ರಾತ್ರಿ ಪಾಳಿ ಮುಗಿಸಿ ಬಂದ ಯುವ ವೈದ್ಯ ಬಿಸಿಲಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನವೂ ಮಲಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಏಳುವಾಗ ತಂಗಳನ್ನವೂ ರುಚಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಯಾಸ ಮತ್ತು ಹಸಿವು ರುಚಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಭವ.
ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ದೇಹ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿರುವವನಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಅನ್ನವೂ ಅಮೃತಕ್ಕೆ ಸಮ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ಆತ್ಮಾಧೀನಶರೀರಾಣಾಂ ಸ್ವಪತಾಂ ನಿದ್ರಯಾ ಸ್ವಯಾ
ಕದನ್ನಮಪಿ ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮಮೃತತ್ವಾಯ ಕಲ್ಪತೇ
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
आत्माधीनशरीराणां स्वपतां निद्रया स्वया
कदन्नमपि मर्त्यानाममृतत्वाय कल्पते
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
ātmādhīnaśarīrāṇāṃ svapatāṃ nidrayā svayā
kadannamapi martyānāmamṛtatvāya kalpate
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ಆತ್ಮಾಧೀನಶರೀರಾಣಾಂ (आत्माधीनशरीराणां, ātmādhīnaśarīrāṇāṃ) = ತಮ್ಮ ದೇಹ ತಮ್ಮದೇ ವಶದಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ (ಆತ್ಮ ಅಧೀನ ಶರೀರಾಣಾಂ) (for those whose bodies are under their own control)
- ಸ್ವಪತಾಂ (स्वपतां, svapatāṃ) = ಮಲಗುವವರಿಗೆ (for those who sleep)
- ನಿದ್ರಯಾ (निद्रया, nidrayā) = ನಿದ್ದೆಯಿಂದ (with sleep)
- ಸ್ವಯಾ (स्वया, svayā) = ತಮ್ಮದೇ (their own)
- ಕದನ್ನಮಪಿ (कदन्नमपि, kadannamapi) = ಕೆಟ್ಟ ಅನ್ನವೂ ಕೂಡ (ಕದನ್ನಂ ಅಪಿ) (even poor food (kadannam api))
- ಮರ್ತ್ಯಾನಾಮಮೃತತ್ವಾಯ (मर्त्यानाममृतत्वाय, martyānāmamṛtatvāya) = ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅಮೃತತ್ವಕ್ಕಾಗಿ (ಮರ್ತ್ಯಾನಾಂ ಅಮೃತತ್ವಾಯ) (for mortals, for immortality (martyanam amritatvaya))
- ಕಲ್ಪತೇ (कल्पते, kalpate) = ಆಗುತ್ತದೆ, ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ (becomes, serves)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ತಮ್ಮ ದೇಹ ತಮ್ಮ ವಶದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಜನರು ತಮ್ಮದೇ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗುವಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಅನ್ನವೂ ಅಮೃತದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
For people whose bodies remain in their own control, sleeping their own sleep, even poor food serves as a draught of immortality.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಆತ್ಮಾಧೀನಶರೀರ ಎಂದರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ತನ್ನ ಕೈಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತವನು ಎಂದು ನಾವು ಓದುತ್ತೇವೆ. ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ ತನ್ನ ಚಪಲಗಳ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗದವನು ಎಂದೂ ಆಗಬಹುದು.
We read atmadhina-sharira as one who stands on his own limbs and depends on no one. It could also mean one who is not the puppet of his own cravings.
ಕದನ್ನ ಎಂದರೆ ಕೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಕೀಳು ಅನ್ನ. ಅಮೃತತ್ವ ಎಂದರೆ ಸಾವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ. ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಎಂದು ಕವಿಗೂ ಗೊತ್ತು. ಆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ತೃಪ್ತಿಯ ಸುಖ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ತೋರಿಸಲು ಬಂದಿದೆ.
Kadanna means poor or coarse food. Amritatva means deathlessness. The poet knows this is exaggeration, and it is there to show how large the happiness of contentment is.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 75. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 75. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಊಟದ ರುಚಿ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಮ್ಮೊಳಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ದುಡಿದು ಬಂದವನ ಊಟ ಮತ್ತು ನಿದ್ದೆ ಹೇಗೆ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವೆಲ್ಲ ಬಲ್ಲೆವು.
The verse says the taste of a meal lies more within us than on the plate. We all know how the meal and the sleep of someone who has worked all day taste.
ಆದರೆ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ. ಇದೊಂದು ಕಾವ್ಯದ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾತ್ರ. ನಿದ್ದೆ ಬಾರದೆ ಕಷ್ಟಪಡುವವರು ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು.
But do not take this as medical advice about sleep or food. It is poetic exaggeration only. Those who struggle to sleep should see a doctor.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.





ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ