ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಕುರುತೇ ಮೂಢ: ಸಮಾನರಲ್ಲದವರ ಗೆಳೆತನ

ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಕುರುತೇ ಮೂಢ ಸುಭಾಷಿತ: ತನಗೆ ಸಮಾನನಲ್ಲದವನನ್ನು ಗೆಳೆಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು ನಗೆಪಾಟಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಕುರುತೇ ಮೂಢ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಜೊತೆಗಾರರನ್ನು ನೋಡಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮಾತು ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಮಾತಿನ ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ರೂಪ, ಸಮಾನರಲ್ಲದವರ ಗೆಳೆತನ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 524 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 524

ವಿಷಯ: ಅಸಮಾನ ಗೆಳೆತನ · Unequal friendship

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಯೋ ಮಿತ್ರಂ ಕುರುತೇ ಮೂಢ ಆತ್ಮನೋಽಸದೃಶಂ ಕುಧೀಃ
ಹೀನಂ ವಾಽಪ್ಯಧಿಕಂ ವಾಪಿ ಹಾಸ್ಯತಾಂ ಯಾತ್ಯಸೌ ಜನಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

यो मित्रं कुरुते मूढ आत्मनोऽसदृशं कुधीः
हीनं वाऽप्यधिकं वापि हास्यतां यात्यसौ जनः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

yo mitraṃ kurute mūḍha ātmano’sadṛśaṃ kudhīḥ
hīnaṃ vā’pyadhikaṃ vāpi hāsyatāṃ yātyasau janaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಯೋ (यो, yo) = ಯಾವನು (who)
  • ಮಿತ್ರಂ (मित्रं, mitraṃ) = ಮಿತ್ರನನ್ನು (a friend)
  • ಕುರುತೇ (कुरुते, kurute) = ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ (makes)
  • ಮೂಢ (मूढ, mūḍha) = ಮೂಢನಾದ (the foolish)
  • ಆತ್ಮನೋಽಸದೃಶಂ (आत्मनोऽसदृशं, ātmano’sadṛśaṃ) = ತನಗೆ ಸಮಾನನಲ್ಲದವನನ್ನು (ಆತ್ಮನಃ + ಅಸದೃಶಮ್) (one unlike himself)
  • ಕುಧೀಃ (कुधीः, kudhīḥ) = ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯವನು (of poor judgement)
  • ಹೀನಂ (हीनं, hīnaṃ) = ಕೀಳಾದವನನ್ನು (one lower)
  • ವಾಽಪ್ಯಧಿಕಂ (वाऽप್ಯಧಿಕಂ, vā’pa್ಯಧಿಕಂ) = ಅಥವಾ ಮೇಲಾದವನನ್ನೂ (ವಾ + ಅಪಿ + ಅಧಿಕಮ್) (or even one higher)
  • ವಾಪಿ (वापि, vāpi) = ಅಥವಾ (or else)
  • ಹಾಸ್ಯತಾಂ (हास्यतां, hāsyatāṃ) = ನಗೆಪಾಟಲನ್ನು (ridicule)
  • ಯಾತ್ಯಸೌ (यात्यसौ, yātyasau) = ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ ಅವನು (ಯಾತಿ + ಅಸೌ) (he comes to)
  • ಜನಃ (जनः, janaḥ) = ಮನುಷ್ಯ (person)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಯಾವ ಮೂರ್ಖ, ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯ ಮನುಷ್ಯ ತನಗೆ ಸಮಾನನಲ್ಲದವನನ್ನು, ಅಂದರೆ ತನಗಿಂತ ಕೀಳಾದವನನ್ನಾಗಲಿ ಮೇಲಾದವನನ್ನಾಗಲಿ, ಮಿತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಆ ಮನುಷ್ಯ ನಗೆಪಾಟಲಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The foolish man of poor judgement who makes a friend of someone unlike himself, whether lower or higher, becomes an object of ridicule.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಶ್ಲೋಕದ ಚುರುಕು ಕೀಳಾದವನು ಮತ್ತು ಮೇಲಾದವನು ಎರಡೂ ಬದಿಯನ್ನು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿದೆ. ಮೇಲಿನವನ ಜೊತೆಗಿನ ಗೆಳೆತನವೂ ನಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದ ತಿರುವು. ಮೂಢ ಮತ್ತು ಕುಧೀ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶೇಷಣಗಳ ರಾಶಿಯೂ ಕಟುವಾಗಿದೆ.

The verse’s bite lies in naming both sides, the lower and the higher. That even friendship with a superior may bring laughter is an unexpected turn. The pile of two epithets, mudha and kudhi, is also harsh.

ಹಾಸ್ಯತಾ ಎಂದರೆ ಇತರರ ನಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿ. ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುವುದು ಸಮಾಜದ ನೋಟ, ಅದು ಸರಿಯೋ ತಪ್ಪೋ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.

Hasyata means the state of being laughed at. The judge here is society’s eye, and the verse does not say whether that judgement is right.

ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ವಾ ಮತ್ತು ಅಪಿ ನಡುವೆ ಅವಗ್ರಹ ಚಿಹ್ನೆ ಇದೆ. ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಅದು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಅನುಸ್ವಾರ ಗುರುತುಗಳು ಮಸುಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಉಳಿದಿರಬಹುದು.

In the print there is an avagraha mark between va and api. We have followed it, as it had been dropped in the digital text. As some small anusvara marks are faint, a little uncertainty may remain.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 165. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 165. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನದ ಅಂತರ ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಒಂದು ಬದಿಗೆ ಮುಜುಗರ ಅಥವಾ ಅವಲಂಬನೆ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಎರಡೂ ಕಡೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಾತಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಗೆಳೆತನ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳುತ್ತದೆ.

If the gap in standing is very large, embarrassment or dependence may grow on one side. A friendship in which both can speak naturally tends to last longer.

ಶ್ಲೋಕ ಕಟುವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಹಿರಿಯರಿಂದ ಕಲಿಯುವ ಅಥವಾ ಕಿರಿಯ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಸಮಭಾವವಿಲ್ಲದ ಗೆಳೆತನದ ಕುರಿತು.

The verse is harsh. Taken literally it would do an injustice to relationships in which one learns from seniors or nurtures younger doctors. What is said here concerns friendship without an even footing.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ