ಮಾಧುರ್ಯಂ ಪ್ರಮದಾಜನೇಷು: ಯಾರೊಡನೆ ಹೇಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು

ಮಾಧುರ್ಯಂ ಪ್ರಮದಾಜನೇಷು ಸುಭಾಷಿತ: ಎಂಟು ಬಗೆಯ ಜನರೊಡನೆ ಎಂಟು ಬಗೆಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಮಾಧುರ್ಯಂ ಪ್ರಮದಾಜನೇಷು ಲಲಿತಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ರೋಗಿಯ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ರೀತಿ, ಹಿರಿಯ ಗುರುವಿನ ಹತ್ತಿರ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿ ನಾವು ಮಾತಾಡುತ್ತೇವೆ. ಎಲ್ಲರೊಡನೆಯೂ ಒಂದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವವರು ವಿರಳ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಎಂಟು ಬಗೆಯ ಜನರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಂದೊಂದು ಗುಣ ಎಂಬುದೇ ಇದರ ತಿರುವು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 1035 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 1035

ವಿಷಯ: ಯಾರೊಡನೆ ಯಾವ ಗುಣ · Which quality for which person

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 38 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 38 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಮಾಧುರ್ಯಂ ಪ್ರಮದಾಜನೇಷು ಲಲಿತಂ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಮಾರ್ಯೇ ಜನೇ ಶೌರ್ಯಂ ಶತ್ರುಷು ನಮ್ರತಾ ಗುರುಜನೇ ಧರ್ಮಿಷ್ಠತಾ ಸಾಧುಷು
ಮರ್ಮಜ್ಞೇಷ್ವನುವರ್ತನಂ ಬಹುವಿಧಂ ಮಾನಂ ಜನೇ ಪಂಡಿತೇ ಶಾಠ್ಯಂ ಪಾಪಿಜನೇ ನರಸ್ಯ ಕಥಿತಾಃ ಪರ್ಯಂತಮಷ್ಟೌ ಗುಣಾಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

माधुर्यं प्रमदाजनेषु ललितं दाक्षिण्यमार्ये जने शौर्यं शत्रुषु नम्रता गुरुजने धर्मिष्ठता साधुषु
मर्मज्ञेष्वनुवर्तनं बहुविधं मानं जने पण्डिते शाठ्यं पापिजने नरस्य कथिताः पर्यन्तमष्टौ गुणाः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

mādhuryaṃ pramadājaneṣu lalitaṃ dākṣiṇyamārye jane śauryaṃ śatruṣu namratā gurujane dharmiṣṭhatā sādhuṣu
marmajñeṣvanuvartanaṃ bahuvidhaṃ mānaṃ jane paṇḍite śāṭhyaṃ pāpijane narasya kathitāḥ paryantamaṣṭau guṇāḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಮಾಧುರ್ಯಂ (माधुर्यं, mādhuryaṃ) = ಮಾಧುರ್ಯ, ಮಧುರತೆ (sweetness of manner)
  • ಪ್ರಮದಾಜನೇಷು (प्रमदाजनेषु, pramadājaneṣu) = ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ (toward women)
  • ಲಲಿತಂ (ललितं, lalitaṃ) = ಮೃದುವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ (gently and gracefully)
  • ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಮಾರ್ಯೇ (दाक्षिण्यमार्ये, dākṣiṇyamārye) = ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ, ಸೌಜನ್ಯ, ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲಿ (ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯಂ + ಆರ್ಯೇ) (courtesy toward the noble)
  • ಜನೇ (जने, jane) = ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (among people)
  • ಶೌರ್ಯಂ (शौर्यं, śauryaṃ) = ಶೌರ್ಯ (valour)
  • ಶತ್ರುಷು (शत्रुषु, śatruṣu) = ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ (toward enemies)
  • ನಮ್ರತಾ (नम्रता, namratā) = ನಮ್ರತೆ (humility)
  • ಗುರುಜನೇ (गुरुजने, gurujane) = ಹಿರಿಯರೊಡನೆ (toward elders)
  • ಧರ್ಮಿಷ್ಠತಾ (धर्मिष्ठता, dharmiṣṭhatā) = ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ (devotion to right conduct)
  • ಸಾಧುಷು (साधुषु, sādhuṣu) = ಸಾಧುಗಳೊಡನೆ (toward the holy)
  • ಮರ್ಮಜ್ಞೇಷ್ವನುವರ್ತನಂ (मर्मज्ञेष्वनुवर्तनं, marmajñeṣvanuvartanaṃ) = ಮರ್ಮ ಬಲ್ಲವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು (ಮರ್ಮಜ್ಞೇಷು + ಅನುವರ್ತನಂ) (following the lead of those who know the heart of things)
  • ಬಹುವಿಧಂ (बहुविधं, bahuvidhaṃ) = ಬಹುಬಗೆಯ (of many kinds)
  • ಮಾನಂ (मानं, mānaṃ) = ಮಾನ, ಗೌರವ (honour)
  • ಜನೇ (जने, jane) = ಜನರಲ್ಲಿ (among people)
  • ಪಂಡಿತೇ (पण्डिते, paṇḍite) = ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ (toward the learned)
  • ಶಾಠ್ಯಂ (शाठ्यं, śāṭhyaṃ) = ಶಠತನ, ಕುಯುಕ್ತಿ (craftiness)
  • ಪಾಪಿಜನೇ (पापिजने, pāpijane) = ಪಾಪಿಗಳೊಡನೆ (toward sinners)
  • ನರಸ್ಯ (नरस्य, narasya) = ಮನುಷ್ಯನ (of a man)
  • ಕಥಿತಾಃ (कथिताः, kathitāḥ) = ಹೇಳಲಾದ (are declared)
  • ಪರ್ಯಂತಮಷ್ಟೌ (पर्यन्तमष्टौ, paryantamaṣṭau) = ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಎಂಟು (ಪರ್ಯಂತಂ + ಅಷ್ಟೌ) (eight in all)
  • ಗುಣಾಃ (गुणाः, guṇāḥ) = ಗುಣಗಳು (qualities)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ ಮೃದುವಾದ ಮಾಧುರ್ಯ, ಶ್ರೇಷ್ಠರೊಡನೆ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ, ಶತ್ರುಗಳೊಡನೆ ಶೌರ್ಯ, ಹಿರಿಯರೊಡನೆ ನಮ್ರತೆ, ಸಾಧುಗಳೊಡನೆ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ, ಮರ್ಮ ಬಲ್ಲವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು, ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಬಹುಬಗೆಯ ಗೌರವ, ಪಾಪಿಗಳೊಡನೆ ಕುಯುಕ್ತಿ. ಇವು ಮನುಷ್ಯನ ಎಂಟು ಗುಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Gentle sweetness toward women, courtesy toward the noble, valour toward enemies, humility toward elders, devotion to right conduct toward the holy, falling in with those who know the heart of things, honour of many kinds toward the learned, and craftiness toward sinners. These are declared to be the eight qualities of a man.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಎಂಟೂ ಗುಣಗಳು ಒಂದೇ ಬಗೆಯವಲ್ಲ. ಶೌರ್ಯ ಶತ್ರುವಿನ ಮುಂದೆ ಗುಣ, ಸ್ನೇಹಿತನ ಮುಂದೆ ಅದೇ ದೋಷ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಂದೊಂದು ನಡವಳಿಕೆ ಎಂಬುದೇ ಶ್ಲೋಕದ ತಿರುವು.

The eight qualities are not of one kind. Valour is a virtue before an enemy and the same thing is a fault before a friend. The turn of the verse is a different conduct for each person.

ಮರ್ಮಜ್ಞ ಎಂದರೆ ವಿಷಯದ ಒಳಗುಟ್ಟು ಬಲ್ಲವನು. ಅನುವರ್ತನ ಎಂದರೆ ಅವರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು. ಕೊನೆಯ ಪದ ಪರ್ಯಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸ್ಪಷ್ಟ, ಅದನ್ನು ನಾವು ಈ ಎಂಟರ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮುಗಿಯಿತು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ.

A marmajna is one who knows the inner workings of a matter, and anuvartana is following his way. The last word paryanta is a little unclear, and we have taken it to mean that the list ends here.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 179. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 179. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ರೋಗಿಯೊಡನೆ ಮೃದುತ್ವ, ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರೊಡನೆ ವಿನಯ, ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಡನೆ ಸೌಜನ್ಯ ಎಂದು ನಾವು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಶ್ಲೋಕ ಅದನ್ನೇ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.

With a patient we are gentle, with a senior doctor humble, with colleagues courteous, and we shape our conduct to the setting. The verse simply lists this.

ಶಠತನವನ್ನು ಕುಯುಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೀಗೆಯೇ ಇಂದು ಒಪ್ಪಬೇಕಿಲ್ಲ. ಕೆಟ್ಟವರೊಡನೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವುದು ಎಂದು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಓದಬಹುದು.

Craftiness need not be accepted today in just this form. It can be read more gently as being on one’s guard with those who mean harm.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ