ಶೀಲಾವಲಂಬನಮಹರ್ನಿಶಂ: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಡತೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ

ಶೀಲಾವಲಂಬನಮಹರ್ನಿಶಂ ಸುಭಾಷಿತ: ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆ, ಇಷ್ಟಚಿಂತನೆ, ಮಿತವ್ಯಯ, ಮತ್ತು ದುರ್ಜನರ ಸಹವಾಸದಿಂದ ದೂರ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಶೀಲಾವಲಂಬನಮಹರ್ನಿಶಂ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಹೇಳುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿರು, ಹಾಗಿರಬೇಡ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮಾಡಬೇಕಾದವು, ಬಿಡಬೇಕಾದವು, ಕೊನೆಗೆ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮಾತು.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯನೀತಿಃ, ಶ್ಲೋಕ 959 · Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana, General Wisdom of Conduct, verse 959

ವಿಷಯ: ದಿನನಿತ್ಯದ ನಡತೆಯ ಪಟ್ಟಿ · A short list for daily conduct

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 28 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 28 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಶೀಲಾವಲಂಬನಮಹರ್ನಿಶಮಿಷ್ಟಚಿಂತಾ ವಿತ್ತಾನುರೂಪಮಶನಾಭರಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಮ್
ವಾರ್ಯಂ ಚ ದುರ್ಜನಸಮಾಜನಿಜಪ್ರಶಂಸಾಹಾಸ್ಯಾದಿ ಸಜ್ಜನವಚೋ ಹೃದಯೇ ನಿಧೇಯಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

शीलावलम्बनमहर्निशमिष्टचिन्ता वित्तानुरूपमशनाभरणादि कार्यम्
वार्यं च दुर्जनसमाजनिजप्रशंसाहास्यादि सज्जनवचो हृदये निधेयम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

śīlāvalambanamaharniśamiṣṭacintā vittānurūpamaśanābharaṇādi kāryam
vāryaṃ ca durjanasamājanijapraśaṃsāhāsyādi sajjanavaco hṛdaye nidheyam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಶೀಲಾವಲಂಬನಮಹರ್ನಿಶಮಿಷ್ಟಚಿಂತಾ (शीलावलम्बनमहर्निशमिष्टचिन्ता, śīlāvalambanamaharniśamiṣṭacintā) = ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯ ಆಶ್ರಯ, ಹಗಲಿರುಳೂ ಇಷ್ಟದ ಚಿಂತನೆ (ಶೀಲ ಅವಲಂಬನಮ್, ಅಹರ್ನಿಶಮ್, ಇಷ್ಟ ಚಿಂತಾ) (reliance on good conduct, day and night thought of what is dear (shila avalambanam, aharnisham, ishta chinta))
  • ವಿತ್ತಾನುರೂಪಮಶನಾಭರಣಾದಿ (वित्तानुरूपमशनाभरणादि, vittānurūpamaśanābharaṇādi) = ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಊಟ, ಆಭರಣ ಮೊದಲಾದವು (ವಿತ್ತ ಅನುರೂಪಮ್ ಅಶನ ಆಭರಣ ಆದಿ) (food, ornaments and the like in keeping with one’s means (vitta anurupam ashana abharana adi))
  • ಕಾರ್ಯಮ್ (कार्यम्, kāryam) = ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು (to be done)
  • ವಾರ್ಯಂ (वार्यं, vāryaṃ) = ತಡೆಯತಕ್ಕದ್ದು, ಬಿಡತಕ್ಕದ್ದು (to be kept off)
  • ಚ (च, ca) = ಮತ್ತು (and)
  • ದುರ್ಜನಸಮಾಜನಿಜಪ್ರಶಂಸಾಹಾಸ್ಯಾದಿ (दुर्जनसमाजनिजप्रशंसाहास्यादि, durjanasamājanijapraśaṃsāhāsyādi) = ದುರ್ಜನರ ಸಹವಾಸ, ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಗು ಮೊದಲಾದವು (ದುರ್ಜನ ಸಮಾಜ ನಿಜ ಪ್ರಶಂಸಾ ಹಾಸ್ಯ ಆದಿ) (the company of the wicked, self-praise, laughter and the like (durjana samaja nija prashamsa hasya adi))
  • ಸಜ್ಜನವಚೋ (सज्जनवचो, sajjanavaco) = ಸಜ್ಜನರ ಮಾತು (the word of the good)
  • ಹೃದಯೇ (हृदये, hṛdaye) = ಹೃದಯದಲ್ಲಿ (in the heart)
  • ನಿಧೇಯಮ್ (निधेयम्, nidheyam) = ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು (is to be laid)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಒಳ್ಳೆಯ ನಡತೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು. ಹಗಲೂ ಇರುಳೂ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬೇಕು. ಊಟ ಆಭರಣ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ದುರ್ಜನರ ಸಹವಾಸ, ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನಗುವಿನಂಥವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ಸಜ್ಜನರ ಮಾತನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

Rely on good conduct. Think day and night of what is dear to you. Keep food, ornaments and the like in line with your means. Keep away from the company of the wicked, from self-praise and from laughter of that kind. Lay the words of the good in your heart.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಈ ಪುಟದ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಆರಂಭ ಕಾರ್ಯಂ ಚ ಎಂದಿತ್ತು. ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಯಂ ಚ ಎಂದಿದೆ. ವಾರ್ಯ ಎಂದರೆ ತಡೆಯಬೇಕಾದದ್ದು, ಮತ್ತು ದುರ್ಜನ ಸಹವಾಸದಂಥವನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅದೇ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.

The reading here was corrected. The digital text had karyam ca at the start of the second line, while the printed book has varyam ca. Varya means to be kept off, and that fits the sense of giving up things like the company of the wicked.

ಇಷ್ಟಚಿಂತಾ ಎಂದರೆ ಇಷ್ಟವಾದುದರ ಚಿಂತನೆ. ಇದು ಇಷ್ಟದೇವತೆಯ ಸ್ಮರಣೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಹಾಸ್ಯ ಎಂದರೆ ನಗು, ಇಲ್ಲಿ ಇತರರನ್ನು ಗೇಲಿ ಮಾಡುವ ನಗು ಎಂದು ಓದಬಹುದು. ಈ ಎರಡೂ ಅರ್ಥಗಳು ಖಚಿತವಲ್ಲ.

Ishtachinta means thought of what is dear. It can also mean remembrance of one’s chosen deity. Hasya means laughter, and here it may be read as laughter that mocks others. Neither reading is certain.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ರಾಜ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 176. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Raja Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 176. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಪಟ್ಟಿ ಚಿಕ್ಕದು, ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಅಂಶವೂ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬದುಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಶಿಷ್ಯರ ಮುಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು ಗುರುವಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ.

The list is short, but every item belongs to everyday life. Not praising oneself before one’s students suits a teacher well.

ಪಟ್ಟಿಯ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಮುಖ್ಯ. ಸಜ್ಜನರ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಮರೆತರೆ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶ್ಲೋಕದ ಒತ್ತು.

The last item matters most. It is of no use to hear the words of the good and forget them. The verse presses that they be kept in the heart.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ