ಧಾರಯಿತ್ವಾ ತ್ವಯಾತ್ಮಾನಂ: ಬಲಿ ಕರ್ಣರಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾನಿ

ಧಾರಯಿತ್ವಾ ತ್ವಯಾತ್ಮಾನಂ ಸುಭಾಷಿತ: ದಾನಿಯಾದ ದೊರೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಬಲಿ, ಕರ್ಣರು ಕೀರ್ತಿ ಕಾಯುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದರು. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಧಾರಯಿತ್ವಾ ತ್ವಯಾತ್ಮಾನಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಹಿರಿಯರೊಬ್ಬರು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಹೊತ್ತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಹಿರಿಯರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿರಾಳತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕದ ಕವಿ ಅದೇ ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೊರೆಯ ದಾನಶೀಲತೆಗೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೊಂದು ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸಿನ ರಾಜಪ್ರಶಂಸೆಯ ಶ್ಲೋಕ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯರಾಜಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 46 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, In Praise of Kings, verse 46

ವಿಷಯ: ದಾನದಲ್ಲಿ ಹಳಬರನ್ನು ಮೀರಿದವನು · The giver who relieves the old givers

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಧಾರಯಿತ್ವಾ ತ್ವಯಾತ್ಮಾನಂ ಮಹಾತ್ಯಾಗಧನಾಧುನಾ
ಮೋಚಿತಾ ಬಲಿಕರ್ಣಾದ್ಯಾಃ ಸ್ವಯಶೋಗುಪ್ತಕರ್ಮಣಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

धारयित्वा त्वयात्मानं महात्यागधनाधुना
मोचिता बलिकर्णाद्याः स्वयशोगुप्तकर्मणः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

dhārayitvā tvayātmānaṃ mahātyāgadhanādhunā
mocitā balikarṇādyāḥ svayaśoguptakarmaṇaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಧಾರಯಿತ್ವಾ (धारयित्वा, dhārayitvā) = ಧರಿಸಿಕೊಂಡು, ವಹಿಸಿಕೊಂಡು (having borne, having taken up)
  • ತ್ವಯಾತ್ಮಾನಂ (त्वयात्मानं, tvayātmānaṃ) = ನೀನು, ನಿನ್ನನ್ನು (ತ್ವಯಾ + ಆತ್ಮಾನಂ) (by you, yourself)
  • ಮಹಾತ್ಯಾಗಧನಾಧುನಾ (महात्यागधनाधुना, mahātyāgadhanādhunā) = ಮಹಾತ್ಯಾಗವೇ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರುವವನೇ, ಈಗ (ಮಹಾತ್ಯಾಗಧನ + ಅಧುನಾ) (O you whose wealth is great generosity, now)
  • ಮೋಚಿತಾ (मोचिता, mocitā) = ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದವರು (released)
  • ಬಲಿಕರ್ಣಾದ್ಯಾಃ (बलिकर्णाद्याः, balikarṇādyāḥ) = ಬಲಿ, ಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದವರು (Bali, Karna and the others)
  • ಸ್ವಯಶೋಗುಪ್ತಕರ್ಮಣಃ (स्वयशोगुप्तकर्मणः, svayaśoguptakarmaṇaḥ) = ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕೆಲಸದಿಂದ (from the work of guarding their own fame)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮಹಾತ್ಯಾಗವೇ ಸಂಪತ್ತಾಗಿರುವ ದೊರೆಯೇ, ನೀನು ಈಗ ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಬಲಿ, ಕರ್ಣ ಮೊದಲಾದವರು ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

O king whose wealth is great generosity, now that you have taken up this place, Bali, Karna and the others have been released from the work of guarding their own fame.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಬಲಿ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ವಾಮನನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟವನು. ಕರ್ಣ ತನ್ನ ಕವಚ ಕುಂಡಲಗಳನ್ನೇ ದಾನ ಮಾಡಿದವನು. ದಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು ಅಳತೆಗೋಲಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಹಳೆಯ ರೀತಿ.

Bali gave away everything to Vamana for three paces of land. Karna gave away even his armour and earrings. Taking these two famed givers as the yardstick is an old way of praising a patron.

ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೂ ಒಂದು ಕೆಲಸ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಇಲ್ಲಿನ ಚಮತ್ಕಾರ. ಕೊನೆಯ ಸಮಸ್ತ ಪದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ನಾವು ಹೀಗೆ ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಮುದ್ರಿತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಮೋಚಿತಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಗ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಮುದ್ರಣ ಲೋಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪುಸ್ತಕದ ಪಾಠವನ್ನೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಉಳಿದಿದೆ.

The idea that guarding fame is itself a job is the verse’s stroke. We have read the last compound in this way. Besides, the printed text shows no visarga after the word for released. We take that as a printing slip and keep the book’s reading, so some uncertainty remains in this explanation.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 102. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 102. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಹಿರಿಯರ ಹೆಸರಿಗೆ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಹಿರಿಯ ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅದರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ನಿರಾಳರಾಗುವುದು ಇದೇ ರೀತಿ.

When a worthy successor carries on good work, the burden on the elders’ name grows lighter. A senior physician who built a department feels the same ease on seeing it continue in her students.

ಆದರೆ ಇದು ಆಸ್ಥಾನದ ಹೊಗಳಿಕೆ. ಹೊಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದೇ ಓದುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇಂದಿನವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹೋಗಿ ಹಿಂದಿನವರ ದಾನ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.

But this is courtly praise. It is best read knowing that praise exaggerates. We need not conclude that the earlier givers gave less, merely because the poet raises the present one.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ