ಧನಾಶಾ ಜೀವಿತಾಶಾ ಚ: ಆಸೆ ಭಾರ, ಮುದುಕನ ಆಸೆ ಇನ್ನೂ ಭಾರ

ಧನಾಶಾ ಜೀವಿತಾಶಾ ಚ ಸುಭಾಷಿತ: ಧನದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಬದುಕುವ ಆಸೆ ಸದಾ ಭಾರ, ವೃದ್ಧನಿಗೆ ತರುಣ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತ ಭಾರ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಧನಾಶಾ ಜೀವಿತಾಶಾ ಚ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೂ ಹಣದ ಲೆಕ್ಕ ಬಿಡದವರನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ನೋಡಿದ್ದೇವೆ. ಆಸ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಹಿಡಿತ ಬಿಗಿಯಾಗುವುದೂ ಅಪರೂಪವಲ್ಲ.

ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯಂಗ್ಯದಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಧನದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಬದುಕಿನ ಆಸೆ ಭಾರ, ವೃದ್ಧನ ಮಮತೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಭಾರ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 584 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 584

ವಿಷಯ: ಆಸೆಯ ಭಾರ, ಹಿಡಿತ · The weight of craving and clinging

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಧನಾಶಾ ಜೀವಿತಾಶಾ ಚ ಗುರ್ವೀ ಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ ಸದಾ
ವೃದ್ಧಸ್ಯ ತರುಣೀ ಭಾರ್ಯಾ ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋಽಪಿ ಗರೀಯಸೀ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

धनाशा जीविताशा च गुर्वी प्राणभृतां सदा
वृद्धस्य तरुणी भार्या प्राणेभ्योऽपि गरीयसी

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dhanāśā jīvitāśā ca gurvī prāṇabhṛtāṃ sadā
vṛddhasya taruṇī bhāryā prāṇebhyo’pi garīyasī

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಧನಾಶಾ (धनाशा, dhanāśā) = ಧನದ ಆಸೆ (craving for wealth)
  • ಜೀವಿತಾಶಾ (जीविताशा, jīvitāśā) = ಬದುಕುವ ಆಸೆ (craving for life)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ಗುರ್ವೀ (गुर्वी, gurvī) = ಭಾರವಾದದ್ದು, ಬಲವಾದದ್ದು (heavy, weighty)
  • ಪ್ರಾಣಭೃತಾಂ (प्राणभृतां, prāṇabhṛtāṃ) = ಜೀವಿಗಳಿಗೆ (for living beings)
  • ಸದಾ (सदा, sadā) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)
  • ವೃದ್ಧಸ್ಯ (वृद्धस्य, vṛddhasya) = ಮುದುಕನಿಗೆ (for an old man)
  • ತರುಣೀ (तरुणी, taruṇī) = ತರುಣಿಯಾದ (young)
  • ಭಾರ್ಯಾ (भार्या, bhāryā) = ಪತ್ನಿ (wife)
  • ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯೋಽಪಿ (प्राणेभ्योऽपि, prāṇebhyo’pi) = ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ (ಪ್ರಾಣೇಭ್ಯಃ + ಅಪಿ) (even more than life (pranebhyah + api))
  • ಗರೀಯಸೀ (गरीयसी, garīyasī) = ಇನ್ನೂ ಭಾರವಾದದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯದು (weightier, dearer)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಧನದ ಆಸೆ ಮತ್ತು ಬದುಕುವ ಆಸೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಭಾರವಾದದ್ದು. ಆದರೆ ವೃದ್ಧನಿಗೆ ತರುಣಿಯಾದ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಭಾರ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

For living beings the craving for wealth and the craving for life are always heavy. But for an old man a young wife is heavier even than life.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಗುರು ಎಂಬ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಗುರ್ವೀ ಎಂದರೆ ಭಾರ, ಗರೀಯಸೀ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಭಾರ. ಭಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರ ಹೇರಿ ಕವಿ ಹಿಡಿತ ಬಿಗಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Notice two words from the root guru. Gurvi means heavy and gariyasi means heavier still. By piling weight on weight the poet shows the grip tightening.

ಇದು ವೃದ್ಧನ ಮಮತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯದ ಮಾತು, ಪುರುಷನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ನೋಟದಿಂದ ಹೇಳಿದ್ದು. ಶ್ಲೋಕದ ಗುರಿ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಆಸೆ, ಆ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲ.

This is a wry remark about an old man’s attachment, spoken from a man’s point of view and in the manner of an older time. The target of the verse is clinging and craving, not the wife.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 166. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 166. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಆಸೆ ಕರಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ. ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವುದು ಬೇರೆ, ಹಿಡಿತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ತನ್ನ ಹಿಡಿತ ಎಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುವುದು ಬುದ್ಧಿವಂತನ ಲಕ್ಷಣ.

We tend to assume cravings melt with age. The verse says otherwise, the grip may tighten. Noticing how tight our own grip has become is the mark of a thoughtful person.

ವೃದ್ಧರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ಜ್ಞಾಪನೆ. ಹಿರಿಯರ ಹಠ ಮತ್ತು ಭಯದ ಹಿಂದೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ.

This is a useful reminder for those who care for the elderly. Behind an elder’s stubbornness and fear there is often a fear of loss. Understanding that softens our words.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ