ಕ್ಲಿನಿಕ್ನ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ಕುಳಿತ ಪ್ರತಿಭೆ ಯಾರ ಕಣ್ಣಿಗೂ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ವೇದಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಬೆಳಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಹಂಸೋ ವಿಭಾತಿ ನಲಿನೀದಲಪುಂಜಮಧ್ಯೇ ಸಿಂಹೋ ವಿಭಾತಿ ಗಿರಿಗಹ್ವರಕಂದರಾಸು
ಜಾತ್ಯೋ ವಿಭಾತಿ ತುರಗೋ ರಣಯುದ್ಧಮಧ್ಯೇ ವಿದ್ವಾನ್ವಿಭಾತಿ ಪುರುಷೇಷು ವಿಚಕ್ಷಣೇಷು
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
हंसो विभाति नलिनीदलपुञ्जमध्ये सिंहो विभाति गिरिगह्वरकन्दरासु
जात्यो विभाति तुरगो रणयुद्धमध्ये विद्वान्विभाति पुरुषेषु विचक्षणेषु
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
haṃso vibhāti nalinīdalapuñjamadhye siṃho vibhāti girigahvarakandarāsu
jātyo vibhāti turago raṇayuddhamadhye vidvānvibhāti puruṣeṣu vicakṣaṇeṣu
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಹಂಸೋ (हंसो, haṃso) = ಹಂಸ (a swan)
- ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ (shines)
- ನಲಿನೀದಲಪುಂಜಮಧ್ಯೇ (नलिनीदलपुञ्जमध्ये, nalinīdalapuñjamadhye) = ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ (ನಲಿನೀ, ದಲ, ಪುಂಜ, ಮಧ್ಯೇ) (in the midst of a heap of lotus leaves)
- ಸಿಂಹೋ (सिंहो, siṃho) = ಸಿಂಹ (a lion)
- ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ (shines)
- ಗಿರಿಗಹ್ವರಕಂದರಾಸು (गिरिगह्वरकन्दरासु, girigahvarakandarāsu) = ಬೆಟ್ಟದ ಕಂದರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ (ಗಿರಿ, ಗಹ್ವರ, ಕಂದರಾಸು) (in mountain hollows and caves)
- ಜಾತ್ಯೋ (जात्यो, jātyo) = ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಯ (of good breed)
- ವಿಭಾತಿ (विभाति, vibhāti) = ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ (shines)
- ತುರಗೋ (तुरगो, turago) = ಕುದುರೆ (the horse)
- ರಣಯುದ್ಧಮಧ್ಯೇ (रणयुद्धमध्ये, raṇayuddhamadhye) = ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ (in the midst of battle)
- ವಿದ್ವಾನ್ವಿಭಾತಿ (विद्वान्विभाति, vidvānvibhāti) = ವಿದ್ವಾಂಸ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ (ವಿದ್ವಾನ್, ವಿಭಾತಿ) (the learned man shines)
- ಪುರುಷೇಷು (पुरुषेषु, puruṣeṣu) = ಜನರ ನಡುವೆ (among people)
- ವಿಚಕ್ಷಣೇಷು (विचक्षणेषु, vicakṣaṇeṣu) = ವಿವೇಕಿಗಳಾದ (who are discerning)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಹಂಸ ಕಮಲದ ಎಲೆಗಳ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಂಹ ಬೆಟ್ಟದ ಕಂದರ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಯ ಕುದುರೆ ಯುದ್ಧದ ನಡುವೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ವಾಂಸ ವಿವೇಕಿಗಳಾದ ಜನರ ನಡುವೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The swan shines among a heap of lotus leaves. The lion shines in mountain hollows and caves. The well-bred horse shines in the thick of battle. In the same way the learned man shines among discerning people.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಒಂದೇ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ: ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಹಜ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಉಪಮಾನಗಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯದೇ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾತು. ಇದನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗಳ ಸಾಲು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.
All four pictures say one thing: each has a natural setting. The first three are comparisons, the fourth is the point being made. It is a verse built as a list of examples.
ವಿಚಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಬಲ್ಲವರು. ವಿದ್ವಾಂಸನ ಶೋಭೆ ಅವನ ಸುತ್ತಲಿನವರ ಗುರುತಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ.
Vichakshana means those who can see finely. We read in it a hint that the scholar’s lustre also depends on how well the people around him can recognise it.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 176. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 176. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ವೈದ್ಯ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಕಲಿಸುವವರು ಅಂಥ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡಬೇಕು.
A young doctor or student grows more in a team that can recognise talent. Those who teach should build that kind of atmosphere.
ತನ್ನ ನೆಲೆ ಸರಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ದೂರುತ್ತ ಕುಳಿತರೆ ಸಾಲದು. ತನಗೆ ಹೊಂದುವ ನೆಲೆ ಎಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹುಡುಕುವುದೂ ಕಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ.
It is not enough to sit and complain that one’s setting is wrong. Looking for the setting that suits one is also part of learning.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ