ಕಿಂಶುಕೇ ಕಿಂ ಶುಕಃ ಕುರ್ಯಾತ್: ಹಣ್ಣಿನ ಮರದ ಬಳಿ ಹಸಿದ ಗಿಳಿ

ಹೂ ಬಿಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಮರವನ್ನು ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿ ಹಣ್ಣು ಸಿಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೋದ ಅನುಭವ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರ ಹೋದಾಗ ಕೈ ಖಾಲಿ.

ಅದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಈ ಶ್ಲೋಕ ಗಿಳಿ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗದ ಮರದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ, ಅಂದರೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಮಾತು. ಛಂದಸ್ಸು ಅನುಷ್ಟುಪ್.

ಮೂಲ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ, ಕೃಪಣನಿಂದಾ, ಶ್ಲೋಕ 12 · Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana, Against the Miser, verse 12

ವಿಷಯ: ಹಸಿದ ಗಿಳಿ, ಕೊಡದ ಸಿರಿವಂತ · The hungry parrot and the rich man who gives nothing

ಛಂದಸ್ಸು: ಅನುಷ್ಟುಪ್ · Anushtubh

ಸುಭಾಷಿತ (ಕನ್ನಡ)

ಕಿಂಶುಕೇ ಕಿಂ ಶುಕಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಫಲಿತೇಽಪಿ ಬುಭುಕ್ಷಿತಃ
ಅದಾತರಿ ಸಮೃದ್ಧೇಽಪಿ ಕಿಂ ಕುರ್ಯುರುಪಜೀವಿನಃ

ಸುಭಾಷಿತ (ದೇವನಾಗರಿ)

किंशुके किं शुकः कुर्यात्फलितेऽपि बुभुक्षितः
अदातरि समृद्धेऽपि किं कुर्युरुपजीविनः

ಸುಭಾಷಿತ (IAST)

kiṃśuke kiṃ śukaḥ kuryātphalite’pi bubhukṣitaḥ
adātari samṛddhe’pi kiṃ kuryurupajīvinaḥ

ಪದಶಃ ಅರ್ಥ

ಕಿಂಶುಕೇ (किंशुके, kiṃśuke) = ಮುತ್ತುಗದ ಮರದಲ್ಲಿ (at the kimshuka tree)
ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನನ್ನು (what)
ಶುಕಃ (शुकः, śukaḥ) = ಗಿಳಿ (the parrot)
ಕುರ್ಯಾತ್ಫಲಿತೇಽಪಿ (कुर्यात्फलितेऽपि, kuryātphalite’pi) = ಮಾಡೀತು, ಹಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟರೂ (ಕುರ್ಯಾತ್ + ಫಲಿತೇ + ಅಪಿ) (could do, even when it has fruited (kuryat + phalite + api))
ಬುಭುಕ್ಷಿತಃ (बुभुक्षितः, bubhukṣitaḥ) = ಹಸಿದವನು (one who is hungry)
ಅದಾತರಿ (अदातरि, adātari) = ಕೊಡದವನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ (in one who does not give)
ಸಮೃದ್ಧೇಽಪಿ (समृद्धेऽपि, samṛddhe’pi) = ಸಿರಿವಂತನಾದರೂ (ಸಮೃದ್ಧೇ + ಅಪಿ) (though he is prosperous (samriddhe + api))
ಕಿಂ (किं, kiṃ) = ಏನನ್ನು (what)
ಕುರ್ಯುರುಪಜೀವಿನಃ (कुर्युरुपजीविनः, kuryurupajīvinaḥ) = ಮಾಡಿಯಾರು, ಆಶ್ರಿತರು (ಕುರ್ಯುಃ + ಉಪಜೀವಿನಃ) (could they do, those who live on him (kuryuh + upajivinah))

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಕನ್ನಡ)

ಮುತ್ತುಗದ ಮರ ಹಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟರೂ ಹಸಿದ ಗಿಳಿ ಅದರಿಂದ ಏನು ಮಾಡೀತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಡದ ಸಿರಿವಂತನಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೆಚ್ಚಿ ಬದುಕುವವರು ಏನು ಮಾಡಿಯಾರು.

ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರ್ಥ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್)

What can a hungry parrot do at a kimshuka tree, even when it has fruited? And what can those who live on a rich man do, when he gives nothing?

ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ಬಗ್ಗೆAbout this subhashita

ಇದೊಂದು ಅನ್ಯೋಕ್ತಿ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಗಿಳಿ ಮತ್ತು ಮರದ ಮಾತು. ಒಳಗಿನ ಅರ್ಥ ಜಿಪುಣ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನೆಚ್ಚಿದವರ ಮಾತು. ಮರ ಎಷ್ಟೇ ಕಣ್ಣಿಗೆ ತುಂಬಿದರೂ ಗಿಳಿಯ ಹಸಿವು ತೀರುವುದಿಲ್ಲ.

This is an anyokti, an indirect saying. On the surface it is about a parrot and a tree. The hidden meaning is about a miserly rich man and those who depend on him. However full the tree looks, the parrot’s hunger is not met.

ಕಿಂಶುಕ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಹೂವಿನ ಮುತ್ತುಗದ ಮರ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಕಿಂಶುಕೇ ಕಿಂ ಶುಕಃ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶಬ್ದದ ಆಟವಿದೆ. ಮರದ ಹೆಸರಿನೊಳಗೇ ಗಿಳಿ ಏನು ಮಾಡೀತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.

Kimshuka is understood to be the red flowered palasha tree. There is word play in kimshuke kim shukah. The question what can the parrot do is heard inside the name of the tree itself.

ಮುದ್ರಿತ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಿಂ ಪದದ ಅನುಸ್ವಾರ ಚುಕ್ಕೆ ಎರಡು ಕಡೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚಿನ ಸವೆತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಉಳಿದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ.

In the printed page the anusvara dot of the word kim is missing in two places. We have treated this as worn print and kept the letters as they stand.

ಆಧಾರ: ಸುಭಾಷಿತರತ್ನಭಾಂಡಾಗಾರ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ (ನಿರ್ಣಯಸಾಗರ ಮುದ್ರಣಾಲಯ, ಮುಂಬಯಿ), ಪುಟ 71. ಶ್ಲೋಕದ ಪಾಠವನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಯ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೋಲಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ವಿವರಣೆ ನಮ್ಮದು.

Source: Subhashitaratnabhandagara, Samanya Prakarana (Nirnaya Sagar Press, Bombay), page 71. The text of the verse was checked letter by letter against a scan of the printed book. The meaning and notes are ours.

ಇಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆFor life today

ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಸಿರಿ ಇದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರಿಂದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಪ್ರಯೋಜನ ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನವರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ಕಲಿಕೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.

Visible riches do not mean they will help anyone. In a famous institution with no one willing to teach, the trainee gets no learning.

ಆಶ್ರಯ ಕೊಡುವವನಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾಠವಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು ಇದ್ದರೆ ಸಾಲದು, ಕೊಡುವ ಮನಸ್ಸು ಇರಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ಸಿರಿವಂತರೂ ಹೀಗಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕು.

There is a lesson here for the one who gives shelter as well. Wealth is not enough, a willingness to give is needed. It should also be remembered that not every rich person is like this.