ಬಲಿಕರ್ಣದಧೀಚಾದ್ಯಾಃ: ಸತ್ತರೂ ಸಾಯದ ದಾನಿಗಳು

ಬಲಿಕರ್ಣದಧೀಚಾದ್ಯಾಃ ಸುಭಾಷಿತ: ಹಿಂದಿನ ದಾನಿಗಳು ಸತ್ತರೂ ದಾನಿಯಾದ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವ ಶ್ಲೇಷೆಯ ಪದ್ಯ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಬಲಿಕರ್ಣದಧೀಚಾದ್ಯಾಃ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಊರಿನ ಹಳೆಯ ದಾನಿಯೊಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೋಗಿ ದಶಕಗಳಾದರೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಇನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಈ ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಶ್ಲೋಕ ಅದೇ ಭಾವವನ್ನು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಾನಿಗಳು ಸತ್ತರು, ಆದರೂ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 17 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 17

ವಿಷಯ: ದಾನಿಗಳ ಅಮರತೆ · The immortality of givers

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಬಲಿಕರ್ಣದಧೀಚಾದ್ಯಾಃ ಪುರಾ ಪಂಚತ್ವಮಾಗತಾಃ
ಪಂಚತ್ವಂ ನ ಗತಾಶ್ಚಿತ್ರಂ ತ್ವಯಿ ಜೀವತಿ ಪಂಚಮೇ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

बलिकर्णदधीचाद्याः पुरा पञ्चत्वमागताः
पञ्चत्वं न गताश्चित्रं त्वयि जीवति पञ्चमे

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

balikarṇadadhīcādyāḥ purā pañcatvamāgatāḥ
pañcatvaṃ na gatāścitraṃ tvayi jīvati pañcame

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಬಲಿಕರ್ಣದಧೀಚಾದ್ಯಾಃ (बलिकर्णदधीचाद्याः, balikarṇadadhīcādyāḥ) = ಬಲಿ, ಕರ್ಣ, ದಧೀಚಿ ಮೊದಲಾದವರು (Bali, Karna, Dadhichi and the rest)
  • ಪುರಾ (पुरा, purā) = ಹಿಂದೆ (long ago)
  • ಪಂಚತ್ವಮಾಗತಾಃ (पञ्चत्वमागताः, pañcatvamāgatāḥ) = ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು, ಅಂದರೆ ಮರಣಿಸಿದರು (ಪಂಚತ್ವಂ ಮತ್ತು ಆಗತಾಃ) (went to fiveness, that is, died)
  • ಪಂಚತ್ವಂ (पञ्चत्वं, pañcatvaṃ) = ಪಂಚತ್ವವನ್ನು (fiveness, death)
  • ನ (न, na) = ಇಲ್ಲ (not)
  • ಗತಾಶ್ಚಿತ್ರಂ (गताश्चित्रं, gatāścitraṃ) = ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ (ಗತಾಃ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಂ) (have not gone, and that is a wonder)
  • ತ್ವಯಿ (त्वयि, tvayi) = ತಾವು ಇರುವಾಗ (while you)
  • ಜೀವತಿ (जीवति, jīvati) = ಬದುಕಿರುವಾಗ (live)
  • ಪಂಚಮೇ (पञ्चमे, pañcame) = ಐದನೆಯವರಾಗಿ (as the fifth)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಬಲಿ, ಕರ್ಣ, ದಧೀಚಿ ಮೊದಲಾದವರು ಹಿಂದೆ ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ, ಐದನೆಯವರಾದ ತಾವು ಬದುಕಿರುವಾಗ ಅವರು ಪಂಚತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಲಿಲ್ಲ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Bali, Karna, Dadhichi and others went to fiveness long ago. The wonder is that, while you live as the fifth, they have not gone to fiveness.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಪಂಚತ್ವ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅರ್ಥ ಇದೆ. ದೇಹ ಐದು ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುವುದು, ಅಂದರೆ ಮರಣ. ಅದಲ್ಲದೆ ಐದರ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಸಾಧ್ಯ. ಕವಿ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.

The word panchatva has two senses. One is the body dissolving into the five elements, that is, death. The other is the state of being five. The poet plays both in one line.

ಇದು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಹೊಗಳಿಕೆ. ಆ ದಾನಿಗಳ ಉದಾರತೆ ಇಂದು ತಮ್ಮ ರಾಜನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸತ್ತೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಶ್ಲೋಕ ಹೇಳುವಂತಿದೆ. ಈ ತಿರುವನ್ನು ನಾವು ಹೀಗೆ ಅರ್ಥೈಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅರ್ಥವಾಗಬಹುದು.

This is praise by paradox. The verse seems to say the generosity of those givers shows again in this king, so they have not truly died. We have read the final turn this way, though it can be read a little differently.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 102. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 102. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಹಿಂದಿನವರ ಕೊಡುಗೆ ಅವರ ಜೊತೆ ಮುಗಿಯಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವವರು ಇದ್ದರೆ ಆ ಉದಾರತೆ ಬದುಕಿದಂತೆಯೇ.

What earlier givers did need not end with them. If someone carries it on, that generosity lives.

ಒಬ್ಬ ಗುರು ಕಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಕಲಿಸುವಾಗ ಆ ಗುರು ಇನ್ನೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಅತಿಶಯವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

When a student teaches another what a teacher taught, the teacher seems still present. But the exaggeration of praise need not be taken literally.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ