ಶಿಕ್ಷಕರು ಕಂಡ ಒಂದು ಸತ್ಯ ಇದೆ. ತಿದ್ದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ, ಒಪ್ಪದವನು ಇದ್ದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನೇ ಬಿದಿರಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಬಿದಿರು ಕೊಳಲಾಗಬಹುದು, ಕೋಲೂ ಆಗಬಹುದು.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಶ್ರೇಯೋ ನೂನಂ ವ್ರಜತಿ ಸ ಪುಮಾಞ್ಶಿಕ್ಷಯಾ ವರ್ಧಿತೋ ಯಃ ಸ್ವಚ್ಛಂದಂ ಯಶ್ಚರತಿ ಸ ಪರಾಭೂತಿಮಾಪ್ನೋತಿ ಕಾಲೇ
ಪೂಜ್ಯೋ ವೇಣುರ್ಭವತಿ ಚ ನತಿಂ ಪ್ರಾಪಿತೋ ಭೂಪತೀನಾಮನ್ಯಂ ನೃತ್ತೋಚಿತಮಿತಿ ಕರೇ ನರ್ತಕಾಃ ಕಲ್ಪಯಂತಿ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
श्रेयो नूनं व्रजति स पुमाञ्शिक्षया वर्धितो यः स्वच्छन्दं यश्चरति स पराभूतिमाप्नोति काले
पूज्यो वेणुर्भवति च नतिं प्रापितो भूपतीनामन्यं नृत्तोचितमिति करे नर्तकाः कल्पयन्ति
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
śreyo nūnaṃ vrajati sa pumāñśikṣayā vardhito yaḥ svacchandaṃ yaścarati sa parābhūtimāpnoti kāle
pūjyo veṇurbhavati ca natiṃ prāpito bhūpatīnāmanyaṃ nṛttocitamiti kare nartakāḥ kalpayanti
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಶ್ರೇಯೋ (श्रेयो, śreyo) = ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು (welfare)
- ನೂನಂ (नूनं, nūnaṃ) = ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ (surely)
- ವ್ರಜತಿ (व्रजति, vrajati) = ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (attains)
- ಸ (स, sa) = ಅವನು (that man)
- ಪುಮಾಞ್ಶಿಕ್ಷಯಾ (पुमाञ्शिक्षया, pumāñśikṣayā) = ಮನುಷ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ (ಪುಮಾನ್ ಶಿಕ್ಷಯಾ) (the man, by training)
- ವರ್ಧಿತೋ (वर्धितो, vardhito) = ಬೆಳೆದವನು (who has grown)
- ಯಃ (यः, yaḥ) = ಯಾವನು (who)
- ಸ್ವಚ್ಛಂದಂ (स्वच्छन्दं, svacchandaṃ) = ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ (as he pleases)
- ಯಶ್ಚರತಿ (यश्चरति, yaścarati) = ಯಾವನು ನಡೆಯುತ್ತಾನೋ (ಯಃ ಚರತಿ) (who goes about)
- ಸ (स, sa) = ಅವನು (he)
- ಪರಾಭೂತಿಮಾಪ್ನೋತಿ (पराभूतिमाप्नोति, parābhūtimāpnoti) = ಸೋಲನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ (ಪರಾಭೂತಿಂ ಆಪ್ನೋತಿ) (meets defeat)
- ಕಾಲೇ (काले, kāle) = ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (in time)
- ಪೂಜ್ಯೋ (पूज्यो, pūjyo) = ಪೂಜ್ಯವಾದದ್ದು (honoured)
- ವೇಣುರ್ಭವತಿ (वेणुर्भवति, veṇurbhavati) = ಬಿದಿರು ಆಗುತ್ತದೆ (ವೇಣುಃ ಭವತಿ) (the bamboo becomes)
- ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
- ನತಿಂ (नतिं, natiṃ) = ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು, ವಿನಯವನ್ನು (a bending, a bow)
- ಪ್ರಾಪಿತೋ (प्रापितो, prāpito) = ಹೊಂದಿಸಿದ್ದು (made to attain)
- ಭೂಪತೀನಾಮನ್ಯಂ (भूपतीनामन्यं, bhūpatīnāmanyaṃ) = ರಾಜರ ಮುಂದೆ, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು (ಭೂಪತೀನಾಂ ಅನ್ಯಂ) (of kings, another)
- ನೃತ್ತೋಚಿತಮಿತಿ (नृत्तोचितमिति, nṛttocitamiti) = ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು (ನೃತ್ತ ಉಚಿತಂ ಇತಿ) (as fit for dance)
- ಕರೇ (करे, kare) = ಕೈಯಲ್ಲಿ (in the hand)
- ನರ್ತಕಾಃ (नर्तकाः, nartakāḥ) = ನರ್ತಕರು (dancers)
- ಕಲ್ಪಯಂತಿ (कल्पयन्ति, kalpayanti) = ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ (set up, take)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಬೆಳೆದ ಮನುಷ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ನಡೆಯುವವನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೋಲನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಬಾಗುವಂತೆ ತಿದ್ದಿದ ಬಿದಿರು ರಾಜರ ಮುಂದೆ ಪೂಜ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ನರ್ತಕರು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
The man who grows up through training surely attains welfare. The man who goes about as he pleases meets defeat in time. The bamboo that has been brought to bend becomes honoured before kings. Another piece, dancers take in the hand as fit for dancing.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ನತಿ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವುದು ಮತ್ತು ವಿನಯ ಎರಡೂ ಅರ್ಥ. ಕೊಳಲಾಗುವ ಬಿದಿರನ್ನು ರಂಧ್ರ ಮಾಡಿ ತಿದ್ದುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಬಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
Nati means both bending and humility. The bamboo that becomes a flute is cut and shaped. The hint is that its honour comes from having bent.
ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ಅನ್ಯಂ ಎಂಬ ಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿದಿರಿನ ತುಂಡನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ಕೋಲು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ. ಈ ಅರ್ಥ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತ, ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
We take anyam in the last line to mean another piece of bamboo, a stick held in the hand in dance. This sense is somewhat uncertain, as the verse does not say it plainly.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 178. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 178. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಇಂದಿನ ತರಗತಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಜ. ಹಿರಿಯರ ತಿದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಒಪ್ಪುವ ಕಿರಿಯ ವೈದ್ಯ ಕ್ರಮೇಣ ಇತರರು ನಂಬುವ ಕೈಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
This holds in today’s classroom and hospital. A young doctor who accepts correction from seniors gradually becomes a pair of hands others trust.
ಆದರೆ ಬಾಗುವುದು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಪ್ಪುವುದು ಎಂದಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯ ತಿದ್ದುವಿಕೆ ಬಿದಿರಿನ ರಂಧ್ರದಂತೆ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಇರಬೇಕು.
But bending does not mean agreeing to everything. Good correction, like the holes in a flute, should be toward a purpose.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.


ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ