ನಹಿ ಭವತಿ ವಿಯೋಗಃ: ದೂರವಿದ್ದರೂ ಕುಂದದ ಗೆಳೆತನ

ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹಳೆಯ ಸಹಪಾಠಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಕೆಲವು ಗೆಳೆತನಗಳು ನಿನ್ನೆ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗದಿಂದಲೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮೊದಲ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಅಪರಿಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಮೊದಲ ಬಗೆಯ ಸ್ನೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಕುಮುದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅರಳಿಸುವ ಚಂದ್ರನ ದೂರದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ ಸುಮಾರು 30 ಅಕ್ಷರ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಸಜ್ಜನಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 218 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of Good People, verse 218

ವಿಷಯ: ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಸ್ನೇಹ · Friendship through separation

ಛಂದಸ್ಸು: ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳ ವೃತ್ತ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ಅಕ್ಷರ · A four-pada metre, about 30 syllables a line (exact name not confirmed)

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ನಹಿ ಭವತಿ ವಿಯೋಗಃ ಸ್ನೇಹವಿಚ್ಛೇದಹೇತುರ್ಜಗತಿ ಗುಣನಿಧೀನಾಂ ಸಜ್ಜನಾನಾಂ ಕದಾಚಿತ್
ಘನತಿಮಿರನಿಬದ್ಧೋ ದೂರಸಂಸ್ಥೋಽಪಿ ಚಂದ್ರಃ ಕಿಮು ಕುಮುದವನಾನಾಂ ಪ್ರೇಮಭಂಗಂ ಕರೋತಿ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

नहि भवति वियोगः स्नेहविच्छेदहेतुर्जगति गुणनिधीनां सज्जनानां कदाचित्
घनतिमिरनिबद्धो दूरसंस्थोऽपि चन्द्रः किमु कुमुदवनानां प्रेमभङ्गं करोति

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

nahi bhavati viyogaḥ snehavicchedaheturjagati guṇanidhīnāṃ sajjanānāṃ kadācit
ghanatimiranibaddho dūrasaṃstho’pi candraḥ kimu kumudavanānāṃ premabhaṅgaṃ karoti

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ನಹಿ (नहि, nahi) = ಖಂಡಿತ ಇಲ್ಲ (not at all)
ಭವತಿ (भवति, bhavati) = ಆಗುತ್ತದೆ (becomes)
ವಿಯೋಗಃ (वियोगः, viyogaḥ) = ಅಗಲಿಕೆ (separation)
ಸ್ನೇಹವಿಚ್ಛೇದಹೇತುರ್ಜಗತಿ (स्नेहविच्छेदहेतुर्जगति, snehavicchedaheturjagati) = ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಮುರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ (a cause of breaking affection in the world)
ಗುಣನಿಧೀನಾಂ (गुणनिधीनां, guṇanidhīnāṃ) = ಗುಣಗಳ ನಿಧಿಯಾದವರ (of the treasuries of virtue)
ಸಜ್ಜನಾನಾಂ (सज्जनानां, sajjanānāṃ) = ಸಜ್ಜನರ (of good people)
ಕದಾಚಿತ್ (कदाचित्, kadācit) = ಎಂದಾದರೂ (ever)
ಘನತಿಮಿರನಿಬದ್ಧೋ (घनतिमिरनिबद्धो, ghanatimiranibaddho) = ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ (caught in thick darkness)
ದೂರಸಂಸ್ಥೋಽಪಿ (दूरसंस्थोऽपि, dūrasaṃstho’pi) = ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ (though standing far off)
ಚಂದ್ರಃ (चन्द्रः, candraḥ) = ಚಂದ್ರ (the moon)
ಕಿಮು (किमु, kimu) = ಹೇಗೆ ತಾನೆ (how indeed)
ಕುಮುದವನಾನಾಂ (कुमुदवनानां, kumudavanānāṃ) = ಕುಮುದ ಹೂವಿನ ತೋಪುಗಳ (of the groves of night lilies)
ಪ್ರೇಮಭಂಗಂ (प्रेमभङ्गं, premabhaṅgaṃ) = ಪ್ರೇಮ ಮುರಿಯುವುದನ್ನು (the breaking of love)
ಕರೋತಿ (करोति, karoti) = ಮಾಡುತ್ತಾನೆ (does)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಗುಣಗಳ ನಿಧಿಯಾದ ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಗಲಿಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ನೇಹ ಮುರಿಯುವ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಚಂದ್ರ ಕುಮುದ ತೋಪುಗಳ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾನೆಯೇ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

For good people, treasuries of virtue, separation is never a cause for affection to break in this world. Does the moon, caught in thick darkness and standing far off, break the love of the night lily groves?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಕುಮುದ ಎಂದರೆ ರಾತ್ರಿ ಅರಳುವ ನೈದಿಲೆ. ಚಂದ್ರ ಬಂದರೆ ಅರಳುವ ಈ ಹೂವು ಕವಿಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಪ್ರೇಯಸಿ. ಈ ಜೋಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹದ ಉದಾಹರಣೆ.

Kumuda is the night lily that opens when the moon comes. In poetic convention it is the moon’s beloved. The pair is the example of friendship here.

ಘನತಿಮಿರ ಎಂದರೆ ದಟ್ಟ ಕತ್ತಲೆ, ಅಂದರೆ ಮೋಡ ಅಥವಾ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ. ಚಂದ್ರ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಪ್ರೇಮ ಹೋಗದು ಎಂಬ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗೆ ಓದುವುದು ಸಹಜ ಎಂದು ನಮಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.

Ghanatimira is thick darkness, meaning cloud or a new moon night. The thought is that love does not go even when the moon is unseen. This seems the natural reading to us.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 51. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 51. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಇಂದು ದೂರದ ಊರು, ಬೇರೆ ದೇಶ, ಬೇರೆ ಕೆಲಸ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಅಗಲಿಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕರೆ ಮಾಡಿದರೂ ಹಳೆಯ ಆಪ್ತತೆ ಉಳಿಯುವ ಸಂಬಂಧ ಗಳಿಸಿದ ಭಾಗ್ಯ.

Today distant towns, other countries and other jobs part friends. A bond that keeps its old warmth with a call once a year is a thing earned.

ಆದರೆ ಸ್ನೇಹ ಅಗಲಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಳಿಯುವುದು ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಕೂಡ. ಶ್ಲೋಕದ ಚಂದ್ರ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಬೆಳಕು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾನೆ.

But friendship lasting through separation also owes something to effort at contact. The verse’s moon keeps sending light even in the dark.