ಇಯತ್ಯಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್: ಎರಡು ಮೂರು ಹಳೆಯ ಗುಣ, ಹೆಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಆಕಾಶದಷ್ಟು

ಇಯತ್ಯಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ ಸುಭಾಷಿತ: ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಗುಣ ಎರಡು ಮೂರು, ಆದರೂ ಗರ್ವಿ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಹುಲ್ಲೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕನ್ನಡ, ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು IAST ಪಾಠ, ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ.

ಇಯತ್ಯಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ ನಿರವಧಿ, ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು, ಜೀವನ ಸೂತ್ರ

ಎರಡು ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸಾದ ಹುಡುಗ ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಹೊರಡುವುದನ್ನು ನಾವೆಲ್ಲ ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಅಂಥವನನ್ನು ಕೊಂಚ ಕುಟುಕುತ್ತದೆ. ಅವನ ಗುಣಗಳು ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಎಣಿಸಿ ತೋರಿಸಿ, ಅವನ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹೆಸರು ನಮಗೆ ಖಚಿತವಿಲ್ಲ.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಉದಾರಪ್ರಶಂಸಾ, ಶ್ಲೋಕ 38 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, In Praise of the Generous, verse 38

ವಿಷಯ: ಅಲ್ಪ ಗುಣ, ಅತಿ ಗರ್ವ · Few virtues, great pride

ಛಂದಸ್ಸು: ಎರಡು ಸಾಲುಗಳ ಪದ್ಯ, ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 34 ಅಕ್ಷರ · A two-line verse, about 34 syllables a line (exact metre name not confirmed)


ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಇಯತ್ಯಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ನಿರವಧಿಮಹತ್ಯಧ್ವನಿ ಗುಣಾಸ್ತ ಏವಾಮೀ ದ್ವಿತ್ರಾ ಜರಠಜರಠಾ ಯಾಂತಿ ಗಣನಾಮ್
ಅಹೋ ಗ್ರಾಮ್ಯೋ ಲೋಕಃ ಸ ನ ಪರಮಮೀಭಿಃ ಕೃತಧೃತಿಃ ಸ್ಮಯಸ್ತಬ್ಧೋ ಯಾವತ್ಕಲಯತಿ ಸಮಗ್ರಂ ತೃಣಮಿದಮ್

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

इयत्यप्येतस्मिन्निरवधिमहत्यध्वनि गुणास्त एवामी द्वित्रा जरठजरठा यान्ति गणनाम्
अहो ग्राम्यो लोकः स न परममीभिः कृतधृतिः स्मयस्तब्धो यावत्कलयति समग्रं तृणमिदम्

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

iyatyapyetasminniravadhimahatyadhvani guṇāsta evāmī dvitrā jaraṭhajaraṭhā yānti gaṇanām
aho grāmyo lokaḥ sa na paramamībhiḥ kṛtadhṛtiḥ smayastabdho yāvatkalayati samagraṃ tṛṇamidam

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

  • ಇಯತ್ಯಪ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ನಿರವಧಿಮಹತ್ಯಧ್ವನಿ (इयत्यप्येतस्मिन्निरवधिमहत्यध्वनि, iyatyapyetasminniravadhimahatyadhvani) = ಇಷ್ಟಾದರೂ ಎಲ್ಲೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಈ ದೊಡ್ಡ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ (ಇಯತಿ + ಅಪಿ + ಏತಸ್ಮಿನ್ + ನಿರವಧಿ + ಮಹತಿ + ಅಧ್ವನಿ) (in this road so vast and without limit)
  • ಗುಣಾಸ್ತ (गुणास्त, guṇāsta) = ಗುಣಗಳು ಅವೇ (ಗುಣಾಃ + ತೇ) (those virtues)
  • ಏವಾಮೀ (एवामी, evāmī) = ಈ ಕೆಲವೇ (ಏವ + ಅಮೀ) (just these)
  • ದ್ವಿತ್ರಾ (द्वित्रा, dvitrā) = ಎರಡು ಮೂರು (two or three)
  • ಜರಠಜರಠಾ (जरठजरठा, jaraṭhajaraṭhā) = ತುಂಬ ಹಳೆಯವು, ಸವೆದವು (very old and worn)
  • ಯಾಂತಿ (यान्ति, yānti) = ಹೋಗುತ್ತವೆ (go)
  • ಗಣನಾಮ್ (गणनाम्, gaṇanām) = ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ (into the count)
  • ಅಹೋ (अहो, aho) = ಅಯ್ಯೋ (alas)
  • ಗ್ರಾಮ್ಯೋ (ग्राम्यो, grāmyo) = ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ (unrefined)
  • ಲೋಕಃ (लोकः, lokaḥ) = ಮನುಷ್ಯ (person)
  • ಸ (स, sa) = ಅವನು (he)
  • ನ (न, na) = ಅಲ್ಲ (not)
  • ಪರಮಮೀಭಿಃ (परममीभिः, paramamībhiḥ) = ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇವುಗಳಿಂದ (ಪರಂ + ಅಮೀಭಿಃ) (not only by these)
  • ಕೃತಧೃತಿಃ (कृतधृतिः, kṛtadhṛtiḥ) = ತೃಪ್ತನಾದವನು (one who has taken comfort)
  • ಸ್ಮಯಸ್ತಬ್ಧೋ (स्मयस्तब्धो, smayastabdho) = ಗರ್ವದಿಂದ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡವನಾಗಿ (stiff with pride)
  • ಯಾವತ್ಕಲಯತಿ (यावत्कलयति, yāvatkalayati) = ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ (reckons)
  • ಸಮಗ್ರಂ (समग्रं, samagraṃ) = ಇಡೀ (the whole)
  • ತೃಣಮಿದಮ್ (तृणमिदम्, tṛṇamidam) = ಈ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಯಂತೆ (as this blade of straw)

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಈ ಅಪಾರ ಉದ್ದದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಗುಣಗಳು ಅಂಥವನಿಗೆ ಎರಡು ಮೂರು ಮಾತ್ರ, ಅವೂ ತುಂಬ ಹಳೆಯವು, ಸವೆದವು. ಆಹಾ, ಆ ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ತೃಪ್ತನಾಗದೆ, ಗರ್ವದಿಂದ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು, ಈ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿ ಎಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

On this vast and boundless road, the virtues that count for such a person are only two or three, and those are old and worn. Yet that unrefined man, not content with them alone, stiff with pride, reckons the whole world no more than a blade of straw.

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಜರಠಜರಠ ಎಂದರೆ ತುಂಬ ಹಳೆಯ, ಸವೆದ. ಒಂದೇ ಪದವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೇಳಿ ಒತ್ತು ಕೊಡುವ ರೀತಿ ಇದು. ಗುಣಗಳು ಕೆಲವೇ ಇರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವೂ ಹಳೆಯವು ಎಂಬುದು ಕುಟುಕು.

Jarathajaratha means very old and worn. Saying the word twice adds emphasis. The sting is that the virtues are not only few, they are stale as well.

ಗ್ರಾಮ್ಯ ಎಂದರೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹಳ್ಳಿಯವನು, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂಸ್ಕಾರವಿಲ್ಲದ ಸಾಧಾರಣ ಮನುಷ್ಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಮಾತು, ಹಳ್ಳಿಗರ ಬಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲ. ಯಾವತ್ ಎಂಬ ಪದ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟು ಸಾರ ಮಾತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟ.

Gramya literally means a villager, but here it means a person without refinement and is not a remark about villagers. How the word yavat works in the second line is slightly uncertain. The overall point is clear.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 70. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 70. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂರು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾದ ತಕ್ಷಣ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆ ಎನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ನಾವು ಹೇಳುವುದುಂಟು: ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚು, ಜ್ಞಾನ ಕಡಿಮೆ.

It is natural to feel that one knows everything once two or three things are learnt. We tell residents that in the first six months confidence runs ahead of knowledge.

ಆದರೆ ಶ್ಲೋಕ ಗುಣವನ್ನೇ ಹಗುರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಎಣಿಸಿ ವಿನಯದಿಂದ ಇರುವವರನ್ನು ಅದು ಮೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.

But the verse does not belittle virtue itself. It can be read as admiring those who count their virtues honestly and stay modest.


ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರದ ಸುಭಾಷಿತಗಳು, ಪುಸ್ತಕದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ: ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನಗಳು

Fine sayings from the Subhashitaratnabhandagara, in the order of the book

ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ: ಬದುಕನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ನುಡಿಗನ್ನಡಿ

For an introduction to what a subhashita is: our opening essay


ಹೊಸ ಬರಹ ಬಂದಾಗ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಅನಗತ್ಯ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತಾ ನೀತಿ ನೋಡಿ.

ಪಾಠದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪೋ ಬೇರೆ ಪಾಠಾಂತರವೋ ಕಂಡಿತೇ? ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿ.
Noticed a mistake or a different reading? Tell us.

ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬರೆಯಿರಿ

ನಿಮ್ಮ ಇಮೇಲ್ ವಿಳಾಸ ಪ್ರಕಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಡೆ * ಗುರುತಿದೆ


ಮೇಲಕ್ಕೆ