ಔರ್ವಾ ಇವಾತಿಲುಬ್ಧಾ: ಉಪ್ಪುನೀರಿನಂಥ ಹಣದ ದಾಹ

ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪಿದವರು ಉಪ್ಪುನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಬಾಯಾರಿಕೆ ತೀರುವುದಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಆರ್ಯಾ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಲೋಭಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹಣ ಎಷ್ಟು ಸಿಕ್ಕರೂ ಲೋಭಿಯ ದಾಹ ತೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕವಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕೃಪಣನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 40 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Miser, verse 40

ವಿಷಯ: ತೀರದ ಹಣದ ದಾಹ · The unquenched thirst for money

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಔರ್ವಾ ಇವಾತಿಲುಬ್ಧಾ ಭವಂತಿ ಧನಲವಣವಾರಿಬಹುತೃಷ್ಣಾಃ
ತೃಣಲವಮಿವ ನಿಜದೇಹಂ ತ್ಯಜಂತಿ ಲೇಶಂ ನ ವಿತ್ತಸ್ಯ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

और्वा इवातिलुब्धा भवन्ति धनलवणवारिबहुतृष्णाः
तृणलवमिव निजदेहं त्यजन्ति लेशं न वित्तस्य

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

aurvā ivātilubdhā bhavanti dhanalavaṇavāribahutṛṣṇāḥ
tṛṇalavamiva nijadehaṃ tyajanti leśaṃ na vittasya

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಔರ್ವಾ (और्वा, aurvā) = ಔರ್ವರಂತೆ, ಬಡವಾಗ್ನಿಗಳು (ಔರ್ವಾಃ) (Aurvas, the submarine fires (aurvah))
ಇವಾತಿಲುಬ್ಧಾ (इवातिलुब्धा, ivātilubdhā) = ಅತಿ ಲೋಭಿಗಳಂತೆ (ಇವ + ಅತಿಲುಬ್ಧಾಃ) (like the very greedy (iva + atilubdhah))
ಭವಂತಿ (भवन्ति, bhavanti) = ಆಗುತ್ತಾರೆ (they are)
ಧನಲವಣವಾರಿಬಹುತೃಷ್ಣಾಃ (धनलवणवारिबहुतृष्णाः, dhanalavaṇavāribahutṛṣṇāḥ) = ಹಣವೆಂಬ ಉಪ್ಪುನೀರಿಗೆ ತುಂಬ ದಾಹವಿರುವವರು (ಧನ + ಲವಣ + ವಾರಿ + ಬಹುತೃಷ್ಣಾಃ) (with great thirst for the salt water that is wealth)
ತೃಣಲವಮಿವ (तृणलवमिव, tṛṇalavamiva) = ಹುಲ್ಲಿನ ಕಡ್ಡಿಯಂತೆ (ತೃಣಲವಂ + ಇವ) (like a blade of straw (trinalavam + iva))
ನಿಜದೇಹಂ (निजदेहं, nijadehaṃ) = ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು (their own body)
ತ್ಯಜಂತಿ (त्यजन्ति, tyajanti) = ಬಿಡುತ್ತಾರೆ (they give up)
ಲೇಶಂ (लेशं, leśaṃ) = ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನೂ (a trace)
ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
ವಿತ್ತಸ್ಯ (वित्तस्य, vittasya) = ಹಣದ (of money)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಅತಿ ಲೋಭಿಗಳು ಔರ್ವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ, ಹಣವೆಂಬ ಉಪ್ಪುನೀರಿಗೆ ತುಂಬ ದಾಹ ಉಳ್ಳವರು. ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬಲ್ಲರು, ಆದರೆ ಹಣದ ಒಂದು ಕಣವನ್ನೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

The very greedy are like the fire Aurva, with a great thirst for the salt water that is wealth. They can drop their own body like a straw, but never a particle of money.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಔರ್ವ ಎಂದರೆ ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಬಡವಾಗ್ನಿ ಎಂದು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಉಪ್ಪುನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರೂ ತೃಪ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರ.

Aurva is traditionally understood as the submarine fire in the ocean, which drinks salt water and is never satisfied. This is the central image of the verse.

ತೃಷ್ಣಾ ಪದಕ್ಕೆ ಬಾಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಭ ಎಂಬ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಕವಿ ಇಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ಲವಣವಾರಿ ಎಂದರೆ ಉಪ್ಪುನೀರು ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ. ಹಣವೇ ಅವರ ಉಪ್ಪುನೀರು.

The word trishna means both thirst and craving, and the poet uses both senses at once. Lavanavari is salt water, meaning the ocean, so for these men money is their salt water.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 72. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 72. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕೆಲವರಿಗೆ ಹಣ ಬಂದಷ್ಟೂ ಸಾಕು ಎನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ದಾಹ ಹೆಚ್ಚುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ದಾಹ ತೀರಿಸಲು ಹೊರಟರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

For some, no amount of money ever feels like enough. The image shows what happens when one tries to quench thirst with the very thing that increases it.

ತೃಪ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ ಯಾವುದು ಎಂದು ನಮಗೇ ನಾವು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶ್ಲೋಕ ಯಾವುದೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಲೋಭದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.

We should ask ourselves once where our own level of contentment lies. The verse gives no financial advice. It only shows the nature of greed.