ಹೊಸ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಯುವಕ ಮೊದಲ ದಿನ ವಿನಯದಿಂದ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಹಿರಿಯರ ಮಾತನ್ನೇ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಿತ ದೃಶ್ಯ.
ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಆ ನೋವನ್ನು ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ತಾಯಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಆ ತಾಯಿಯೇ ವಿಷ ಕೊಟ್ಟರೆ ಏನು ಮಾಡುವುದು ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ವಿದ್ಯಯಾ ವಿನಯಾವಾಪ್ತಿಃ ಸಾ ಚೇದವಿನಯಾವಹಾ
ಕಿಂ ಕುರ್ಮಃ ಕಂ ಪ್ರತಿ ಬ್ರೂಮೋ ಗರದಾಯಾಂ ಸ್ವಮಾತರಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
विद्यया विनयावाप्तिः सा चेदविनयावहा
किं कुर्मः कं प्रति ब्रूमो गरदायां स्वमातरि
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
vidyayā vinayāvāptiḥ sā cedavinayāvahā
kiṃ kurmaḥ kaṃ prati brūmo garadāyāṃ svamātari
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ವಿದ್ಯಯಾ (विद्यया, vidyayā) = ಕಲಿಕೆಯಿಂದ (by learning)
- ವಿನಯಾವಾಪ್ತಿಃ (विनयावाप्तिः, vinayāvāptiḥ) = ವಿನಯ ದೊರೆಯುವುದು (ವಿನಯ + ಅವಾಪ್ತಿಃ) (the gaining of humility (vinaya + avaptih))
- ಸಾ (सा, sā) = ಅದು (that (learning))
- ಚೇದವಿನಯಾವಹಾ (चेदविनयावहा, cedavinayāvahā) = ಒಂದುವೇಳೆ ಅವಿನಯವನ್ನು ತರುವಂಥದಾದರೆ (ಚೇತ್ + ಅವಿನಯ + ಆವಹಾ) (if it should bring immodesty (chet + avinaya + avaha))
- ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನನ್ನು (what)
- ಕುರ್ಮಃ (कुर्मः, kurmaḥ) = ಮಾಡೋಣ (shall we do)
- ಕಂ ಪ್ರತಿ (कं प्रति, kaṃ prati) = ಯಾರ ಬಳಿ (to whom)
- ಬ್ರೂಮೋ (ब्रूमो, brūmo) = ಹೇಳೋಣ (ಬ್ರೂಮಃ) (shall we say (brumah))
- ಗರದಾಯಾಂ (गरदायां, garadāyāṃ) = ವಿಷ ಕೊಡುವವಳಾಗಿರುವಾಗ (when she is the giver of poison)
- ಸ್ವಮಾತರಿ (स्वमातरि, svamātari) = ತನ್ನ ತಾಯಿಯೇ (one’s own mother)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ವಿನಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಕಲಿಕೆಯೇ ಅವಿನಯವನ್ನು ತರುವುದಾದರೆ ಏನು ಮಾಡೋಣ, ಯಾರ ಬಳಿ ಹೇಳೋಣ. ತನ್ನ ತಾಯಿಯೇ ವಿಷ ಕೊಡುವವಳಾದಾಗ ಯಾರಿಗೆ ದೂರು ಹೇಳುವುದು.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
Learning brings humility. If that very learning should bring immodesty, what are we to do, and to whom are we to say it? When one’s own mother is the giver of poison, to whom does one complain?
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ ಬಹಳ ಸರಳ. ತಾಯಿ ಅನ್ನ ಕೊಟ್ಟು ಪೋಷಿಸುವವಳು. ವಿದ್ಯೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪೋಷಿಸಬೇಕು. ಅವಳೇ ವಿಷ ಕೊಟ್ಟರೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೇಳಲು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
The picture is simple. A mother feeds and nourishes. Learning is meant to nourish in the same way. If she herself gives poison, there is no one else to turn to for protection.
ಗರದಾ ಎಂದರೆ ವಿಷ ಕೊಡುವವಳು. ಈ ಶ್ಲೋಕ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬೈಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲಿತವನ ಮನಸ್ಸು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಬೆರಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
Garada means one who gives poison. The verse does not blame learning. It points its finger at how the learner’s mind uses it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 165. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 165. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಕಲಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ದಾದಿಯರ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ಮಾತು ಕೇಳುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಕೇಳುವ ಗುಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಈ ಶ್ಲೋಕ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
In teaching one sees this often. After learning more, people may listen less to nurses or seniors. The verse reminds us that as understanding grows, the habit of listening should grow too.
ಈ ಮಾತು ಬೇರೆಯವರ ಕಡೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವುದಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕಲಿಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಬಾಗಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಎಂದು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇರುವುದು.
The saying is not for pointing at others alone. It is for checking now and then whether our own learning is making us bend or swell.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ