtimicchatā) = ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಂದ (ಭೂತಿಂ ಇಚ್ಛತಾ) (by one who desires prosperity)
  • ನಿದ್ರಾ (निद्रा, nidrā) = ನಿದ್ರೆ (sleep)
  • ತಂದ್ರಾ (तन्द्रा, tandrā) = ತೂಕಡಿಕೆ, ಜಡತೆ (drowsiness)
  • ಭಯಂ (भयं, bhayaṃ) = ಭಯ (fear)
  • ಕ್ರೋಧ (क्रोध, krodha) = ಕೋಪ (anger)
  • ಆಲಸ್ಯಂ (आलस्यं, ālasyaṃ) = ಆಲಸ್ಯ (laziness)
  • ದೀರ್ಘಸೂತ್ರತಾ (दीर्घसूत्रता, dīrghasūtratā) = ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದೂಡುವ ಸ್ವಭಾವ (the habit of putting things off)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಅವು ನಿದ್ರೆ, ತೂಕಡಿಕೆ, ಭಯ, ಕೋಪ, ಆಲಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಂದೂಡುವ ಸ್ವಭಾವ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A person who wants to flourish in this world must give up six faults: sleep, drowsiness, fear, anger, laziness and the habit of putting things off.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ದೀರ್ಘಸೂತ್ರತಾ ಎಂದರೆ ಉದ್ದನೆಯ ದಾರ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಕೆಲಸವನ್ನು ಉದ್ದ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋಗುವವನ ಚಿತ್ರ ಅದು. ಇಂದಿನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದೂಡುವುದು.

Dirghasutrata literally means a long thread. The picture is of one who keeps stretching a task out. In today’s words, procrastination.

ಇಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಎಂದರೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲ, ಅತಿಯಾದ ನಿದ್ರೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡುವುದು ಸಹಜ. ಈ ಪದ್ಯ ವಿದುರನೀತಿ ಎಂಬ ಭಾಗದ ಪದ್ಯ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ.

Sleep here is naturally read as excess of sleep, not needed rest. The verse is widely known as part of the Vidura Niti, but this book does not name a source.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 163. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 163. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಆರು ದೋಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಕೋಪ ಕೂಡ ಇವೆ. ಇವು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಬರುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳು, ಸೋಮಾರಿತನದಷ್ಟೇ ಬಲವಾದ ತೊಡಕುಗಳು.

Fear and anger are on the list of six too. They are states of mind that block work, obstacles as strong as sloth.

ಇದೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು, ಆರೋಗ್ಯ ಸಲಹೆಯಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದಿನದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ನೆಪ.

This is said as a list, not as health advice. It is a good excuse to check which of these troubles us most in our own day.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ