ನ ದುರ್ಜನಾನಾಮಿಹ ಕೋಽಪಿ ದೋಷಃ: ಗುಣ ಸಹಿಸದವರ ಸ್ವಭಾವ

ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರದ್ದಾದರೂ ಮನೆಯ ಹಬ್ಬದ ಅಲಂಕಾರ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಅದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ಅಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಹುಡುಕುವವರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥವರ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಶಾಂತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಲಿನಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 180 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 180

ವಿಷಯ: ಗುಣವನ್ನು ಸಹಿಸದ ಸ್ವಭಾವ · A nature that cannot bear merit

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 22 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನ ದುರ್ಜನಾನಾಮಿಹ ಕೋಽಪಿ ದೋಷಸ್ತೇಷಾಂ ಸ್ವಭಾವೋ ಹಿ ಗುಣಾಸಹಿಷ್ಣುಃ
ದ್ವೇಷ್ಯೈವ ಕೇಷಾಮಪಿ ಚಂದ್ರಖಂಡವಿಪಾಂಡುರಾ ಪುಂಡ್ರಕಶರ್ಕರಾಪಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

न दुर्जनानामिह कोऽपि दोषस्तेषां स्वभावो हि गुणासहिष्णुः
द्वेष्यैव केषामपि चन्द्रखण्डविपाण्डुरा पुण्ड्रकशर्करापि

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

na durjanānāmiha ko’pi doṣasteṣāṃ svabhāvo hi guṇāsahiṣṇuḥ
dveṣyaiva keṣāmapi candrakhaṇḍavipāṇḍurā puṇḍrakaśarkarāpi

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ದುರ್ಜನಾನಾಮಿಹ (दुर्जनानामिह, durjanānāmiha) = ದುರ್ಜನರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ (for the wicked, here)
ಕೋಽಪಿ (कोऽपि, ko’pi) = ಯಾವುದೇ (any)
ದೋಷಸ್ತೇಷಾಂ (दोषस्तेषां, doṣasteṣāṃ) = ದೋಷ, ಅವರ (fault, their)
ಸ್ವಭಾವೋ (स्वभावो, svabhāvo) = ಸ್ವಭಾವ (nature)
ಹಿ (हि, hi) = ಏಕೆಂದರೆ (for)
ಗುಣಾಸಹಿಷ್ಣುಃ (गुणासहिष्णुः, guṇāsahiṣṇuḥ) = ಗುಣವನ್ನು ಸಹಿಸದಿರುವುದು (not bearing merit)
ದ್ವೇಷ್ಯೈವ (द्वेष्यैव, dveṣyaiva) = ದ್ವೇಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿಯೇ (disliked, indeed)
ಕೇಷಾಮಪಿ (केषामपि, keṣāmapi) = ಕೆಲವರಿಗೆ (by some)
ಚಂದ್ರಖಂಡವಿಪಾಂಡುರಾ (चन्द्रखण्डविपाण्डुरा, candrakhaṇḍavipāṇḍurā) = ಚಂದ್ರನ ಚೂರಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ (pale as a sliver of the moon)
ಪುಂಡ್ರಕಶರ್ಕರಾಪಿ (पुण्ड्रकशर्करापि, puṇḍrakaśarkarāpi) = ಪುಂಡ್ರ ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯೂ (even the sugar of the pundra cane)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ಜನರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನೂ ಹುಡುಕಬೇಕಿಲ್ಲ. ಗುಣವನ್ನು ಸಹಿಸದಿರುವುದೇ ಅವರ ಸ್ವಭಾವ. ಚಂದ್ರನ ಚೂರಿನಂತೆ ಬಿಳಿಯಾದ ಪುಂಡ್ರ ಕಬ್ಬಿನ ಸಕ್ಕರೆಯೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

One need not look for any other fault in the wicked here. Not bearing merit is simply their nature. Even sugar from the pundra cane, pale as a sliver of the moon, is disliked by some.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೀಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ: ದುರ್ಜನರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಕ್ಕೆ ಯಾವ ತಪ್ಪೂ ಇಲ್ಲ, ತಪ್ಪು ಅವರ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೇದ ಇರಬಹುದು.

We take the first line to mean that merit has no fault here and the fault lies in their nature. Other readings may differ slightly.

ಪುಂಡ್ರಕ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಬ್ಬು. ಅದರ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಚೂರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅದರ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾದದ್ದನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಚಮತ್ಕಾರ.

Pundraka is a variety of sugarcane. The poet likens its sugar to a sliver of the moon to show its purity. The turn comes in saying that even something so pure is disliked by some.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಯಾರಾದರೂ ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಂಡು ಕೊಂಕು ಹೇಳಿದರೆ, ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಮೊದಲು ನಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನಾವೇ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

When someone sneers at our good work, the work need not be at fault. Still, it is wise to check it honestly ourselves first.

ಕಲಿಸುವಾಗ ಒಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಅಸೂಯೆಪಡುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನು ಕಂಡಿರಬಹುದು. ಅಂಥ ಅಸೂಯೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುತ್ತ ಕುಳಿತರೆ ಸಮಯ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸುವುದೇ ಸರಿ.

A teacher may have seen one student grow jealous of another’s progress. Answering such jealousy eats time, and carrying on with our own work is the better course.