ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಃ: ಹಣ ಬಿಡದ ಜನರ ಹಟ

ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಕೆಲವರು ಕಠಿಣ ನೋವನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಹಣ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ, ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಬಿಡದ ಹಾಗೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಕೆಲವರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದು ತಮ್ಮನ್ನೇ ಸುಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

ಆರ್ಯಾ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಹಟವನ್ನು ಜಿಪುಣನ ಹಣದ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡರಲ್ಲೂ ಬಿಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಹಿಸುವುದೇ ಸುಲಭ ಎಂಬಂತೆ ಇರುತ್ತಾರೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕೃಪಣನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 39 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Miser, verse 39

ವಿಷಯ: ಹಣ ಬಿಡದ ಹಟ · The stubborn grip on money

ಛಂದಸ್ಸು: ಆರ್ಯಾ · Arya


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕೇಽಪಿ ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಸ್ತೀವ್ರತರಾಂ ಯಾತನಾಮಪಿ ಸಹಂತೇ
ನ ತು ಸಂತ್ಯಜಂತಿ ವಿತ್ತಂ ಮಾತ್ಸರ್ಯಮಿವಾಧಮಾಃ ಸತತಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

केऽपि स्वभावलुब्धास्तीव्रतरां यातनामपि सहन्ते
न तु संत्यजन्ति वित्तं मात्सर्यमिवाधमाः सततम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

ke’pi svabhāvalubdhāstīvratarāṃ yātanāmapi sahante
na tu saṃtyajanti vittaṃ mātsaryamivādhamāḥ satatam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಕೇಽಪಿ (केऽपि, ke’pi) = ಕೆಲವರು (ಕೇ + ಅಪಿ) (some (ke + api))
  • ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಸ್ತೀವ್ರತರಾಂ (स्वभावलुब्धास्तीव्रतरां, svabhāvalubdhāstīvratarāṃ) = ಸ್ವಭಾವತಃ ಲೋಭಿಗಳು, ಬಹಳ ತೀವ್ರವಾದ (ಸ್ವಭಾವಲುಬ್ಧಾಃ + ತೀವ್ರತರಾಂ) (greedy by nature, very sharp (svabhavalubdhah + tivratara))
  • ಯಾತನಾಮಪಿ (यातनामपि, yātanāmapi) = ಯಾತನೆಯನ್ನೂ (ಯಾತನಾಂ + ಅಪಿ) (even torment)
  • ಸಹಂತೇ (सहन्ते, sahante) = ಸಹಿಸುತ್ತಾರೆ (they bear)
  • ನ ತು (न तु, na tu) = ಆದರೆ ಇಲ್ಲ (but they do not)
  • ಸಂತ್ಯಜಂತಿ (संत्यजन्ति, saṃtyajanti) = ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ (give up)
  • ವಿತ್ತಂ (वित्तं, vittaṃ) = ಹಣವನ್ನು (wealth)
  • ಮಾತ್ಸರ್ಯಮಿವಾಧಮಾಃ (मात्सर्यमिवाधमाः, mātsaryamivādhamāḥ) = ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚನ್ನು ಅಧಮರು ಬಿಡದಂತೆ (ಮಾತ್ಸರ್ಯಂ + ಇವ + ಅಧಮಾಃ) (as the base do not give up envy (matsaryam + iva + adhamah))
  • ಸತತಮ್ (सततम्, satatam) = ಯಾವಾಗಲೂ (always)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಸ್ವಭಾವತಃ ಲೋಭಿಗಳಾದ ಕೆಲವರು ತುಂಬ ತೀವ್ರವಾದ ಯಾತನೆಯನ್ನೂ ಸಹಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹಣವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ನೀಚರು ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಿಡದಂತೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Some, greedy by nature, bear even very sharp torment but do not give up their wealth, just as base men never give up envy.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಹೋಲಿಕೆಯ ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲೂ ದುಃಖವೇ ಇದೆ. ಹಣ ಬಿಡದವನೂ, ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು ಬಿಡದವನೂ ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ತಾನೇ ನೋವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶ್ಲೋಕದ ಹೋಲಿಕೆ ಕೇವಲ ಅಲಂಕಾರವಲ್ಲ, ಒಂದು ಗುಣದ ವಿವರಣೆ.

Both sides of the comparison carry suffering, since the one who holds on to money and the one who holds on to envy both hurt through their own grip. The comparison is not mere ornament but a description of a trait.

ಮಾತ್ಸರ್ಯ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಒಳಿತನ್ನು ಸಹಿಸದ ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು. ಅದನ್ನು ಅಧಮರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಜಿಪುಣನ ಲೋಭವೂ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ದೋಷ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾತನೆ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋವು, ದುಃಖದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿದೆ.

Matsarya means the envy that cannot bear another’s good. By tying it to the base, the verse hints that the miser’s greed is a fault of the same kind. Yatana here means ordinary pain or distress.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 72. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 72. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಬಿಡಲು ಕಷ್ಟವಾದದ್ದನ್ನು ಬಿಡಲು ನಾವು ಯಾವ ಬೆಲೆ ತೆರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಒಂದು ನೆಪ. ಹಟ ಹಣದ್ದೇ ಆಗಬೇಕಿಲ್ಲ, ಹಳೆಯ ದ್ವೇಷವೂ ಆಗಬಹುದು.

The verse is a prompt to see what price we pay for holding on to what is hard to let go. The grip need not be on money, and may be on an old grudge.

ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಮಾತು ಇಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ನೋವು ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಶ್ಲೋಕ ತೀರ್ಪು ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಂದು ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ.

This recalls something we say to patients. A habit that is hurting us is hard to give up, but not impossible. The verse is not passing judgement, only pointing out a trait.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ