ವ್ರತೇ ವಿವಾದಂ ವಿಮತಿಂ ವಿವೇಕೇ: ಸಾಧು ಮಾಡದ ಏಳು ಕೆಲಸಗಳು

ಕೆಲವರು ಯಾವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸ ಶುರುವಾದರೂ ಮೊದಲು ತಕರಾರು ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜನೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಮೊದಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇದರಿಂದ ಏನು ಲಾಭ ಎಂಬುದಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಏನು ತಪ್ಪು ಎಂಬುದು.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಹಾಗಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಸಾಧುವಿನ ಚಿತ್ರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವನು ಏನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದಲ್ಲ, ಏನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಏಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 182 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 182

ವಿಷಯ: ಸಾಧು ಮಾಡದ ಕೆಲಸಗಳು · What a good person does not do

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 22 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ವ್ರತೇ ವಿವಾದಂ ವಿಮತಿಂ ವಿವೇಕೇ ಸತ್ಯೇಽತಿಶಂಕಾಂ ವಿನಯೇ ವಿಕಾರಮ್
ಗುಣೇಽವಮಾನಂ ಕುಶಲೇ ನಿಷೇಧಂ ಧರ್ಮೇ ವಿರೋಧಂ ನ ಕರೋತಿ ಸಾಧುಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

व्रते विवादं विमतिं विवेके सत्येऽतिशङ्कां विनये विकारम्
गुणेऽवमानं कुशले निषेधं धर्मे विरोधं न करोति साधुः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

vrate vivādaṃ vimatiṃ viveke satye’tiśaṅkāṃ vinaye vikāram
guṇe’vamānaṃ kuśale niṣedhaṃ dharme virodhaṃ na karoti sādhuḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ವ್ರತೇ (व्रते, vrate) = ವ್ರತದಲ್ಲಿ (in a vow)
ವಿವಾದಂ (विवादं, vivādaṃ) = ವಾದ, ತಕರಾರು (dispute)
ವಿಮತಿಂ (विमतिं, vimatiṃ) = ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯ (contrary opinion)
ವಿವೇಕೇ (विवेके, viveke) = ವಿವೇಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in discernment)
ಸತ್ಯೇಽತಿಶಂಕಾಂ (सत्येऽतिशङ्कां, satye’tiśaṅkāṃ) = ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಂಕೆ (excessive doubt in truth)
ವಿನಯೇ (विनये, vinaye) = ವಿನಯದಲ್ಲಿ (in humility)
ವಿಕಾರಮ್ (विकारम्, vikāram) = ವಿಕಾರ, ಬದಲಾವಣೆ (distortion)
ಗುಣೇಽವಮಾನಂ (गुणेऽवमानं, guṇe’vamānaṃ) = ಗುಣದಲ್ಲಿ ಅವಮಾನ (scorn for merit)
ಕುಶಲೇ (कुशले, kuśale) = ಒಳ್ಳೆಯದರಲ್ಲಿ (in what is good)
ನಿಷೇಧಂ (निषेधं, niṣedhaṃ) = ತಡೆ (obstruction)
ಧರ್ಮೇ (धर्मे, dharme) = ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ (in dharma)
ವಿರೋಧಂ (विरोधं, virodhaṃ) = ವಿರೋಧ (opposition)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ಕರೋತಿ (करोति, karoti) = ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (does)
ಸಾಧುಃ (साधुः, sādhuḥ) = ಸಾಧು (the good person)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸಾಧು ವ್ರತದಲ್ಲಿ ತಕರಾರು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿವೇಕದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತರುವುದಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಶಂಕೆ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿನಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಾರ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಣವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The good person does not quarrel over a vow, hold a contrary view against discernment, doubt truth to excess, or show distortion in humility. He does not scorn merit, obstruct what is good, or oppose dharma.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವ ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಶುರುವಾಗುವ ಪದಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತವೆ: ವ್ರತೇ, ವಿವಾದಂ, ವಿಮತಿಂ, ವಿವೇಕೇ, ವಿನಯೇ, ವಿಕಾರಮ್, ವಿರೋಧಂ. ಈ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಕೇಳಲು ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ, ಕಂಠಪಾಠಕ್ಕೂ ಸುಲಭ.

Words beginning with va recur through the verse: vrate, vivadam, vimatim, viveke, vinaye, vikaram, virodham. The echo is pleasant to hear and easy to memorise.

ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ವಿ ಎಂಬ ಉಪಸರ್ಗ ವಿರುದ್ಧ ಭಾವವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ವಿ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ವಿರೋಧಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನ ಕರೋತಿ ಎಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ರಚನೆ.

In most of these words the prefix vi carries a sense of opposition. The build is to line up seven oppositions on one sound and then push them all away with na karoti, he does not do.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 49. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 49. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಬೇಡಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಶ್ಲೋಕವಲ್ಲ. ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುದೇ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.

This is not a verse that says do not ask questions. It only marks the habit of getting in the way of what is good.

ಒಂದು ಬೋಧನಾ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೂಢಿ ಶುರುಮಾಡಿದಾಗ, ಅದರ ಲಾಭ ನೋಡುವ ಮೊದಲು ತಡೆಯುವವರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವುದಕ್ಕೂ ತಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿದಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.

When a teaching group begins a new routine, some stop it before looking at its benefit. It helps to know the difference between asking a question and putting up a barrier.