ಹಂಸೋ ನ ಭಾತಿ: ಕಾಗೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಂಕಾಗುವ ಹಂಸ

ಹಂಸೋ ನ ಭಾತಿ ಸುಭಾಷಿತ: ಹಂಸ, ಸಿಂಹ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸ ತಪ್ಪು ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಮಂಕಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಹಂಸೋ ನ ಭಾತಿ ಬಲಿಭೋಜನ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭಾಷಣವೂ ಮಂಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಭಾಷಣಕಾರನ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಸಭೆಯ ಸ್ವಭಾವ.

ಹಿಂದಿನ ಶ್ಲೋಕದ ಉಲ್ಟಾ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅದೇ ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರಗಳು ತಪ್ಪು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತಾಗ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 964 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 964

ವಿಷಯ: ತಪ್ಪು ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿ ಮಂಕು · Dulled by the wrong company

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 28 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಹಂಸೋ ನ ಭಾತಿ ಬಲಿಭೋಜನವೃಂದಮಧ್ಯೇ ಗೋಮಾಯುಮಂಡಲಗತೋ ನ ವಿಭಾತಿ ಸಿಂಹಃ
ಜಾತ್ಯೋ ನ ಭಾತಿ ತುರಗಃ ಖರಯೂಥಮಧ್ಯೇ ವಿದ್ವಾನ್ನ ಭಾತಿ ಪುರುಷೇಷು ನಿರಕ್ಷರೇಷು

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

हंसो न भाति बलिभोजनवृन्दमध्ये गोमायुमण्डलगतो न विभाति सिंहः
जात्यो न भाति तुरगः खरयूथमध्ये विद्वान्न भाति पुरुषेषु निरक्षरेषु

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

haṃso na bhāti balibhojanavṛndamadhye gomāyumaṇḍalagato na vibhāti siṃhaḥ
jātyo na bhāti turagaḥ kharayūthamadhye vidvānna bhāti puruṣeṣu nirakṣareṣu

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಹಂಸೋ (हंसो, haṃso) = ಹಂಸ (a swan)
  • ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
  • ಭಾತಿ (भाति, bhāti) = ಶೋಭಿಸುವುದು (shines)
  • ಬಲಿಭೋಜನವೃಂದಮಧ್ಯೇ (बलिभोजनवृन्दमध्ये, balibhojanavṛndamadhye) = ಬಲಿಯ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರ ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ (ಬಲಿಭೋಜನ, ವೃಂದ, ಮಧ್ಯೇ) (amid a flock of eaters of the offered food)
  • ಗೋಮಾಯುಮಂಡಲಗತೋ (गोमायुमण्डलगतो, gomāyumaṇḍalagato) = ನರಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ (ಗೋಮಾಯುಮಂಡಲ, ಗತಃ) (gone into a pack of jackals)
  • ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
  • ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಶೋಭಿಸುವುದು (shines)
  • ಸಿಂಹಃ (सिंहः, siṃhaḥ) = ಸಿಂಹ (the lion)
  • ಜಾತ್ಯೋ (जात्यो, jātyo) = ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಯ (of good breed)
  • ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
  • ಭಾತಿ (भाति, bhāti) = ಶೋಭಿಸುವುದು (shines)
  • ತುರಗಃ (तुरगः, turagaḥ) = ಕುದುರೆ (the horse)
  • ಖರಯೂಥಮಧ್ಯೇ (खरयूथमध्ये, kharayūthamadhye) = ಕತ್ತೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಡುವೆ (amid a herd of donkeys)
  • ವಿದ್ವಾನ್ನ (विद्वान्न, vidvānna) = ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಲ್ಲ (ವಿದ್ವಾನ್, ನ) (the learned man does not)
  • ಭಾತಿ (भाति, bhāti) = ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ (shine)
  • ಪುರುಷೇಷು (पुरुषेषु, puruṣeṣu) = ಜನರ ನಡುವೆ (among people)
  • ನಿರಕ್ಷರೇಷು (निरक्षरेषु, nirakṣareṣu) = ಅಕ್ಷರ ಅರಿಯದ, ವಿದ್ಯೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದ (unlettered, who do not value learning)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಬಲಿಯ ಅನ್ನ ತಿನ್ನುವವರ ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ ಹಂಸ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನರಿಗಳ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕತ್ತೆಗಳ ಹಿಂಡಿನ ನಡುವೆ ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಯ ಕುದುರೆ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಕ್ಷರ ಅರಿಯದ ಜನರ ನಡುವೆ ವಿದ್ವಾಂಸ ಶೋಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

A swan does not shine among a flock of eaters of the offered food. A lion does not shine in a pack of jackals. A well-bred horse does not shine in a herd of donkeys. In the same way a learned man does not shine among people without learning.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಬಲಿಭೋಜನ ಎಂದರೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುವವರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಗೆಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಮಾಯು ಎಂದರೆ ನರಿ. ಹಂಸ ಮತ್ತು ಕಾಗೆಯ ಜೋಡಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪರಿಚಿತ.

Balibhojana means those who eat the food set out as an offering, usually taken to be crows. Gomayu is the jackal. The swan and crow pairing is very familiar in Sanskrit poetry.

ನಿರಕ್ಷರ ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರ ಬಾರದವರು. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತಿರುವುದು ವಿದ್ಯೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಎಂದು ಓದುವುದು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯ. ಓದಲು ಬಾರದ ಜನರನ್ನು ಹೀಗಳೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Nirakshara means one who has no letters. It is fairer to read the verse as speaking of a setting that does not value learning. We do not take it as meant to look down on people who cannot read.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 176. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 176. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ ಇದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಸುಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸ ಬದಲಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ಇದೆ ಎಂದು ನೋಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

Knowledge and skill fade in a place that does not value them. Before changing jobs it is wise to see what is valued there.

ಇದು ಒಂದು ಕಡೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸ್ವವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಕರೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಮಟ್ಟ ಏರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವರು ಕೇವಲ ಕಾದುಕೊಂಡಿರದೆ ಕಲಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಾವೇ ಕಟ್ಟಬೇಕು.

It is a warning on one side and a call to self-examination on the other. Those who wish the level around them to rise should not merely wait, but build the atmosphere of learning themselves.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ