ಬಹುಕಾಲ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಸಂಗಾತಿ ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಾಗ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಖಾಲಿತನ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕ ಆ ಭಾವವನ್ನು ತಲೆಕೆಳಗು ಮಾಡಿ, ಬಡತನದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಕನಿಕರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ.
ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)
ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಶೋಚಾಮಿ ಭವಂತಮೇವಮಸ್ಮಚ್ಛರೀರೇ ಸುಹೃದಿತ್ಯುಷಿತ್ವಾ
ವಿಪನ್ನದೇಹೇ ಮಯಿ ಮಂದಭಾಗ್ಯೇ ಮಮೇತಿ ಚಿಂತಾ ಕ್ವ ಗಮಿಷ್ಯಸಿ ತ್ವಮ್
ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)
दारिद्र्य शोचामि भवन्तमेवमस्मच्छरीरे सुहृदित्युषित्वा
विपन्नदेहे मयि मन्दभाग्ये ममेति चिन्ता क्व गमिष्यसि त्वम्
ಸುಭಾಷಿತ (IAST)
dāridrya śocāmi bhavantamevamasmaccharīre suhṛdityuṣitvā
vipannadehe mayi mandabhāgye mameti cintā kva gamiṣyasi tvam
ಪದಶಃ ಅರ್ಥ
- ದಾರಿದ್ರ್ಯ (दारिद्र्य, dāridrya) = ಎಲೈ ಬಡತನವೇ (O poverty)
- ಶೋಚಾಮಿ (शोचामि, śocāmi) = ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ (I grieve)
- ಭವಂತಮೇವಮಸ್ಮಚ್ಛರೀರೇ (भवन्तमेवमस्मच्छरीरे, bhavantamevamasmaccharīre) = ನಿನ್ನನ್ನು, ಹೀಗೆ, ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ (ಭವಂತಂ + ಏವಂ + ಅಸ್ಮತ್ + ಶರೀರೇ) (you, thus, in my body)
- ಸುಹೃದಿತ್ಯುಷಿತ್ವಾ (सुहृदित्युषित्वा, suhṛdityuṣitvā) = ಮಿತ್ರನಂತೆ ವಾಸಿಸಿ (ಸುಹೃತ್ + ಇತಿ + ಉಷಿತ್ವಾ) (having dwelt as a friend)
- ವಿಪನ್ನದೇಹೇ (विपन्नदेहे, vipannadehe) = ದೇಹ ಹಾಳಾದವನಾದ (with a ruined body)
- ಮಯಿ (मयि, mayi) = ನನ್ನಲ್ಲಿ (when I)
- ಮಂದಭಾಗ್ಯೇ (मन्दभाग्ये, mandabhāgye) = ದುರದೃಷ್ಟನಾದ (ill starred)
- ಮಮೇತಿ (ममेति, mameti) = ನನ್ನದೆಂದು (ಮಮ + ಇತಿ) (as mine)
- ಚಿಂತಾ (चिन्ता, cintā) = ಚಿಂತೆ (the worry)
- ಕ್ವ (क्व, kva) = ಎಲ್ಲಿಗೆ (where)
- ಗಮಿಷ್ಯಸಿ (गमिष्यसि, gamiṣyasi) = ಹೋಗುವೆ (will you go)
- ತ್ವಮ್ (त्वम्, tvam) = ನೀನು (you)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)
ಎಲೈ ಬಡತನವೇ, ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಮಿತ್ರನಂತೆ ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದೆ. ದೇಹ ಹಾಳಾಗಿ ದುರದೃಷ್ಟನಾದ ನಾನು ಹೋದ ಮೇಲೆ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆ ಎಂಬುದೇ ನನ್ನ ಚಿಂತೆ.
ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)
O poverty, I grieve for you in this way. You have lived in my body so long, like a friend. When I, ill starred, have my body ruined and am gone, where will you go? That is my worry.
ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita
ಇದು ಹಾಸ್ಯದ ಧಾಟಿಯ ಶ್ಲೋಕ. ಬಡವನು ಬಡತನವನ್ನು ಬಹುಕಾಲದ ಅತಿಥಿ ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹಿತನಂತೆ ಕಂಡು, ಅದರ ಮುಂದಿನ ದಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸುವುದೇ ಇದರ ತಮಾಷೆ. ನೋವನ್ನು ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿ ಇದು.
This verse is comic in tone. The joke is that the poor man treats poverty as a long staying guest or friend and worries about where it will go next. It is a way of speaking of pain through a smile.
ಮಮೇತಿ ಚಿಂತಾ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಓದುವ ರೀತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ನಾವು ಇದನ್ನು ನನ್ನದೆಂಬ ಚಿಂತೆ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಒಟ್ಟು ಭಾವ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
The words mamaiti chinta can be construed slightly differently. We have taken them as the worry of her being mine. The overall sense stays the same.
ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 66. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.
Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 66. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.
ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today
ಒಂದು ಕಷ್ಟವನ್ನು ಬಹಳ ಕಾಲ ಹೊತ್ತವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲೂ ಅಳುಕುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಭಯಗಳು ಹಳೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದಂತೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು.
People who have carried a hardship for a long time sometimes hesitate even to part with it. Old fears can settle in like old habits.
ನೋವನ್ನು ನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲು ಕಲಿತವರು ಅದರ ಭಾರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಗುರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅದು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ.
Those who learn to speak of pain with a smile make its weight a little lighter. But that is not a remedy for the hardship itself.
ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ